Umowa o pracę na czas określony: jaki limit? Zasady

Umowa na czas określony jest jedną z umów terminowych działających na podstawie Kodeksu pracy. Sprawdź, jaki jest maksymalny okres zatrudnienia na umowie o pracę na czas określony. Wyjaśniamy również, na jakich zasadach działa taka umowa i kiedy może automatycznie wygasnąć.

kobieta podpisuje umowę na czas określony

Umowa o pracę na czas określony należy do umów terminowych. Może być poprzedzona umową na okres próbny, która ważna jest przez maksymalnie trzy miesiące. Jeszcze do niedawna umowa na czas określony nie miała limitu umów. To znaczy, że pracownik miał bardzo małe szanse na zawarcie umowy na czas nieokreślony, która gwarantuje większe bezpieczeństwo pracy na przyszłość. Jednak od 2016 roku wszystko się zmieniło. Wyjaśniamy, jak działają umowy o pracę na czas określony, kto może ją podpisać oraz czy umowa na czas określony kończy się automatycznie. Sprawdź także, jakie zmiany dotyczące umowy na czas określony zostały przewidziane na sierpień 2022 roku. Jakie limity obowiązują pracodawcę? Jak wygląda wypowiedzenie umowy na czas określony? Jak naliczany jest urlop?

Umowa o pracę na czas określony: Kodeks pracy

Zgodnie z przepisami prawa wyróżnia się kilka rodzajów umów o pracę, na przykład na okres próbny, czas określony lub nieokreślony. Czas zatrudnienia musi zostać potwierdzony na piśmie. W innym wypadku według artykułu 281 punkt 2 Kodeksu pracy jest to wykroczenie przeciwko prawom pracownika, które zagrożone jest karą grzywny. Umowa na czas określony (nazywana umową terminową) zawierana jest na z góry oznaczony przez oby dwie strony okres. Nie może jednak trwać dłużej niż w sumie 33 miesiące. Jadnak zgodnie z artykułem 25 [1] § 4 przedłużenie umowy o pracę na czas określony nie jest możliwe w następujących przypadkach:

  • w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy;
  • w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym;
  • w celu wykonywania pracy przez okres kadencji;
  • w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.

Ile umów na czas określony?

Jeszcze do niedawna umowę o pracę na czas określony można było zawierać bez limitu. To znaczy, że pracownik nie miał praktycznie żadnych szans na podpisanie nowej umowy na czas nieokreślony. Nowe regulacje zmieniające umowę o pracę na czas określony w Kodeksie pracy weszły w życie w lutym 2016 roku. Odtąd umowa na czas określony po zmianach może zostać zawarta na maksymalnie 33 miesiące, czyli w sumie trzy umowy pod rząd (łączny okres zatrudnienia). To znaczy, że od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę pracownikowi należy się umowa na czas nieokreślony.

Art. 25 Kodeksu pracy:

(…) Okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech.

Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony jest dłuższy niż okres, o którym mowa w § 1, lub jeżeli liczba zawartych umów jest większa niż liczba umów określona w tym przepisie, uważa się, że pracownik, odpowiednio od dnia następującego po upływie okresu, o którym mowa w § 1, lub od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Warto nadmienić, że zastosowanie powyższych limitów regulujących umowę o pracę na czas określony ma zastosowanie tylko wtedy, gdy służy rzeczywistemu zapotrzebowaniu pracodawcy na zatrudnienie pracownika w charakterze tymczasowym (w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy). Ponadto obowiązkiem pracodawcy jest zawiadomienie właściwego okręgowego inspektora pracy o zawarciu umowy na czas określony ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy. Inaczej pracodawca powinien wręczyć pracownikowi umowę na czas nieokreślony.

Umowa o pracę na czas określony a zwolnienie lekarskie

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy umowa o pracę upoważnia pracownika do skorzystania z zestawu różnych praw i przywilejów. Wśród nich możemy wymienić na przykład ubezpieczenie zdrowotne i chorobowe, które upoważnia do skorzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej oraz uzyskania zasiłku na L4 w trakcie trwania umowy. Pracownik na umowie o pracę na czas określony może pójść na zwolnienie lekarskie w przypadku niedyspozycji, czyli usprawiedliwionej nieobecności oraz otrzymać wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy w wysokości 80 procent podstawy wymiaru wynagrodzenia. Wynagrodzenie chorobowe wypłacane jest przez pracodawcę na okres pierwszych 33 dni przebywania na L4 (w przypadku pracownika po 50. roku życia – przez 14 dni), natomiast zasiłek chorobowy wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych po nieprzerwanych 33 dniach choroby.

