Jak prawidłowo wypełnić PIT-36? Kompletny przewodnik

PIT-36 to formularz rozliczeniowy dla osób prowadzących własną działalność gospodarczą. Jesteś przedsiębiorcą? Dowiedz się, czym dokładnie jest PIT-36 oraz jak wypełnić druk PIT-36.

Każda osoba fizyczna, która uzyskuje dochód, zobowiązana jest odprowadzić podatek dochodowy na rzecz Skarbu Państwa. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje tę kwestię, obejmując podatkiem dochodowym osoby fizyczne i osoby prawne. Wysokość podatku jest uzależniona od wysokości osiągniętego dochodu i formy opodatkowania, gdyż stawki podatku dochodowego są różne w różnych systemach rozliczeniowych. Do rozliczenia rocznego służy odpowiedni formularz PIT. Istnieją różne rodzaje PIT-ów. Wszystkie formularze są dedykowane konkretnym grupom osób. Wybór właściwego jest uzależniony od źródła przychodów.

Rodzaje formularzy PIT

Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu składamy na następujących formularzach.

• PIT-37 to formularz, z którego korzystają osoby zatrudnione na umowie o pracę, czy umowie zlecenie. PIT-37 rozliczają osoby opłacające podatek dochodowy za pośrednictwem płatnika składek.
• PIT-36 jest głównie dla osób prowadzących własną działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach skali podatkowej (PIT-36 omówiono szerzej w dalszej części artykułu).
• PIT-36L – dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach podatku liniowego.
• PIT-28/28A dotyczy osób osiągających przychód opodatkowany w oparciu o zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych z tytułu: umowy najmu, podnajmu dzierżawy i pozarolniczej działalności gospodarczej (przychody opodatkowane na zasadach ryczałtu).
• PIT-19A dotyczy osób duchownych. Służy do wskazania wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczonej od zryczałtowanego podatku dochodowego.
• PIT-6 obowiązuje osoby zajmujące się produkcją rolną.
• PIT-38 dotyczy rozliczeń z tytułu obrotu papierami wartościowymi, czy udziałów w spółkach. PIT-38 to także formularz rozliczeniowy na podatek od krytowalut.
• PIT-39 służy do rozliczenia podatku z tytuły sprzedaży nieruchomości.

PIT-36: co to jest?

PIT-36 to jedna z deklaracji podatkowych, którą przygotowują podatnicy (osoby fizyczne) rozliczający się samodzielnie, czyli bez pośrednictwa płatnika – tak jak ma to miejsce w przypadku etatowców (PIT-37). Obowiązuje podatników rozliczających samodzielnie zaliczki, jak i podatek roczny. W przypadku pracowników etatowych to płatnik najpierw sporządza PIT-11 lub PIT-R, a następnie przekazuje formularz pracownikowi. Osoby, które rozliczają się z pominięciem tej procedury, zwykle korzystają z PIT-36. Formularz PIT-36 dotyczy rozliczeń podatku dokonywanych ze względu na prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej. To także formularz dla tych, którzy łączą przychody z różnych źródeł, częściowo uzyskiwanych za pośrednictwem płatnika składek.

Jak wypełnić PIT-36?

PIT-36 można złożyć zarówno bezpośrednio w urzędzie skarbowym, jak i przez Internet. Druga opcja jest korzystniejsza, ponieważ wiąże się z oszczędnością czasu. Ponadto formularz PIT-36 złożony online sprawi, że podatnik szybciej otrzyma zwrot podatku. Urząd skarbowy ma 45 dni na dokonanie zwrotu nadpłaconego podatku. Dla porównania, w przypadku tradycyjnego złożenia formularza, czas na zwrot podatku wynosi aż 3 miesiące. Aby złożyć PIT-36 online, należy skorzystać z programu rozliczeniowego lub usługi rządowej „Twój e-PIT”, jednak usługa pomija przychody z działalności gospodarczej i działy specjalne produkcji rolnej.

Formularze interaktywne można składać z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Nie mogą zostać podpisane profilem zaufanym i wysłane za pośrednictwem platformy ePUAP.

