Rekrutacja to proces, w którym liczą się nie tylko kwalifikacje twarde (edukacja i doświadczenie zawodowe), ale przede wszystkim kompetencje miękkie. Z tego artykułu dowiesz się, jakie pozytywne cechy charakteru pracownika są kluczowe dla rekruterów, jak odróżnić pożądane postawy od niepożądanych oraz jak sprawdzić je podczas rekrutacji.
Cechy pracowników są niezwykle istotnym czynnikiem w podjęciu decyzji o zatrudnieniu kandydata. Już w trakcie przeglądania ofert pracy nietrudno zauważyć, jak wielu pracodawców ujmuje w opisie stanowiska i w wymaganiach nie tylko twarde kwalifikacje w postaci doświadczenia, czy edukacji, lecz także zestaw oczekiwanych cech charakteru. Sprawdźmy, jakie cechy sprawiają, że kandydat ma zadatki na idealnego pracownika.
Spis treści
Cechy pracownika cenione przez pracodawców
Nie każdy pracodawca wymaga od kandydatów takich samych cech charakteru. Jest to kwestia subiektywna, a idealny zestaw cech do każdego stanowiska pracy, taki, który pasowałby wszystkim, tak naprawdę nie istnieje. Dla jednego pracodawcy pracownik może być kandydatem idealnym, lecz gdy ten pójdzie do innej pracy może już nie być tak doceniany, mimo że wciąż posiada ten sam zestaw cech. Można jednak wyróżnić pewien katalog cech, które uważane są za zalety przez większość pracodawców. Są to głównie te cechy, które często przewijają się w ofertach pracy. Są to w szczególności:
- motywacja do pracy,
- punktualność,
- sumienność,
- zaangażowanie,
- komunikatywność,
- umiejętność pracy zespołowej,
- odpowiedzialność.
Nasuwa się wniosek, że pracodawcy za dobrych pracowników uważają osoby, które rzeczywiście przykładają się do swojej pracy, wykonują swoje obowiązki należycie, zjawiają się w pracy punktualnie oraz nie mają trudności z pracą zespołową, komunikacją zarówno w zespole, jak i z klientami, czy partnerami biznesowymi.
Cechy dobrego pracownika: badania
Naturalne jest, że jeśli pracodawca poszukuje pracownika, to dlatego, że musi on wykonywać pewne zadania. Dlatego niewywiązywanie się z obowiązków pracowniczych nie jest mile widziane. To także dodatkowy koszt dla pracodawcy, który musi zorganizować rekrutację oraz zająć się wdrożeniem pracownika. Jednak pracodawca to też człowiek, często wyciąga do pracownika pomocną dłoń i nawet gdy ten ma pewne wady, stara się poprawić współpracę i daje mu szansę poprawy mimo niekorzystnych cech.
Światło na oczekiwania pracodawców względem cech pracowników rzuca badanie przeprowadzone w ramach projektu „Postawy pracownicze”. Jak wynika ze zgromadzonych danych, pracodawcy w szczególności oczekują takich cech, jak:
- odpowiedzialność,
- wywiązywanie się ze swoich zobowiązań,
- zaangażowanie w wykonywane obowiązki
- komunikatywność,
- chęci współpracy,
- lojalność,
- umiejętność radzenia sobie ze stresem,
- otwartość na zmiany,
- decyzyjność,
- kreatywność,
- innowacyjność.
Podobne cechy wskazywane są przez pracodawców również w innych badaniach, między innymi przeprowadzonych przez urzędy pracy. Pozytywne cechy charakteru dobrego pracownika wpływają na tzw. zatrudnialność, czyli poziom atrakcyjności pracownika dla pracodawcy. Na te atrakcyjność pływa zarówno zestaw cech, jak i umiejętności wpływających na jakość pracy.
Jakie cechy pracownika są najbardziej poszukiwane przez pracodawców?
