Lider kojarzy nam, się z kimś, kto stoi na samym przodzie zespołu i razem ze swoimi podwładnymi pozostaje na polu walki w sytuacjach kryzysowych. Natomiast z kierownikiem nasze skojarzenia nie są już tak pozytywne. Dlaczego? Czym różni się lider od kierownika?
W wielu firmach funkcjonuje angielskie słownictwo określające konkretne stanowiska. Często staje się to powodem do żartów i kpin. W końcu, po co stosować angielski termin „team lider” jeśli mamy własny odpowiednik w postaci dobrze wszystkim znanego „kierownika”. Jak się okazuje, takie zabiegi wykonywane są specjalnie, ponieważ chodzi tu przede wszystkim o ujednolicenie komunikacji w dużych korporacjach i umożliwienie firmom współprac międzynarodowych. W końcu i tak każde stanowisko trzeba by tłumaczyć dla zagranicznych kontrahentów. Dodatkowo chodzi także o… złe skojarzenia z terminem „kierownik”. w końcu dla wielu osób jest to przełożony, który krzykiem i groźbami zwolnienia wymusza coraz wyższe wyniki. Współcześnie takie konotacje się nie sprawdzą – szczególnie że nowoczesne koncepcje zarządzania chcą się odciąć od tych przestarzałych metod, które często utożsamiane są z kierownikiem. Dlatego też obecnie stosuje się bardziej ujednoliconą i lepiej kojarzącą się nomenklaturę, czyli manager lub właśnie lider. Jednak jak dokładnie wygląda różnica pomiędzy liderem a kierownikiem?
Spis treści
Kim jest lider?
Lider to osoba, do której obowiązków należy sprawowanie nadzoru nad grupą współpracowników. Jednak to nie jedyne zadania lidera. Jest on bowiem odpowiedzialny za motywowanie, wspieranie i sprawiedliwe rozdzielanie zadań. Co więcej, gdy zaistnieje taka potrzeba, lider jest w stanie podjąć ze swoimi pracownikami walkę w kryzysowej sytuacji. Będzie zostawał z nimi po godzinach i jako ostatni wychodził z firmy, dopiero gdy upewni się, że wszystkie zadania zostały prawidłowo wykonane. Dzięki temu pokazuje on podwładnym, że jest maksymalnie zaangażowany i zmotywowany do tego, aby wspólnie z nimi budować.
W Encyklopedii Zarządzania znajdziemy następującą definicję lidera:
Lider (przywódca) jest to osoba, która ma za zadnie zarządzanie, przewodzenie pewną grupą ludzi. Inaczej nazywany jest często przywódcą, wodzem, decydentem. Ma on prawo do dominowania nad podwładnymi, oceniania ich, a także ustalania składy zespołów, którymi zarządza. Lider w zespole powinien być doświadczony i wykazywać się mądrością. (Jakubowski J. (2012) s. 1). Do zadań lidera należą także motywowanie, inspirowanie oraz wyzwalanie energii w innych ludziach. Jedną w umiejętności takiego przywódcy jest również dostosowanie przywództwa do zmiennych warunków, w których organizacje funkcjonują, polega to na wykorzystaniu zachowań specyficznych dla różnych typów przywódczych. Skuteczność w kierowaniu przez lidera, zależy w dużej mierze od tego czy dana osoba potrafi stworzyć warunki, które zachęcą członków podlegającego mu zespołu do angażowania się we wspólne osiąganie celów.
Kim jest kierownik?
Jak się okazuje, kierownik wiąże się z bardzo podobną definicją, jednak w jego przypadku chodzi również o aspekty bardziej pragmatyczne. Pojęcie kierownika samo w sobie nie jest złe – to zwykłe określenie stanowiska kierowniczego, jednak może on wielu osobom kojarzyć się jako osoba twarda, despotyczna, czy niezwykle trudna we współpracy. Choć oczywiście są to same skojarzenia z nazwą i nie oznaczają, że każdy kierownik taki jest. Co więcej – możemy stwierdzić, że jest wręcz odwrotnie jeśli mówimy o nowoczesnych kierownikach, ponieważ współczesne standardy zarządzania eliminują takie podejście do pracowników.
W Encyklopedii Zarządzania znajdziemy również definicję kierownika, która opiera się na ogólnym wyjaśnieniu znaczenia tego terminu, nie ubierając go w skojarzenia i stereotypy:
Kierownik to osoba odpowiedzialna za planowanie, organizację, motywację i kontrolę zespołu w organizacji. Kierownik powinien posiadać umiejętności analizowania sytuacji, ustalania celów, wyboru odpowiednich zachowań, panowania nad swoim zachowaniem, kształtowania zachowań innych ludzi oraz sprawdzania zachowań własnych i cudzych. Praca kierownika wiąże się z pracą z ludźmi, odpowiedzialnością, dysponowaniem zasobami, ustalaniem priorytetów, przydzielaniem zadań, myśleniem analitycznym i syntetycznym, rozjemczym i politycznym podejściem. Kierownik powinien także być dyplomatą i podejmować trudne decyzje.
Doskonale widać, że na poziomie definicji i zadań, tak naprawdę między kierownikiem a liderem nie ma większych różnic. Działania kierownika jak i lidera zmierzają do rozwiązywania problemów i pełnią w grupie określone funkcje zarządzające, z których główną jest kierowanie zespołem swoich podwładnych.
Jakie są różnice pomiędzy liderem a kierownikiem?