Deklaracja PIT 36: działalność gospodarcza

PIT-36 jest kojarzony głównie z rozliczeniem działalności gospodarczej. Jednak formularz dotyczy również innych grup osób niż przedsiębiorców. Kto jeszcze wybiera druk PIT-36? Osoby:

• uzyskujące przychód z najmu, dzierżawy i podobnych umów opodatkowanych na zasadach ogólnych;
• samodzielnie odprowadzające zaliczki na podatek dochodowy od osiąganych przychodów;
• zajmujące się prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych na zasadach ogólnych z zastosowaniem skali podatkowej;
• uzyskujące przychód zza granicy bez pomocy polskich płatników;
• które w ciągu roku nie musiały odprowadzać zaliczek od przychodów uzyskiwanych ze źródeł opodatkowanych na zasadach ogólnych z zastosowaniem skali podatkowej;
• uzyskujące przychody z odpłatnego zbycia innych rzeczy w ciągu pół roku od jej nabycia;
• rozliczające podatek dochodowy wraz z dochodami swoich małoletnich dzieci;
• korzystające z kredytu podatkowego i dokonujące doliczeń z tytułu kredytu podatkowego.

Ważne: Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się zlikwidować działalność gospodarczą w czasie roku podatkowego, wówczas rozliczenie podatku dokonuje się na formularzu PIT-36, a nie na PIT-37.

PIT-36 do kiedy złożyć?

Zeznanie roczne PIT-36 składa się do 30 kwietnia za rok poprzedni. W przypadku, gdy dzień 30 kwietnia wypada w dzień wolny np. w niedzielę, wówczas termin ostateczny przypada na najbliższy dzień roboczy, czyli w tym przypadku poniedziałek. Właśnie ze względu na tę zasadę PIT-36 za rok podatkowy 2021 należy złożyć do 2 maja 2022 (poniedziałek), ponieważ 30 kwietnia wypada w sobotę wolną od pracy urzędów.

Jak wypełnić PIT-36 krok po kroku?

Formularz PIT-36 PDF możesz pobrać ze strony podatki.gov.pl. Podatnik zajmuje się wypełnianiem jasnych pól. Pola zacienione urząd. Formularz należy wypełnić dużymi drukowanymi literami w kolorze czarnym lub niebieskim. Na samym początku należy wpisać identyfikator podatkowy i rok rozliczeniowy.

Krok 1.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć sposób opodatkowania. Do wyboru są:

• indywidualne,
• razem z dochodami osiągniętymi przez małżonka,
• w formie przewidzianej dla wdów i wdowców,
• w formie przewidzianej dla osób wychowujących dziecko samotnie.

Krok 2.

W części „A” określamy cel złożenia zeznania i dane urzędu, do którego kierowane jest zeznanie podatkowe. Jeśli zeznanie stanowi korektę, należy zaznaczyć odpowiedni kwadrat.

Krok 3.

W części „B” podatnik wpisuje swoje dane identyfikacyjne. Jeśli rozlicza się wspólnie z małżonkiem, należy dokonać decyzji, który z małżonków ma zostać oznaczony w zeznaniu jako małżonek, a który jako podatnik. Określenie jest istotne dla dalszej części wypełniania zeznania.

Krok 4.

Sekcja „C” dotyczy informacji dodatkowych. Została rozdzielona na dwie rubryki z kwadratami. Jedna dotyczy podatnika, druga małżonka. Należy zaznaczyć, te kwadraty, które znajdują odniesienie do sytuacji każdego z dwojga osób.

Krok 5.

Jeśli podatnik wykazuje przychody objęte zwolnieniem od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT (np. przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy) sekcja „D” to miejsca na wskazanie wysokości zwolnień.

Krok 6.

W części „E” wykazujemy wysokości dochodu i wysokości poniesionej straty. Dane do uzupełnienia możemy wyciągnąć z księgi przychodów i rozchodów. Przychody wpisujemy w rubryki dedykowane do danego źródła ich uzyskania. Obok przychodów wpisujemy koszty ich uzyskania. Różnica przychodów i kosztów ich otrzymania jest kluczowa, gdyż w przypadku przewyższenia kosztów utrzymania nad dochodem mamy do czynienia ze stratą.

Krok 7.