Choć zestaw oczekiwań różni się w zależności od branży, istnieje grupa uniwersalnych kompetencji miękkich, które zwiększają atrakcyjność kandydata na rynku pracy:
- Odpowiedzialność i rzetelność
- Dlaczego jest ważna? Pracodawca ma pewność, że powierzone zadania zostaną dowiezione na czas, a ewentualne problemy zasygnalizowane z wyprzedzeniem.
- Gdzie przydaje się najbardziej? Stanowiska samodzielne, praca zdalna, zarządzanie projektami.
- Komunikatywność i umiejętność pracy w zespole
- Dlaczego jest ważna? Ułatwia sprawny przepływ informacji, ogranicza nieporozumienia i buduje dobrą atmosferę w firmie.
- Gdzie przydaje się najbardziej? Działy sprzedaży, obsługa klienta, HR, zespoły projektowe.
- Elastyczność i otwartość na zmiany
- Dlaczego jest ważna? Pozwala pracownikowi szybko adaptować się do nowych narzędzi, technologii oraz zmieniających się warunków rynkowych.
- Gdzie przydaje się najbardziej? Dynamiczne branże, takie jak IT, marketing czy startupy.
Jakie cechy ma idealny pracownik?
Cechy dobrego pracownika są zmienne w zależności od konkretnego stanowiska pracy. Oczekiwania pracodawców zmieniają się również na przestrzeni czasu. Jeszcze nie tak dawno od pracowników wymagało się w szczególności pełnego oddania, poszanowania zdania pracodawcy i wypełnienia poleceń.
Dziś ceni się pracownika, który wykazuje się własną inicjatywą, jest pomysłowy, nie boi się również wygłosić własnego zdania, oczywiście z należytą kulturą. Pracownik, który ma odpowiedni zestaw cech, dobre kwalifikacje i doświadczenie zawodowe stanowi bardzo dużą wartość dla firmy.
Obecny rynek pracy charakteryzuje się dużą rotacją na wielu stanowiskach pracy, dlatego dobry pracownik może liczyć na wiele propozycji zatrudnienia, nawet jeśli sam niezbyt stara się je znaleźć. Łowcy talentów odzywają się do specjalistów, proponując im często lepsze warunki, niż mają w obecnej pracy. Dlatego też jedną z ważniejszych cech obecnie jest lojalność.
Lojalny pracownik zostanie z firmą na dużej, a zamiast ulegać propozycjom lepszych warunków, może na przykład zaproponować wprowadzenie pewnych zmian w strukturach swojej obecnej firmy. Poniżej prezentujemy najważniejsze cechy dobrego pracownika, jakie pracodawcy cenią u kandydatów.
Kreatywność
Kreatywność to zdolność do tworzenia i realizacji oryginalnych pomysłów. Jest to bardzo ważna cecha dla pracodawców w szczególności w branży marketingowej, czy artystycznej. Pracownicy kreatywni są w stanie zwiększyć konkurencyjność firmy, wdrażając rozwiązania, na które pracownicy zatrudnieni w innych firmach nie są w stanie wpaść. To wyróżnia firmę i wpływa na zwiększenie jej zysków.
Umiejętne rozwiązywanie problemów
Pracodawcy szukają osób, na których można polegać, tym, czego nie lubią słyszeć, jest odpowiedź “nie umiem” lub “nie wiem” na polecenie służbowe. Umiejętność rozwiązywania problemów to cecha, która sprawia, że pracownik jest niezawodny, jest w stanie zainterweniować nawet w sytuacjach kryzysowych i wyciągnąć firmę z poważnych tarapatów.
Umiejętność uczenia
To cecha ceniona przede wszystkim w korporacjach, które dążą do zastosowania nowoczesnych rozwiązań. W szczególności branża technologiczna wyróżnia się ciągłymi zmianami, lecz pewne nowości zawodowe pojawiają się praktycznie w każdej branży. Dlatego tak ważne jest, by pracownika cechowała potrzeba ciągłego rozwoju i nauki, poszerzania własnych horyzontów i wiedzy w danej branży. Pracownik, który chce przyjść do firmy, rutynowo zrobić to, co robi każdego dnia i mieć problem z głowy nie rozwija się i jednocześnie nie przyczynia się w pełni do rozwoju firmy.
