Pracodawca chce podpisać z tobą porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy? Sprawdź najpierw, czy możesz się na to nie zgodzić i czego dokładnie dotyczy porozumienie zmieniające! Poniżej znajduje się również darmowy wzór porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy do pobrania. Tymczasem, zapraszamy do lektury!
W ciągu lat związania z firmą wiele potrafi się zmienić. Pracownik może awansować, a pogłębione doświadczenie i rozwój kompetencji zawodowych przyczynia się do zdolności wykonywania nowych, ambitniejszych obowiązków. Jednak nie można tak po prostu wprowadzać zmian bez zapisów. Konieczne jest uregulowanie zmian w warunkach pracy „na papierze”. Dokonanie zmiany warunków pracy i płacy możliwe jest w drodze porozumienia zmieniającego.
Spis treści
Czym jest porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy?
Na próżno szukać w Kodeksie cywilnym konkretnych przepisów prawnych odnoszących się do omawianego dokumentu. Jednak jego podstawą prawną porozumienia zmieniającego może być art. 353(1) Kc., czyli tzw. zasada swobody umów mówiąca o tym, że strony mają prawo układania stosunku prawnego według własnego uznania pod pewnymi warunkami. Możliwość ta wynika także ze zobowiązaniowego charakteru stosunku pracy i może dotyczyć wszelkich postanowień umownych. Jednocześnie może dotyczyć każdego rodzaju umowy o pracę (na czas określony lub nieokreślony).
Art. 353(1). [Zasada swobody umów]
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Wypowiedzenie zmieniające stosuje się dla każdego rodzaju umów. Następuje zwykle w momencie gdy pracodawca składa pisemną propozycję pracownikowi dotyczącą zmiany warunków pracy lub płacy na podstawie umowy o pracę. Warto zaznaczyć, że zmiana warunków pracy lub płacy możliwa jest także przez wypowiedzenie zmieniające. Czym różni się treść takiego wypowiedzenia zmieniającego od porozumienia?
Porozumienie a wypowiedzenie zmieniające warunki pracy
Do porozumienia zmieniającego dochodzi najczęściej wtedy, gdy pracodawca, w wyniku pewnych wydarzeń, musi wprowadzić zmiany organizacyjne w zasadach pracy lub płacy swojego pracownika i zaadoptować je do obecnej sytuacji. Wtedy, za zgodą obu stron, dochodzi do podpisania porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy. Inaczej jest z wypowiedzeniem zmieniającym. Dochodzi do niego wtedy, gdy jedna strona nie wyraża zgody na żadną zmianę w warunkach swojej pracy bądź wynagrodzenia.
W przypadku wręczenia przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego pracownik jest zwykle w gorszej pozycji i obejmuje ono mniej korzystne warunki, na które nie zgodziłby się w drodze porozumienia, np. naruszające work-life balance pracownika. Jeśli otrzyma wypowiedzenie zmieniające, może zdecydować o odmowie przyjęcia nowych warunków. Wówczas dochodzi do rozwiązania umowy o pracę po upływie okresu wypowiedzenia. Jednak pracownik musi sporządzić stosowne oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków potwierdzające brak jego zgody. Jeśli nie zrobi tego do połowy czasu okresu wypowiedzenia, wówczas przyjmuje się, że zgadza się na nowe warunki. Wypowiedzenie zmieniające wchodzi więc w życie wraz z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia zmieniającego warunki zatrudnienia.
Różnice między porozumieniem a wypowiedzeniem zmieniającym
Warto zaznaczyć, że porozumienie zmieniające daje możliwość natychmiastowej zmiany warunków zatrudnienia. Natomiast w wypowiedzeniu zmieniającym zaproponowane warunki wchodzą w życie dopiero po upływie okresu wypowiedzenia. Należy jednak pamiętać, że zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku, do zmiany warunków zatrudnienia i zmiany treści umowy nie dochodzi przez sam fakt zaprzestania wypłacania przez pracodawcę określonego składnika wynagrodzenia lub zwiększenia go. W takim zachowaniu nie można dopatrzeć się oferty pracodawcy zawarcia porozumienia i chęci rozwiązania sprawy ze zmianą warunków pracy i płacy.
W tym artykule zajmiemy się jednak samym porozumieniem. Sprawdź więc, co to jest porozumienie zmieniające umowę o pracę, czego dokładnie może dotyczyć i jaka jest różnica między aneksem do umowy a porozumieniem zmieniającym.
Porozumienie zmieniające warunki pracy: czego dotyczy?
