Wiele osób nie jest zadowolona ze swojej pracy. Nie potrafią dogadać się z pracodawcą lub ze współpracownikami. Czują, że się nie rozwijają lub po prostu chcą zmienić pracę w poszukiwaniu lepszych warunków. Czy odejście z pracy bez okresu wypowiedzenia jest możliwe? Co trzeba zrobić, aby szybko odejść z pracy, przestrzegając prawa pracy? Na te i inne ważne pytania odpowiadamy poniżej!
Prawo do rozwiązania umowy o pracę ma zarówno pracodawca, jak i pracownik. Każdy z nich może zrobić to w dowolnie wybranym momencie, niezależnie od tego, jaki rodzaj umowy obecnie ich obowiązuje. Wypowiedzenie może nastąpić w drodze porozumienia stron lub przez oświadczenie złożone przez pracownika czy pracodawcę. Jednak za każdym razem zatrudnionego obowiązuje okres wypowiedzenia. Sprawdźmy więc, czy można się zwolnić bez okresu wypowiedzenia? Jak odejść z pracy z dnia na dzień? Czy porzucenie pracy przez pracownika wiąże się z konsekwencjami?
Spis treści
Wypowiedzenie umowy o pracę – możliwości
Jak wspominaliśmy wyżej, każda ze stron ma możliwość zakończenia umowy. Wypowiedzenie pracy może odbyć się z zachowaniem okresu wypowiedzenia, za porozumieniem stron lub bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ostatnia możliwość to tzw. zwolnienie dyscyplinarne i co ciekawe może wynikać ono w winy pracownika, jak i z winy pracodawcy. W przypadku okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy pracownik lub pracodawca mogą z dnia na dzień bez zachowania okresu wypowiedzenia zrezygnować z dalszej współpracy. Jeśli strona inicjującą zwolnienie dyscyplinarne jest pracodawca, czyli wynika ono z winy pracownika, to fakt ten zostanie odnotowany w świadectwie pracy.
Porzucenie pracy a wypowiedzenie umowy o pracę – różnice
Wiele osób zastanawia się nad porzuceniem pracy – chcą po prostu wyjść z firmy i już nigdy tam nie wrócić. Powody takiej decyzji mogą być różne, jednak najczęściej są one podyktowane silnymi emocjami i zdenerwowaniem, a także brakiem odpowiedniej komunikacji wewnętrznej. Takie odejście nazywane jest porzuceniem pracy. Jeszcze jakiś czas temu porzucenie pracy przez pracownika traktowane było jako zwolnienie dyscyplinarne, a stosunek pracy był automatycznie zrywany. Obecnie jednak porzucenie przez pracownika pracy nie wiąże się z automatycznym rozwiązaniem umowa, czyli stosunek pracy trwa nadal. To pracodawca musi podjąć kroki do rozwiązania stosunku pracy.
Takie zachowanie rozpatrywane będzie jako nieusprawiedliwiona nieobecność pracownika, co może zostać wykorzystane przez pracodawcę w przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym. Nawet jeśli porzucenie pracy wynikało z zaniedbań pracodawcy. Jeśli natomiast było podyktowane innymi względami, w tym między innymi nieprofesjonalnym podejściem zatrudnionego, które naraziło na straty pracodawcę i zakład pracy, możemy mówić o odpowiedzialności materialnej pracowników
W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę całość odbywa się nieco spokojniej, ponieważ konieczne jest złożenie pisemnej rezygnacji. Należy dopilnować, aby doszło do przeczytania przez pracodawcę wiadomości o chęci zaprzestania wykonywania obowiązków służbowych. Złożenie przez pracownika rezygnacji na piśmie jest bowiem obowiązkiem pracownika wynikającym z podstawowych obowiązków pracowniczych. Możliwe jest wypowiedzenie za porozumieniem stron i skrócenie czasu wypowiedzenia. Zdarza się także, że miejsce ma ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy, możemy wtedy mówić o zwolnieniu w trybie dyscyplinarnym w winy pracodawcy, a nawet o żądaniu przez pracownika odszkodowania jeśli doszło do rażących naruszeń.
Jak odejść z pracy z dnia na dzień? Porzucenie pracy, czy wypowiedzenie?
Chęć odejścia z pracy bez wypowiedzenia jest najczęściej spowodowane różnymi konfliktami z pracodawcą lub nieodpowiednimi warunkami pracy. Zdarzają się sytuacje, kiedy pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia na czas, nakłada za dużo obowiązków wykraczających poza nasze kompetencje zawodowe lub naraża nas na niebezpieczeństwo.
W takich momentach pojawia się chęć jak najszybszego zakończenia współpracy. Aby to zrobić, warto zapoznać się z informacjami dotyczącymi sposobów rozwiązania umów o pracę. Kiedy mamy prawo natychmiast wypowiedzieć umowę o pracę?