Dobrze, gdy pracownik, który zna się na wykonywanej pracy, sam proponuje wdrożenie szkoleń, czy kursów dla pracowników w związku z pojawieniem się jakichś nowych rozwiązań. Cenni są pracownicy, którzy również we własnym zakresie poszerzają swoje kompetencje, wertując książki specjalistyczne, czy biorąc udział w konferencjach.
Dobra organizacja pracy
To cecha niezbędna praktycznie w każdej pracy. Pracownik powinien wiedzieć, jak zarządzać czasem, potrafić oszacować czas wykonania poszczególnych obowiązków tak, by terminowo dać radę z realizacją wszystkich zobowiązań. Jest to cecha istotna w szczególności na stanowiskach wiążących się z wielozadaniowością, gdzie pracownik musi mieć na uwadze wiele zmiennych, gdzie jego praca jest uzależniona również od pracy innych osób. Do pracownika należy podjęcie decyzji o tym, które zadania należy wykonać w pierwszej kolejności, a które mogą poczekać.
Elastyczność
Umiejętność dostosowania się do zmiennych warunków pracy jest ważna niezależnie od stanowiska. Nawet w firmach, w których większość obowiązków opiera się na pewnej rutynie, mogą pojawić się sytuacje kryzysowe, pewne zmiany, które nie mogą wpłynąć negatywnie na jakość pracy pracownika. Elastyczność stanowi cechę dobrego pracownika, który potrafi się dostosować do różnych warunków i zachować korzystną efektywność.
Komunikatywność
W pracy spędzamy około 160 godzin miesięcznie. To bardzo dużo, Dlatego tak ważne jest utrzymanie odpowiednich relacji ze współpracownikami. Obecnie komunikatywność jest bardzo ważną cechą. W firmach dział miękkiego HR-u wspiera rozwój tej umiejętności. Oczywiście w pewnych zawodach jest to cecha ważniejsza niż w innych.
Osoba odpowiedzialna za obsługę klienta powinna być obowiązkowo znacznie bardziej komunikatywna niż pracownik pełniący samodzielne stanowisko w branży IT, np. programista. Jednak pracownicy, którzy nie lubią rozmawiać z innymi i unikają kontaktu, nie są postrzegani jako idealni kandydaci, ponieważ to m.in. świadczy o tym, że nie najlepiej czują się w towarzystwie pracowników, a praca zespołowa stanowi filar niemal każdej działalności.
Umiejętność wykorzystania informacji
Brak umiejętności wykorzystania przekazanych informacji to realny problem wielu pracowników. Nowy kandydat do pracy, który dopiero się wdraża, może jeszcze nie mieć pełnej odwagi do wykorzystania raz zasłyszanych informacji. Jednak gdy pracownik pracuje już w danej firmie długo, została mu przekazana wiedza niezbędna do wypełniania obowiązków, a on nie potrafi jej wykorzystać, jest niesamodzielny.
Potrzebuje zatem pomocy, innych pracowników, którzy mają przez to mniej czasu na wypełnienie własnych obowiązków. W erze dostępności do internetu pracownik może znaleźć potrzebne informacje w sieci. Wiele skutecznych rozwiązań można znaleźć w kilka minut. Pracownik, który potrafi je wykorzystać w codziennej pracy to dobry pracownik.
Lojalność
Lojalność to cecha wyróżniająca pracowników, którzy są ściśle zaangażowani nie tylko we własną pracę, lecz rzeczywiście zależy im na rozwoju firmy i zwiększeniu jej zysków. Nie zawsze w pracy jest idealnie, lojalny pracownik zdaje sobie z tego sprawę i w momencie kryzysu nie opuszcza załogi, lecz wspólnymi siłami dąży od poprawy sytuacji. To najlojalniejsi pracownicy zostają w firmie na lata. Pracodawcy, widząc ich zaangażowanie, chętnie ich awansują.