Za pomocą porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy można dokonać następujących czynności:
- Zmienić wynagrodzenie pracownika
- Zmienić wymiar etatu pracy lub stanowisko pracy
- Zmienić umowę o pracę (np. termin rozpoczęcia pracy lub stanowisko pracy)
Ponadto według wyroku SN z dnia 5 sierpnia 1980 roku PR 52/80 w ramach porozumienia można również zmienić umowne warunki zatrudnienia z takich na czas nieokreślony na umowę o pracę na czas określony.
Czego nie można zmienić w ramach porozumienia zmieniającego?
Natomiast czego NIE można wprowadzić w porozumieniu zmieniającym?
- Daty zawarcia umowy (np. okresu jej obowiązywania)
- Stron umowy (np. pracodawcy lub pracownika)
Pamiętaj! Porozumienie zmieniające umowę o pracę wymaga akceptacji obydwu stron. Jest ważne dopiero wtedy, gdy zarówno pracodawca, jak i pracownik zgodzą się na nowe warunki i podpiszą odpowiednio stworzone pismo. Oferta zawarcia porozumienia musi być więc dokładnie przedyskutowana i nie musisz przystać na propozycję pracodawcy. Zmiana warunków pracy lub płacy nie może także dotyczyć zmiany rodzaju umowy. Co ważne, porozumienie zmieniające warunki pracy i powinno być zawierane na piśmie.
Porozumienie zmieniające warunki pracy: przykłady
Aby lepiej zrozumieć zasady działania porozumienia zmieniającego zakres obowiązków, można posłużyć się poniższymi przykładami:
- Pani Joanna otrzymała awans zawodowy w pracy, z którym zwiększy się jej wynagrodzenie, ale i zakres obowiązków służbowych. W związku z tym, że będzie musiała zająć się nowymi i bardziej odpowiedzialnymi zadaniami, nie musi przyjmować propozycji szefa, tylko pozostać przy obecnym stanowisku. Jednak wyższe wynagrodzenie brzmi obiecująco. Wtedy pracodawca może zaproponować jej porozumienie zmieniające warunki umowy o pracę. Wówczas Pani Joanna, jeżeli będzie zainteresowana awansem, może wyrazić na niego zgodę i przystać na pisemną propozycję dotyczącą zmiany warunków pracy i płacy.
- Pan Stanisław dorabia do swojej emerytury. Obowiązują go jednak pewne limity dorabiania do emerytury, które z każdym rokiem ulegają zmianie. W związku z tym pan Stanisław może zanieść do kadr wniosek o obniżenie jego wynagrodzenia o np. 300 zł. Jeśli pracodawca zgodzi się na taką zmianę, wtedy obydwie strony podpisują porozumienie zmieniające warunki płacy.
- Pani Kasia pracuje w kwiaciarni na pełnym etacie. W związku z jej obecną sytuacją w domu, w której musi zajmować się schorowaną mamą, jest zmuszona przejść na ½ etatu. Z racji tego, może ona zanieść do kadr wniosek o obniżenie jej etatu pracy. Jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę, wtedy obydwie strony podpisują porozumienie zmieniające wymiar czasu pracy.
- Pan Grzegorz jest mechanikiem samochodowym. Niestety, jego pracodawca zdecydował się zamknąć warsztat z powodu niskich dochodów. Zaproponował więc panu Grzegorzowi pracę w innej placówce, która przynosi większe zyski. Pan Grzegorz może więc zgodzić się na taką zmianę, podpisując ze swoim obecnym szefem porozumienie zmieniające warunki pracy.
Kiedy aneks, a kiedy porozumienie zmieniające?
Aneks do umowy o pracę jest tym samym co porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy. Aneks jest również potoczną nazwą porozumienia zmieniającego. Dlatego sporo osób może omylnie przypisywać tym dwóm nazwom zupełnie różne definicje.
Pamiętaj! Zawsze, kiedy podpisujemy porozumienie zmieniające umowę o pracę, podpisujemy aneks do umowy. Pytanie: “Kiedy porozumienie zmieniające, a kiedy aneks?” nie ma tutaj większego sensu.
Co powinno zawierać porozumienie zmieniające warunki pracy lub płacy?
Jak napisać porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy? Wzór znajduje się poniżej! Przygotowaliśmy dla ciebie świetny przykład na to, jak powinno wyglądać bezbłędne pismo. Zwróć jednak uwagę na kilka następujących informacji, które powinno zawierać takie porozumienie:
- Data zawarcia porozumienia
- Oznaczenie pracodawcy i jego numer REGON
- Tytuł pisma “Porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy”
- Strony porozumienia (dane pracodawcy i pracownika)
- Informacja, kiedy została zawarta umowa o pracę
- Opis warunków pracy i/lub płacy, które zostają zmienione
- Data obowiązywania nowych warunków pracy
- Informacja o tym, że dotychczasowe warunki pracy nie zostały zmienione
- Podpisy pracodawcy i pracownika
Porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy: wzór
Poniżej prezentujemy przykładowy wzór dokumentu, jaki można zastosować w przypadku porozumienia zmieniającego. Można skopiować zamieszczoną treść do edytora tekstu i uzupełnić lub pobrać dokument w formacie PDF.