Jak można rozwiązać umowę o pracę?
Według art. 30 Kodeksu pracy istnieją cztery następujące sposoby rozwiązania umowy o pracę:
- na mocy porozumienia stron;
- przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
- przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
- z upływem czasu, na który była zawarta.
Pracownik, rozwiązując umowę w standardowym trybie za wypowiedzeniem, nie musi podawać powodu swojej decyzji niezależnie od tego, czy to umowa o pracę zawarta na czas określony, czy nieokreślony. Może złożyć dokument w każdym momencie trwania umowy o pracę. Wypowiedzenie należy sformułować na piśmie i przekazać pracodawcy.
W wielu przypadkach znacznie lepiej w sprawie rozwiązania umowy zdecydować się na wypowiedzenie, a nie na porzucenie pracy. Dlaczego? Ponieważ w kwestii rozwiązania umowy zwolnienie dyscyplinarne przy porzuceniu pracy należy to najgorszych opcji dostępnych dla pracownika i może wiązać się z licznymi problemami.
Jaki jest okres wypowiedzenia umowy o pracę?
W przypadku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie obowiązuje okres wypowiedzenia. Dlaczego? Ponieważ oby dwie strony mogą dogadać się co do terminu jej zakończenia. Jest to więc dobre rozwiązanie dla osób, które chcą szybko zakończyć swój stosunek pracy, ponieważ np. znalazły inne zatrudnienie. Jednak odejście z pracy z dnia na dzień jest tutaj raczej niemożliwe.
W sytuacji rozwiązania umowy o pracę przez oświadczenie jednej ze stron, z zachowaniem okresu wypowiedzenia, obowiązują sztywniejsze terminy jej zakończenia. Zależą one od rodzaju umowy, która obecnie obowiązuje.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas próbny jest następujący:
- 3 dni robocze – jeśli okres próbny nie przekracza 2 tygodni
- 1 tydzień – jeśli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie
- 2 tygodnie – jeśli okres próbny wynosi 3 miesiące
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony i nieokreślony:
- 2 tygodnie – jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy
- 1 miesiąc – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy
- 3 miesiące – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata
Jak liczyć okres wypowiedzenia?
Jeśli twój okres wypowiedzenia wynosi miesiąc lub trzy miesiące, to rozpoczyna się on pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym złożyłeś wypowiedzenie.
Przykład: Barbara pracuje w firmie ponad 6 miesięcy i złożyła wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 14 stycznia 2021 roku. Jej okres wypowiedzenia liczy się więc od 1 lutego 2021 r. i trwa do 28 lutego 2021 roku.
Jeśli jednak okres wypowiedzenia liczony jest w tygodniach, to rozpoczyna się on w pierwszą niedzielę następującą po dniu złożenia wypowiedzenia i kończy po upływie jednego lub dwóch tygodni kalendarzowych od złożenia wypowiedzenia.
Przykład: Tomek pracuje w biurze podróży na stanowisku doradcy krócej niż 6 miesięcy i złożył wypowiedzenie umowy o pracę w czwartek 7 stycznia 2025 roku. Jego okres wypowiedzenia liczy się więc od 10 stycznia 2025 roku i trwa do 23 stycznia 2025 roku.
Odejście z pracy bez wypowiedzenia
Sprawdźmy teraz, jak szybko można się zwolnić z pracy. Według art. 55 § 1 do 3 Kodeksu pracy pracownik ma prawo odejść z pracy bez okresu wypowiedzenia jeśli:
- zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe;
- pracodawca dopuści się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (w tym przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia umowy o pracę. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia!).
W tym przypadku w oświadczeniu pracownik musi wskazać przyczynę rozwiązania umowy. Nie wystarczy jednak napisać o naruszeniu obowiązków, lecz wskazać dokładne działania, które o tym naruszeniu świadczy. Co dokładnie oznacza naruszenie ciężkich obowiązków wobec pracownika? Przykład takich naruszeń stanowi mobbing, brak opłacania składek ZUS, brak wynagrodzenia, czy notoryczne spóźnianie się z jego wypłatą. Pracownik odchodzi z pracy z momentem złożenia oświadczenia, w trybie natychmiastowym.
Pracownik, który ma orzeczenie lekarskie, musi najpierw odczekać wskazany w nim okres czasu, zanim złoży oświadczenie o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia.
Kodeks pracy zakłada jeszcze dwie możliwości szybszego odejścia z pracy.
Art. 48 § 2.
Pracownik, który przed przywróceniem do pracy podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, może bez wypowiedzenia, za trzydniowym uprzedzeniem, rozwiązać umowę o pracę z tym pracodawcą w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy. Rozwiązanie umowy w tym trybie pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem.Art. 23(1) § 4.
W terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, pracownik może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.
Wynagrodzenie – porzucenie pracy. Co z wypłatą pensji?
Porzucenie pracy przez pracownika to decyzja, która niesie za sobą poważne konsekwencje, w tym wpływ na wynagrodzenie. Pracownik, który opuszcza miejsce zatrudnienia bez wcześniejszego rozwiązania umowy zgodnie z przepisami prawa, traci prawo do wynagrodzenia za dni, w których był nieobecny i nie wykonywał swoich obowiązków służbowych. Jednakże, pracodawca ma obowiązek wypłacić pensję za wszystkie przepracowane dni w danym miesiącu oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Porzucenie pracy może również skutkować dodatkowymi roszczeniami ze strony pracodawcy. W przypadku poniesienia strat wynikających z nagłego odejścia pracownika, pracodawca ma prawo żądać odszkodowania. Kwota tego odszkodowania może być równa wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia lub za czas, do którego umowa miała trwać, przy czym nie może przekraczać trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika.
Co więcej, informacja o porzuceniu pracy może zostać wpisana do świadectwa pracy, co znacząco utrudnia znalezienie nowego zatrudnienia. Potencjalni pracodawcy mogą obawiać się zatrudnienia osoby, która w przeszłości nie wywiązała się ze swoich zobowiązań zawodowych. Dodatkowo, porzucenie pracy wyklucza możliwość ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych, co jest kolejnym istotnym skutkiem tej decyzji.
Odejście z pracy bez okresu wypowiedzenia a porzucenie – konsekwencje porzucenia pracy
Odejście z pracy bez wypowiedzenia następuje na piśmie z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę. Niestosowanie się do powyższych przepisów traktowane jest jako porzucenie pracy, za które pracownikowi nie należy się żadne odszkodowanie. W takiej sytuacji pracodawca ma również prawo zwolnić go dyscyplinarnie.
Porzucenie pracy to zachowanie, jakie można uznać za niemoralne. Niestety różne są przyczyny takiego posunięcia, często między pracownikiem i pracodawcą zachodzą różne spięcia, które sprawiają, że jeden drugiemu chce zrobić „na złość” lub też zwyczajnie odciąć się w szybki sposób. Trzeba jednak zawsze mieć na uwadze obecnie obowiązujące prawo i starać się panować nad emocjami, ponieważ pracodawca ma również swoje prawa i może dociekać odszkodowania z powodu porzucenia pracy.
Jeśli pracownik porzuca pracę z dnia na dzień, może zostać zwolniony dyscyplinarnie przez pracodawcę, a powodem będzie ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Niestety informacja na ten temat widnieje w świadectwie pracy, co może w przyszłości utrudnić pracownikowi poszukiwanie nowej pracy. Nowy pracodawca może się obawiać, że zostanie potraktowany tak samo nieuczciwie, jak poprzedni. W niektórych przypadkach pracodawca może także żądać odszkodowania, jeśli w wyniku nagłego odejścia pracownika poniesie szkodę. Pracownik, który odchodzi z pracy bez wypowiedzenia, odbiera sobie również możliwość starań o zasiłek dla bezrobotnych.
Jak legalnie zrezygnować z pracy natychmiast?
Już znasz kluczowe sposoby zakończenia umowy o pracę, w tym z zachowaniem okresu wypowiedzenia lub bez niego. Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania w tej sprawie.
Sposoby rozwiązania umowy o pracę
Umowę o pracę można rozwiązać za porozumieniem stron, z okresem wypowiedzenia, bez niego lub z upływem czasu.
Różnica między porzuceniem a wypowiedzeniem
Porzucenie pracy traktowane jest jako nieusprawiedliwiona nieobecność, co pozwala pracodawcy na dyscyplinarne zwolnienie, podczas gdy wypowiedzenie wymaga formy pisemnej.
Okres wypowiedzenia w umowach
W umowach na czas nieokreślony lub określony wynosi 2 tygodnie (poniżej 6 miesięcy), 1 miesiąc (powyżej 6 miesięcy) lub 3 miesiące (powyżej 3 lat). Liczy się od pierwszego dnia miesiąca po złożeniu wypowiedzenia.
Odejście bez okresu wypowiedzenia
Pracownik może rozwiązać umowę natychmiast na podstawie orzeczenia lekarskiego o szkodliwym wpływie pracy na zdrowie (po bezskutecznym terminie przeniesienia) lub ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę, z prawem do odszkodowania.
Konsekwencje porzucenia pracy
W przypadku porzucenia pracy pracodawca może żądać odszkodowania za straty, a wysokość ustali sąd pracy po udowodnieniu szkody. Pracownik traci też prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