Umowa o pracę na czas określony a urlop

Każdy pracownik zatrudniony na umowę na czas określony u danego pracodawcy ma prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 20 lub 26 dni. Do obliczenia wymiaru urlopu należy najpierw ustalić staż pracy pracownika, w skład którego wchodzi zarówno okres nauki, jak i zatrudnienia u poprzednich pracodawców. Jeśli pracownikowi nie uda się skorzystać ze wszystkich dni wolnych w czasie zatrudnienia na umowę o pracę na czas określony, pracodawca musi wypłacić mu ekwiwalent za urlop wypoczynkowy po zakończeniu jego stosunku pracy.

Wygaśnięcie umowy o pracę na czas określony

Czy umowa na czas określony kończy się automatycznie? Tak, zgodnie z artykułem 63 Kodeksu pracy umowa o pracę wygasa w przypadkach określonych w przepisach prawa pracy oraz w przepisach ogólnych umowa o pracę na czas określony wymaga przedłużenia, inaczej wygasa automatycznie wraz z ostatnim dniem określonym w umowie. Umowa o pracę na czas określony także kończy się automatycznie w wyniku między innymi śmierci pracownika, śmierci pracodawcy czy tymczasowego aresztowania (z upływem trzech miesięcy nieobecności w pracy). Umowę na czas określony u danego pracodawcy można również wypowiedzieć. Ma do tego prawo zarówno pracownik, jak i pracodawca. Okresy wypowiedzenia umowy na czas określony zawarte są w Kodeksie pracy.

Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony

Każdy pracownik zatrudniony na podstawie umów terminowych, czyli w tym przypadku na podstawie umowy zawartej z pracodawcą na czas określony ma możliwość wypowiedzenia takiej umowy. Ta możliwość istnieje również po stronie pracodawcy. Mówi o tym art.32 Kodeksu pracy:

Każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.

Rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony oraz czas nieokreślony jest zawarty w art. 36 Kodeksu pracy:

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

1) 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy

2) 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;

3) 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

W związku z powyższym okres wypowiedzenia warunkuje staż pracy oraz czas trwania zależny od rodzaju umowy na czas określony. Ponadto może dojść do wypowiedzenia jeśli pracownik rażąco narusza regulamin firmy oraz dopuścił się przestępstwa uniemożliwiającego dalsze sprawowanie obowiązków służbowych. W takich wypadkach następuje wypowiedzenie umowy na czas określony ze skutkiem natychmiastowym.

Zgodnie z art. 53 Kodeksu pracy, rozwiązanie umowy o prace bez wypowiedzenia umowy po stronie pracodawcy może nastąpić także:

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia:
1)jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
a) dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
b) dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową;

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.

Umowa na czas określony — zmiany 2022

W sierpniu 2022 ma wejść nowelizacja ustawy, która jest odpowiedzią na trzy zasadnicze różnice między umową o pracę na czas określony a umową o pracę na czas nieokreślony. Do tej pory, w przypadku tej pierwszej pracodawca nie miał obowiązku poinformować pracownika o przyczynach wypowiedzenia umowy na czas określony, nie było także obowiązku konsultacji związkowej oraz pracownik nie miał możliwości ubiegania się o przywrócenie do pracy.

W związku z nowelizacją dochodzi do zmiany w art. 30 Kodeksu pracy:

W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.

Kolejna zmiana zauważalna jest w art. 38:

O zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy zawartej na czas nieokreślony pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy.

Warto też wspomnieć, że wraz z nowelizacją art. 45 Kodeksu pracy pojawia się możliwość orzeczenia przez sąd o bezskuteczności wypowiedzenia umowy na czas określony:

W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Zmiany w Kodeksie pracy powołane zostały w celu dostosowania się do unijnych przepisów, które gwarantują brak dyskryminacji ze względu na długość trwania umowy o pracę.

Oceń artykuł
5/5 (1)