………….……………………
Miejscowość, data
………………………………
Oznaczenie pracodawcy
………………………………
Numer REGON
POROZUMIENIE ZMIENIAJĄCE WARUNKI PRACY I PŁACY
Zawarte w dniu …………………… między:…………………………………………………………………………………………………………
(Imię i nazwisko pracodawcy lub osoby reprezentującej pracodawcę albo osoby upoważnionej do składania oświadczeń w imieniu pracodawcy) a …………………………………………………………………………………………………………
(Imię i nazwisko pracownika oraz jego miejsce zamieszkania)
1. Strony zgodnie postanawiają, że od dnia ……………………… zmianie ulegną następujące warunki umowy o pracę, która została zawarta w dniu ………………………..:
- ……………………………………………………………………………………
- ……………………………………………………………………………………
- ……………………………………………………………………………………
2. Pozostałe warunki umowy o pracę zawartej w dniu ……………………. zostają bez zmian.
3. Niniejszym porozumienie zostało zawarte w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.
……………………………………………………..
Data i podpis pracownika lub osoby reprezentującej pracownika
……………………………………………………..
Data i podpis pracodawcy
DARMOWY WZÓR POROZUMIENIA ZMIENIAJĄCEGO WARUNKI PRACY I PŁACY DO POBRANIA
Porozumienia zmieniające warunki zatrudnienia zawierane na czas określony
Zawarcie porozumienia zmieniającego warunki pracy może dotyczyć zmian stałych, lecz również i czasowych. Jeśli strony godzą się na porozumienie czasowe, należy w dokumencie określić okres, w jakim zmiany mają obowiązywać. Przykład wskazania: „Zmiana …….. obowiązuje od …. do …”. Warto również dodać informację o powrocie do poprzednich warunków umowy po zakończeniu wskazanego okresu obowiązywania porozumienia. Porozumienie może również obowiązywać bezterminowo, lecz w konkretnie wskazanych okresach w ciągu roku, a nie przez cały czas.
Porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy to dwustronna czynność prawna, która wcale nie musi mieć formy pisemnej. Jednak warto taką formę zachować, aby na wszelki wypadek móc udowodnić polubowne wprowadzenie zmian. Uczciwie skonstruowanie porozumienie stanowi dogodny sposób na wprowadzenie zmian, które mogą stanowić korzyść dla pracownika. Warto pamiętać, że jak sama nazwa wskazuje, jest to porozumienie. Zatem, aby mogło wejść w życie, zgodę muszą wyrazić obie strony – pracodawca i pracownik.
Porozumienie zmieniające – czy pracownik musi przyjąć nowe warunki?
Zawarcie porozumienia zmieniającego jest możliwe tylko wtedy, gdy obie strony – pracodawca i pracownik – wyrażą na nie zgodę. Nie oznacza to jednak, że pracownik jest zobowiązany do zaakceptowania każdej propozycji. Jeśli nie ma zgody pracownika, zaproponowanych warunków pracy nie wdroży się w życie.
Odmowa podpisania porozumienia zmieniającego nie prowadzi automatycznie do rozwiązania umowy o pracę. Pracodawca, chcąc wprowadzić zmiany jednostronnie, może posłużyć się wypowiedzeniem zmieniającym, które narzuca nowe warunki zatrudnienia, ale wiąże się z koniecznością zachowania okresu wypowiedzenia. W takiej sytuacji pracownik ma prawo podjąć decyzję o odrzuceniu nowych warunków i rozwiązać stosunek pracy po zakończeniu okresu wypowiedzenia.
Jeśli pracownik zdecyduje się na przyjęcie porozumienia zmieniającego, jego treść powinna być jasna i jednoznaczna – wskazywać, jakie elementy umowy ulegają zmianie oraz od kiedy nowe warunki obowiązują. Brak dokładnych zapisów w tym zakresie może prowadzić do nieporozumień, a nawet sporów prawnych.
Porozumienie zmieniające a okres wypowiedzenia – do kiedy można je zawrzeć?
