Jak budować poczucie własnej wartości, które dodaje siły i sprawia, że jesteśmy w stanie osiągnąć więcej, niż nam się wydaje? Sprawdź nasze porady, dzięki którym podniesiesz lub odbudujesz poczucie własnej wartości i osiągniesz sukces! Pomogą Ci w tym ćwiczenia i cytaty na odzyskanie poczucia własnej wartości. Zapraszamy!
Każdy z nas ma unikalny zestaw cech osobowości, który czyni każdą jednostkę wyjątkową. To, w jakim środowisku dorastamy, jakie mamy doświadczenia życiowe oraz częściowe także genetyka, wpływają na to, jakimi ludźmi będziemy w przyszłości. Wczesne doświadczenia życiowe, zarówno te z rówieśnikami, jak i kontakty z najbliższymi, życiowe porażki, akceptacja, uznanie innych, autorefleksja – to wszystko sprawia, że część z nas w przyszłości dysponuje dużą pewnością siebie, podczas gdy inni mają niską samoocenę. Ta jest natomiast niezwykle istotna w życiu, nie tylko w kontekście zawodowym, ale przede wszystkim dla naszego samopoczucia i satysfakcji z życia.
Poczucie własnej wartości – co to jest?
Czym właściwie jest poczucie własnej wartości? Definicja mówi nam, że to nic innego jak stan psychiczny, który związany jest z posiadaniem opinii na swój własny temat. Determinuje jakość naszego życia, poprzez na przykład podejmowane przez nas decyzje. Poczucie własnej wartości to również postawa wobec siebie samego i relacja z własnym wnętrzem, które jeśli ma oddźwięk pozytywny, otwiera nas na nowe możliwości i nie blokuje dróg do działania. Jak budować poczucie własnej wartości? Możemy zwiększać je na przykład za pomocą ćwiczeń.
Dlaczego poczucie własnej wartości jest tak istotne?
Budowanie poczucia własnej wartości zaczynamy już w dzieciństwie. Pomagają nam w tym zwykle rodzice, czy wychowawcy. Każda pokazana laurka mamie i reakcja na nią może wesprzeć nasze poczucie własnej wartości lub zagrozić niską samooceną. W dużej mierze to właśnie do dorosłych należy zadanie pracy nad poczuciem własnej wartości dziecka. Dlaczego to tak istotne? Ma to duże znaczenie w kontekście relacji z innymi ludźmi. Osoby pewne siebie, nie mają trudności ze znalezieniem znajomych, nawiązywaniem kontaktów także z obcymi ludźmi, co istotne jest w kontekście pracy.
Przede wszystkim jednak dzięki wysokiemu poczuciu własnej wartości, po prostu dobrze czujemy się we “własnej skórze”. Jesteśmy zdrowsi psychicznie, bardziej odporni na stres, szanujemy siebie i doceniam. To wszystko ma przełożenie także na życie zawodowe. Osoby z wysokim poczuciem własnej wartości, dążą do realizacji własnych sukcesów, są pewne własnej osoby i swojego powodzenia w zleconych zadaniach. Zdobywają dobre kontakty, są kreatywne i lubią wyzwania. Dobrze radzą sobie także z krytyką. Jeśli ktoś uzna, że ich rozwiązanie nie jest wystarczająco dobre, to nie załamują się. Osoby z niską samooceną, źle przyjmują krytykę. Negatywnie wpływa ona na ich motywację do pracy i wiarę we własne możliwości. Mają oni skłonność do wyolbrzymiania swoich porażek. Taka osoba ani nie jest szczęśliwa, ani wystarczająco spełniona zawodowych.
Od czego zależy i jak budować poczucie własnej wartości?
Już od dzieciństwa kształtuje się nasze poczucie własnej wartości. Psychologia mówi, że jako pierwsi mają na nią wpływ nasi rodzice lub opiekunowie, którzy poprzez komunikację werbalną i niewerbalną przekazują nam pewne wzorce zachowań. W kolejnych latach, kiedy dojrzewamy i wkraczamy w dorosłe życie, na poczucie własnej wartości mają wpływ nasi przyjaciele, znajomi, nauczyciele, wykładowcy czy wychowawcy. Doznając coraz to więcej doświadczeń życiowych, bodźców od życia i społeczeństwa, zaczynamy się porównywać i oceniać. Przez porażki odczuwamy brak pewności siebie, jesteśmy bardziej niezadowoleni i mamy złe samopoczucie, a przez sukces czujemy się lepiej i automatycznie podnosimy naszą samoocenę. Czujemy, że jesteśmy w stanie zrobić więcej.