Odpowiedzialność
Dobry pracownik bierze na siebie odpowiedzialność za wykonane zadania. Jeśli coś pójdzie niezgodnie z planem, nie zrzuca winy na współpracowników, lecz przyznaje się do błędów i próbuje je naprawić. Jest to dojrzałe zachowanie, które świadczy o solidnym podejściu do swojej pracy, jak i szacunku do innych osób.
Pewność siebie
Pewność siebie to cecha, która pomaga w podejmowaniu często ryzykownych, lecz owocnych decyzji. Pracownik pewny siebie chętnie dzieli się swoimi pomysłami, nie boi się powiedzieć głośno swojego zdania, chętnie bierze udział w reprezentacji firmy, np. podczas targów, czy konferencji. Jednak pewności siebie nie należy mylić z egocentryzmem, który może negatywnie wpływać na stosunki między pracownikami.
Uprzejmość
Atmosfera w pracy jest bardzo istotna dla pracowników. To nie znaczy, że wszyscy muszą się obowiązkowo przyjaźnić. Pracownicy także mają prawo do sympatii i antypatii, lecz niezależnie od własnego podejścia, muszą zachować wobec siebie szacunek. Warto także być uprzejmym, ponieważ to znacznie podwyższa komfort pracy i sprawia, że te 8 godzin dziennie w firmie przebiega w miłej atmosferze. Cenne są osoby pomocne, które chętnie dzielą się swoją wiedzą, doświadczeniem, jak i dobrą radą.
Pozytywne nastawienie
Pracodawcy nie lubią pesymistów, którzy wiecznie mają do wszystkiego uwagi. Oczywiście konstruktywna krytyka jest wartościowa. Jednak niektórzy pracownicy z góry zakładają złe scenariusze, nie chcą podejmować się działań na rzecz nowych projektów, bo z góry zakładają, że i tak nie uda się zrealizować celów. Mile widziani w firmie są natomiast pracownicy pełni energii, którzy chętnie podejmują się nowych zadań.
Dobry pracownik powinien być oczywiście pracowity, wykonywać powierzone obowiązki z pełnym zaangażowaniem i samodzielnie. Jednocześnie ważna jest umiejętność pracy w zespole. Bardzo ważną cechą dobrego pracownika jest również odporność na stres. W pracy często mają miejsce sytuacje, które potrafią wzbudzić niepokój. Umiejętność opanowania pozwala trzymać rękę na pulsie niezależnie od okoliczności.
Cechy pracownika a dane stanowisko pracy
Powyżej wymieniono te cechy, które najczęściej ukazują się w ofertach pracy. Jednak dokładny zestaw cech dobrego pracownika jest uzależniony od jego stanowiska pracy. Przykładowo w pracy opiekuna osób starszych bardzo ważna jest empatia. Z kolei zawód radcy prawnego wyklucza możliwość kierowania się emocjami. Osoba pracująca w marketingu powinna być kreatywna.
Księgowy musi natomiast twardo stąpać po ziemi. Kluczowe znaczenie ma dopasowanie nie tylko do stanowiska pracy, ale i samego miejsca pracy. Podczas gdy, w jednej firmie panuje koleżeńska atmosfera, w innej bardzo duże znaczenie może mieć hierarchia i okazywanie szacunku.
Cechy dobrego pracownika biurowego obejmują organizację, skrupulatność i dbałość o szczegóły, samodzielność, analityczne myślenie i empatię potrzebną w pracy z klientem. Jest to zwykle stanowisko samodzielne. Natomiast w przypadku pracownika pracującego w zespole zestaw najważniejszych cech dobrego pracownika to współpraca, zdolność do rozwiązywania konfliktów, czy umiejętność przyjmowania konstruktywnej krytyki.
Jakie cechy powinien posiadać dobry pracownik handlowy?