W przypadku wypowiedzenia zmieniającego pracownik musi podjąć decyzję o przyjęciu nowych warunków przed upływem połowy okresu wypowiedzenia. Jeśli do tego czasu nie złoży oświadczenia o akceptacji, uznaje się, że nie wyraził zgody, a umowa rozwiązuje się z końcem okresu wypowiedzenia.
Długość okresu wypowiedzenia zależy od stażu pracy u danego pracodawcy i wynosi:
- 2 tygodnie – jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące – jeśli pracownik przepracował co najmniej 3 lata.
W praktyce oznacza to, że przy wypowiedzeniu zmieniającym pracownik musi podjąć decyzję maksymalnie w ciągu:
- 1 tygodnia w przypadku 2-tygodniowego wypowiedzenia,
- 2 tygodni przy miesięcznym wypowiedzeniu,
- 1,5 miesiąca przy trzymiesięcznym wypowiedzeniu.
Warto pamiętać, że termin ten odnosi się wyłącznie do wypowiedzenia zmieniającego. Jeśli zmiana warunków zatrudnienia następuje nie na podstawie porozumienia zmieniającego, lecz na mocy porozumienia stron, może ono zostać zawarte w dowolnym momencie, o ile obie strony wyrażają na to zgodę.
Czy porozumienie zmieniające może działać na niekorzyść pracownika?
Zmiana warunków zatrudnienia może dotyczyć zarówno poprawy warunków pracy, jak i ich pogorszenia. Jeśli nowe warunki działają na niekorzyść pracownika, warto dokładnie przeanalizować ich skutki przed podpisaniem dokumentu.
Niektóre zmiany, które mogą okazać się niekorzystne, to m.in.:
- obniżenie wynagrodzenia,
- zmniejszenie wymiaru etatu,
- przeniesienie na mniej korzystne stanowisko,
- zmiana miejsca pracy na znacznie oddalone od dotychczasowego.
Jeśli pracownik zauważy, że proponowane warunki mogą negatywnie wpłynąć na jego sytuację zawodową, powinien rozważyć możliwość negocjacji lub odmowę podpisania porozumienia. Warto także pamiętać, że wszelkie zmiany w umowie powinny być zgodne z prawem pracy – pracodawca nie może wymusić na pracowniku przyjęcia niekorzystnych warunków, jeśli nie zgadza się on na ich wdrożenie.
Treść porozumienia – skutki prawne zmiany warunków pracy
Porozumienie zmieniające powinno zawierać jasno określone elementy, takie jak:
- szczegółowy opis wprowadzanych zmian,
- termin wejścia w życie nowych warunków,
- podpisy obu stron.
Podpisanie porozumienia oznacza, że nowe warunki stają się częścią umowy o pracę i obowiązują pracownika od ustalonej daty. W praktyce oznacza to, że nie może on później domagać się powrotu do poprzednich warunków, chyba że nastąpi kolejne porozumienie zmieniające lub pracodawca zdecyduje się cofnąć wprowadzone zmiany.
Jeśli pracownik nie zgadza się z zapisami porozumienia, powinien unikać jego podpisania, ponieważ złożenie podpisu jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na nowe warunki. W razie wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem lub specjalistą ds. prawa pracy, aby uniknąć potencjalnych problemów związanych z jego skutkami prawnymi.
Porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy – najczęstsze pytania
Poniżej znajduje się krótka sekcja pytań i odpowiedzi, która porządkuje kluczowe kwestie z artykułu o zmianach warunków zatrudnienia. Obejmuje różnice między porozumieniem a wypowiedzeniem zmieniającym oraz praktyczne skutki dla pracownika.
- Czy porozumienie zmieniające wymaga zgody pracownika? Porozumienie jest skuteczne dopiero po akceptacji i podpisie obu stron.
- Czym różni się porozumienie od wypowiedzenia zmieniającego? Porozumienie jest dobrowolne, a wypowiedzenie zmieniające jest jednostronnym oświadczeniem woli pracodawcy z ofertą nowych warunków.
- Kiedy nowe warunki zaczynają obowiązywać? W porozumieniu strony mogą ustalić dowolną datę wejścia w życie, a przy wypowiedzeniu zmieniającym dopiero po upływie okresu wypowiedzenia.
- Co jeśli pracownik nie zaakceptuje nowych warunków przy wypowiedzeniu zmieniającym? Odmowa przyjęcia oznacza rozwiązanie umowy z końcem okresu wypowiedzenia po złożeniu oświadczenia w odpowiednim terminie.
- Jakich zmian najczęściej dotyczy porozumienie zmieniające? Najczęściej obejmuje wynagrodzenie, stanowisko, wymiar etatu lub obowiązki dopasowane do kwalifikacji pracownika.