Wiele różnych czynników ma wpływ na poczucie własnej wartości. Ćwiczenia są właśnie jednym z nich, ponieważ jak wiadomo, nie jest to uczucie stałe. Zdaniem psychologa Guya Wincha, który umieścił swoją wypowiedź na blogu ideas.ted.com na temat budowania trwałej samooceny, nasze poczucie wartości nie jest stabilne, może zmieniać się z dnia na dzień, a nawet co godzinę.
Sprawdź: Pewność siebie na rozmowie kwalifikacyjnej
Jak podnieść poczucie własnej wartości?
Niska samoocena sprawia, że łatwo wpaść w błędne koło:
negatywne myślenie na swój temat → wkładanie niewielkiego wysiłku w obowiązki i zadania → słabe efekty pracy → przekonanie o byciu bezwartościowym → spadek samooceny.
Jak podnieść poczucie własnej wartości? Na początku warto zacząć od zmiany myślenia – nie tylko o samym sobie, ale także opiniach innych ludzi na nasz temat. Ważne jednak, by pracownika cechowało zdrowe poczucie własnej wartości. Jeśli jest on zbyt pewny siebie, może być postrzegany, jako osoba arogancka, co także nie jest dobrze postrzegane w środowisku pracy. Może być także złudne dla samego pracownika. Wbrew temu, co możemy sami myśleć na swój temat, nasze pomysły nie zawsze muszą być najlepsze. Musimy nauczyć się doceniać także innych. Poniżej zamieściliśmy kilka porad, które pomogą Ci podnieść swoje poczucie własnej wartości.
Myśl o sobie dobrze
Każdy popełnia błędy i nie ma ludzi idealnych. Jeśli zdarzyło ci się zrobić coś nie tak, jakbyś tego chciał, masz do tego prawo. Zamiast zamartwiać się i skupiać na swoich słabościach, zbierz siły i postanów, że kolejnym razem ci się uda. Nie krytykuj się. Myśli potrafią zmienić postrzeganie samego siebie i naszej rzeczywistości. Możesz to sprawdzić, zaczynając mówić do siebie miłe słowa, takie jak: „Jestem wartościowym człowiekiem”, „Potrafię zrobić…”, a zaraz potem powiedz: „Jestem beznadziejna/beznadziejny”, „Nie umiem…” i zobacz, jak zmieniło się twoje samopoczucie. Ten prosty sposób będzie idealny, rozwiązaniem dla osób, które zastanawiają się jak odbudować poczucie własnej wartości.
Sprawdź: Afirmacja, czyli siła przyciągania. Na czym ona polega?
Zawsze opieraj się na faktach, a nie na opiniach czy osądach innych ludzi
Twoim punktem odniesienia w stosunku do kreowania własnej samooceny muszą być fakty, a nie opinie czy osądy. Pamiętaj, że opinia nie stanowi faktu. Z pewnością masz wiele mocnych stron. Często zbyt surowo oceniamy samych siebie. Inni, oceniając nas, często mają w tym jakiś interes. Jeśli spotykasz się z krytyką, zastanów się, czy równie często otrzymujesz pochwały, czy być może ktoś wziął sobie za cel zaburzenie poczucia twojej własnej wartości. Być może ci ludzie mają niskie poczucie własnej wartości i oceniają innych, aby mieć poczucie satysfakcji? Żyj swoim życiem i bazuj na osobistych wartościach.
Naucz się przyjmować komplementy
Kiedy kolega w pracy mówi ci coś miłego, przyjmij to z pokorą i sympatią. Nie zaprzeczaj, tylko podziękuj. Negowanie komplementów wcale nie świadczy o twojej skromnej osobie, wręcz przeciwnie. Jest niezrozumiałe. Powiedz: „dziękuję” i dalej rób swoje. Nawet jeśli czujesz się zawstydzony. Jeśli będziesz robić to za każdym razem, w końcu uwierzysz, że te miłe słowa to sama prawda.