Wielokrotnie podkreśla się różnice pomiędzy liderem a kierownikiem. Zatem jak jest naprawdę? Czym różnią się te stanowiska? Na poziomie obowiązków możemy zauważyć, że te różnice są niewielkie i w sumie mało znaczące, jednak większe różnice znajdziemy przyglądając się opiniom i stereotypom tych dwóch terminów. Lider przede wszystkim kojarzy nam się z kimś pomocnym, który jest dla swoich podwładnych i pomaga im zarówno odnosić sukcesu, jak i podnosić się z porażek. Ludzie chętnie poddają się jego przywództwu, ponieważ jest to osoba kompetentna i zaznajomiona z branżą.
Lider opiera budowanie swojego wizerunku na pomocy i wsparciu, przez co jest szanowany wśród swoich współpracowników. Jest też ich pełnomocnikiem i łącznikiem z pracodawcą. Lider bądź manager skupia się na kompleksowym budowaniu zespołu od podstaw i umacnianiu go poprzez swoją zaangażowanie postawę. W ten sposób buduje zaufanie i morale w załodze. Często też pyta o zdanie pracowników i wdraża ich pomysłu – daje przestrzeń do rozwoju kreatywności i zaangażowania oraz pozwala szukać lepszych dróg w rozwiązywaniu problemów.
Kierownik a lider
Natomiast kierownik jest bardziej stanowczy i sprawuje rządy samotnie. Wiele jego decyzji nie znajduje uznania ze strony podwładnych. Przestrzega formalnych struktur i jest postrzegany bardziej jako „strona” pracodawcy, niż „strona” pracowników, przez co zatrudnieni nie czują się komfortowo w jego towarzystwie i zachowują swoje pomysły dla siebie. Ma dużą motywację do wykonywania zadań, jednak bardziej odnajduje się w roli osoby, do której zadań należy wydawanie poleceń i sprawowanie nadzoru nad tym co ludzie zrobili dobrze, a co źle.
Warto jednak zaznaczyć, że dobry kierownik, który ma na swoim koncie odpowiednie doświadczenie w danej organizacji lub branży, będzie umiał znaleźć równowagę między systemem kar a pochwałami oraz między rządzeniem twardą ręką, a podejściem bardziej łagodnym. W niektórych sektorach takie zarządzanie kierownicze może okazać się efektywne. Gorzej jeśli kierownik bazuje na swoim autorytecie, którego tak naprawdę… nie ma! co oznacza, że jego pracownicy są lepiej wyedukowaniu lub poinformowani od niego. Taka kombinacja na stanowisku kierowniczym to prawdziwy gwóźdź do upadku firmy.
Cechy lidera
Osoby, które dobrze odnajdują się w roli lidera w danej organizacji to przede wszystkim ludzie, którzy uwielbiają pracę w zespole, a jednocześnie nie boją się brać na siebie odpowiedzialności związanej z funkcją kierowniczą. Jakie jeszcze cechy powinien mieć dobry lider?
- Lider bazuje na zdolnościach i wiedzy poszczególnych członków zespołu i potrafi z nich dobrze korzystać.
- Lider patrzy, jak wykonywane są zadania, jedna nie wtrąca się, zanim nie ujrzy finalnego efektu. Pozwala pracownikom się wykazać i daje im kredyt zaufania.
- Stara się rozumieć problemy swoich podwładnych jakie napotykają w pracy i na bieżąco je rozwiązuje lub sygnalizuje ich obecność do pracodawcy.
- Posiada nie tylko umiejętności związane z pracą w branży, ale ma także świetnie rozwinięte zdolności interpersonalne, dzięki którym potrafi zjednać sobie ludzi.
Jak rozwijać umiejętności lidera w praktyce?
Rozwój umiejętności lidera wymaga systematycznego działania i otwartości na naukę. Dobrym punktem wyjścia są szkolenia z zakresu zarządzania zespołem, negocjacji oraz komunikacji interpersonalnej. Praktyczne doświadczenie, takie jak prowadzenie projektów czy delegowanie zadań, pozwala doskonalić kompetencje lidera i budować autorytet. Kluczowe jest także regularne zbieranie feedbacku od zespołu, co umożliwia doskonalenie stylu przywództwa i budowanie zaufania w grupie.
Lider w dobie pracy hybrydowej – nowe wyzwania
Praca hybrydowa wymaga od lidera dostosowania swoich metod zarządzania do pracy w rozproszonym zespole. Kluczowe stają się narzędzia cyfrowe do komunikacji i monitorowania postępów, które pomagają utrzymać spójność działań zespołu. Lider musi również poświęcać więcej uwagi budowaniu relacji, ponieważ brak codziennych kontaktów w biurze może obniżać zaangażowanie pracowników. Umiejętność motywowania zespołu na odległość i dbanie o równowagę między pracą a życiem prywatnym członków grupy to nowe, istotne wyzwania w erze pracy zdalnej.
Kierownik czy lider – kiedy wybrać odpowiedni styl zarządzania?
Wybór między stylem zarządzania kierownika a lidera zależy od specyfiki zespołu i organizacji. W środowiskach o wysokim stopniu hierarchizacji i jasno określonych procedurach bardziej efektywne może być podejście kierownicze. Z kolei w zespołach kreatywnych, gdzie kluczowe jest budowanie zaufania i swobody działania, lider może lepiej zmotywować grupę do osiągania celów. Zrozumienie kontekstu i elastyczne dopasowanie stylu zarządzania to klucz do sukcesu w każdej organizacji.