Na to, jakie cechy powinien mieć pracownik, aby dopasować się do firmy, ma wpływ m.in. kultura organizacyjna firmy, profil jej działalności, grupa docelowa, czy styl zarządzania w firmie. Piotr Cyrek z Uniwersytetu Rzeszowskiego w artykule Kluczowe cechy pracowników w rozwoju przedsiębiorstwa handlowych (Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, nr 113, 2016, s. 105-116) wskazuje na kluczowe cechy pracowników handlowych, jakich poszukują pracodawcy. W omawianej przez niego branży są to głównie:
- doświadczenie zawodowe,
- aktywność,
- własna inicjatywa,
- umiejętności organizacyjne,
- umiejętności interpersonalne,
- elastyczność.
Inny zestaw cech można wyróżnić w odmiennych branżach i zawodach.
Jak sprawdzić, czy pracownik posiada cechy niezbędne na danym stanowisku pracy?
Nie bez powodu rekrutacja w niektórych firmach składa się z kilku etapów. Cechy pracownika można poznać już z samego CV, lecz bardziej rozbudowanym dokumentem w tym zakresie jest list motywacyjny. Można z niego wyczytać umiejętności miękkie, zbadać czy pracownika cechuje ambicja, pozytywne nastawienie, czy potrzeba nauki i rozwoju. Jednak to rozmowa kwalifikacyjna stanowi główny punkt rekrutacji.
W jej trakcie łatwo można poznać, czy pracownik jest osobą komunikatywną, kreatywną, dobrze zorganizowaną. Zadając odpowiednie pytania, można poznać znacznie więcej cech pracownika. Dużo jednak można się dowiedzieć za pomocą testów umiejętności, testów psychologicznych, czy analitycznych. Pełne możliwości pracownika poznamy jednak dopiero po jego zatrudnieniu.
Złe cechy pracownika – czy wpływają na zatrudnienie?
Artykuł dotyczy oczywiście cech dobrego pracownika, jednak warto także wspomnieć o tych, niepożądanych. Do negatywnych cech możemy zaliczyć:
- Lenistwo – pracownik ma płacone za wykonywanie swoich obowiązków. Jeśli jest leniwy i stara się ich unikać za wszelką cenę, tak naprawdę nie spełnia swojej funkcji, a pracodawca nie ma żadnych korzyści z jego zatrudnienia.
- Prokrastynacja – niestety jest to prawdziwa bolączka wielu ludzi. Nawet jeśli bardzo chcąc, odkładają swoje zadania na później. To sprawia, że pracownik nie jest terminowy, a nawet jeśli uda mu się wykonać zadania w czasie, to nie są one dopracowane.
- Unikanie odpowiedzialności – ludzie dorośli muszą umieć przewidzieć konsekwencje swoich działań i wziąć za nie odpowiedzialność. To wcale nie oznacza, że mają przyjmować wyłącznie krytykę. Ważne, by nie bali się przyznać do swojej pracy i wziąć udziału w pracach naprawczych w razie niepowodzenia.
- Brak samodzielności – pracownik, który nie jest samodzielny, obciąża innych ciągłymi pytaniami i potrzebą pomocy. Oczywiście nie ma nic złego w poszukiwaniu wsparcia. Problem pojawia się, gdy sytuacje te są nagminne, a pracownik liczy na to, że ktoś go wyręczy w zadaniach.
Jak pozyskać dobrego pracownika?
Pracodawca, opracowując ofertę pracy, wskazuje na zakres wymagań, który jest konieczny do pełnienia obowiązków. Jednak warto pamiętać, że pracownicy również mają pewne oczekiwania. Firma, która chce przyciągnąć najlepszych kandydatów o cechach pożądanych na rynku pracy, musi zadbać o swój employer branding. Budowanie pozytywnego wizerunku pracodawcy ma głównie miejsce w Internecie, np. w mediach społecznościowych, czy serwisach opiniujących. Pracodawca powinien zadbać o komfort zatrudnienia, tworząc w pełni wyposażone i wygodne stanowiska pracy.