Bądź empatyczny
Pozytywna samoocena nie zwalnia Cię z dobrego traktowania innych. Powinieneś także doceniać wartość osób wokół ciebie i darzyć ich zdrowym szacunkiem. Doceniaj ich za kreatywność, poczucie humoru, osiągnięcia, czy wiele innych aspektów. Nie skupiaj się tylko na sobie i własnych problemach. Wokół są jeszcze inni, którym przyda się twoje dobre słowo i obecność. Bądź bardziej świadomy i wyrozumiały.
Rób listę swoich osiągnięć i sukcesów
To ćwiczenie, które szczególnie przyda się w sytuacji, kiedy odniesiemy jakąś porażkę i czujemy ogólne przybicie. Zrób listę, wypisując wszystkie, nawet te najmniejsze sukcesy i osiągnięcia z każdej dziedziny życia, a także swoje mocne strony. Zastanów się, za co jesteś sobie wdzięczny? Zaglądaj do niej co jakiś czas. To bardzo proste ćwiczenie dla osób, które zastanawiają się, jak wzmocnić poczucie własnej wartości.
Postaw na rozwój
Jeśli chcesz podnieść swoje poczucie własnej wartości konkretnymi działaniami, możesz spróbować rozwinąć się w nowym obszarze. To nieprawda, że czas na edukację przypada wyłącznie na okres nastoletniości i młodej dorosłości. Dobrym sposobem na przebranżowienie się są kursy, szkolenia, czy szkoły dla dorosłych. Szkoła Policealna GoWork oferuje nauczanie na wielu ciekawych kierunkach. Wystarczy, że masz średnie wykształcenie, a otwierają się przed tobą możliwości zostania m.in. masażystą, opiekunką medyczną, pracownikiem administracji, czy logistyki lub reklamy.
Podejmuj własne decyzje
Podejmowane aktywności, powinny wynikać z twoich wyborów. Dzięki samodzielnemu podejmowaniu decyzji mamy większą kontrolę nad własnym życiem. Kiedy odnosimy porażkę, wyciągajmy z tego wnioski i działajmy dalej zaś kiedy odnosimy sukces, celebrujmy to. Każda z tych rzeczy wiele nas uczy i daje poczucie sprawczości. To właśnie na swoich doświadczeniach budujesz swoją osobowość.
Motywuj się mądrymi cytatami
Psychologia społeczna udowadnia, że cytaty mają wpływ na naszą motywację, a także kształtowanie naszych wartości. Warto ich używać także, by wesprzeć niskie poczucie własnej wartości.
Nie wiesz, jak odbudować poczucie własnej wartości? Cytaty o samoocenie mogą Ci w tym pomóc, np. „Czyjaś opinia o Tobie nie musi stać się Twoją rzeczywistością” (Les Brown). Zapisz je w kalendarzu lub przyklej karteczkę do służbowego laptopa. Od razu poczujesz różnicę w obrazie samego siebie!
Czytaj książki o wzmacnianiu poczucia własnej wartości
Jakie są jeszcze sposoby na zwiększenie poczucia własnej wartości? Książki pomogły już w niejednej sytuacji i tu również mamy do polecenia kilka tytułów: Jak zwiększyć poczucie własnej wartości? Trening (Glenn R. Schiraldi), 6 filarów poczucia własnej wartości (Nathaniel Branden), Poczucie własnej wartości: jak pokochać siebie (Sharon Wegscheider-Cruse) czy Potęga podświadomości (Joseph Murphy).
Sprawdź również: Jak można pomóc innym ludziom w osiągnięciu szczęścia?
Test na poczucie własnej wartości – skala Rosenberga
Skala Rosenberga to kwestionariusz do badania ogólnego poziomu samooceny. Jej twórcą jest Morris Rosenberg – amerykański psycholog i socjolog. Ten test na poczucie własnej wartości ma już 50 lat, a jednak wciąż jest aktualny i chętnie wykorzystywany. Składa się on z 10 pytań, na które musimy udzielić jednej z czterech dostępnych odpowiedzi. Dzięki niemu w prosty sposób dowiesz się, jaki masz poziom samooceny – dobry, średni lub niski. Wiedza ta ułatwi Ci znalezienie odpowiedzi na pytanie, jak odzyskać poczucie własnej wartości. Jeśli nie będziesz w stanie poradzić sobie z negatywnymi myślami na swój temat w pojedynkę – nie wahaj się skorzystać z pomocy profesjonalnego psychoterapeuty lub psychologa.