Atmosferę pracy wzbogacą spotkania integracyjne, konkursy, czy upominki dla pracowników z okazji świąt, czy pierwszych dni pór roku. Wszystkie pozytywne wydarzenia warto uwieczniać w postach. Oprócz wynagrodzenia podstawowego i premii ważne są również benefity pozapłacowe. Pracownicy przychylnie patrzą na pracodawcę, który oferuje paczki okolicznościowe, kartę sportową, ubezpieczenie na życie, czy bony zakupowe. Inwestycja w dobrego pracownika jest opłacalna, pomaga go zatrzymać w firmie na dłużej, gdzie swoimi cechami przyczynia się do rozwoju firmy.
Jak rozwijać pożądane cechy u pracowników? Praktyczne metody
Rozwijanie cech takich jak komunikatywność, odpowiedzialność czy kreatywność u pracowników jest procesem, który wymaga świadomego podejścia ze strony pracodawcy. Warto wprowadzać regularne szkolenia i warsztaty rozwijające umiejętności miękkie, co motywuje zespół do ciągłego samodoskonalenia. Coaching i mentoring pozwalają na indywidualne podejście do pracownika, co zwiększa jego zaangażowanie i pewność siebie. Zadania zespołowe oraz projektowe sprzyjają praktycznemu ćwiczeniu współpracy i rozwiązywania problemów. Warto również promować kulturę otwartej komunikacji, gdzie pracownicy czują się bezpiecznie, wyrażając swoje pomysły i obawy.
Znaczenie dopasowania wartości pracownika do kultury organizacyjnej firmy
Posiadanie odpowiednich cech charakteru to nie wszystko — kluczowe jest, by wartości i postawy pracownika współgrały z kulturą organizacyjną firmy. Przed zatrudnieniem dobrze jest sprawdzić, na ile kandydat identyfikuje się z misją, wizją i stylem pracy panującym w organizacji. Dopasowanie to sprzyja długoterminowej lojalności oraz lepszemu funkcjonowaniu zespołu. Warto podczas rekrutacji wykorzystywać pytania behawioralne, które pozwalają ocenić, czy kandydat podziela ważne dla firmy wartości. Budowanie silnej kultury organizacyjnej pomaga również w zatrzymaniu najlepszych pracowników oraz wzmacnia ich zaangażowanie.
Najważniejsze cechy dobrego pracownika cenione przez pracodawców
Poniżej znajdziesz krótkie odpowiedzi na najczęstsze pytania o cechy idealnego pracownika i to, jak pracodawcy je oceniają. Zestawienie bazuje na cechach najczęściej wskazywanych w ogłoszeniach oraz w badaniach i praktyce rekrutacyjnej.
- Jakie cechy pracownika są najczęściej cenione przez pracodawców? Najczęściej liczą się odpowiedzialność, zaangażowanie, komunikatywność, sumienność, punktualność i umiejętność współpracy w zespole.
- Czy istnieje uniwersalny idealny pracownik dla każdej firmy i stanowiska? Nie, bo oczekiwania zależą od roli, branży i kultury organizacyjnej, więc ta sama osoba może być różnie oceniana w różnych firmach.
- Jakie cechy zwiększają atrakcyjność kandydata na rynku pracy? Szczególnie pomagają kreatywność, decyzyjność, odporność na stres, otwartość na zmiany oraz umiejętność rozwiązywania problemów i uczenia się.
- Jak pracodawcy weryfikują cechy kandydata w rekrutacji? Częściowo widać je w CV i liście motywacyjnym, ale najlepiej wychodzą na rozmowie (np. w pytaniach behawioralnych) oraz w testach i zadaniach praktycznych.
- Jakie cechy mogą zniechęcić pracodawcę do zatrudnienia? Negatywnie działają lenistwo, prokrastynacja, unikanie odpowiedzialności oraz brak samodzielności, bo zwiększają koszty i obciążają zespół.