Wysokości składek ZUS i straty z lat poprzednich można odliczyć w zeznaniu w razie zwolnienia z podatku, prowadzenie działalności w przestrzeni specjalnych stref ekonomicznych.

Krok 8.

W części G dokonujemy odliczeń od dochodu i zwolnień. Odliczeń można dokonać na podstawie np. ulgi na Internet, na dzieci, ulgi rehabilitacyjnej, czy z tytułu przekazanych darowizn. Do wykazania ulg i odliczeń niezbędne są wskazane w formularzu załączniki.

Krok 9.

W części „H” dokonujemy ustaleń, czy coś zwiększyło podstawę opodatkowania, czy zmniejszyło stratę. Kwoty wpisujemy w pozycje wyznaczone dla konkretnych źródeł zwiększeń/zmniejszeń.

Krok 10.

W części „I” wyznaczamy wysokość podatku dochodowego. W pozycji 280 należy wpisać dochód ostatecznie przeznaczony do opodatkowania. Jak go wyznaczyć? Należy wpisać sumę kwot z poz. 278 i 279. Kolejno wpisujemy dochody uzyskane za granicą, o które jest zwiększona podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej. Wypełniamy wszystkie pola zgodnie z instrukcją, docierając do kwoty podatku w poz. 289. Następnie w sekcji „J” dokonujemy odliczeń od podatku, a w sekcji „K” wyznaczamy podatek należny, jaki należy uiścić w urzędzie skarbowym.

Krok 11.

W sekcji „L’ trzeba wypisać wszystkie zaliczki określone w art. 44 ust. 1 Ustawy i podatek określony w art. 30G, jakie podatnik odprowadził w ciągu roku. Następnie wszystkie zaliczki, jakie w ciągu roku uiścił małżonek.

Krok 12.

W sekcji „M” wykazujemy zwrot z tytułu ulgi na dzieci.

Krok 13.

W części „N” następuje przełom wypełniania PIT-36, ponieważ podatnik w końcu dowiaduje się, czy przysługuje mu zwrot z podatku (poz. 424), czy jednak będzie musiał dopłacić (poz. 423).

Krok 14.

Część „O” dotyczy ryczałtowców, których misce zamieszkania jest poza granicami kraju zobowiązanych do wypłacania zryczałtowanego podatku bez wezwania na rachunek urzędów skarbowych. W formularzu są pola dedykowane podatnikowi i jego małżonkowi.

Krok 15.

W części „P” wpisujemy odsetki naliczone zgodnie z art. 22e ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy. Pola wypełniają podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, którzy włożyli do kosztów uzyskania przychodów wydatki w związku z zakupem lub wytworzeniem na własny rachunek składników majątku i potraktowali wydatki jako środki trwałe.

Krok 16.

Część „Q” to miejsce na zaliczki art. 44 ust. 1a, 1c i 7 ustawy w poszczególnych miesiącach. W dalszej części formularza pozostają do wypełnienia formalności związane z przekazaniem 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, wykaz załączników, czy numer rachunku bankowego, na jaki ma wpłynąć zwrot podatku. Na samym końcu obowiązkowo należy złożyć podpis.

PIT-36 – druk. Jak złożyć?

PIT-36 można złożyć do urzędu skarbowego bezpośrednio na miejscu lub listownie za potwierdzeniem odbioru. Stawiając się w urzędzie mamy jednak pewność, że deklaracja została wypełniona poprawnie, gdyż pracownik urzędu skarbowego od razu sprawdza ją na miejscu. Jeśli chcemy złożyć deklarację PIT -36 online musimy podać dane identyfikacyjne, takie jak imię, nazwisko, NIP, czy data urodzenia.

PIT-36 łączne rozliczenie podatkowe małżonków

Podatnik rozliczający się w oparciu o PIT-36 ma możliwość indywidualnego rozliczenia się, jako osoba wychowująca samotnie dziecko, czy wspólnie z małżonkiem. Wspólnego rozliczenia dokonuje się na PIT-36, jeśli jedno z małżonków podlega pod PIT-37. Warunkiem wspólnego rozliczenia z małżonkiem na PIT-36 jest utrzymywanie w roku podatkowym wspólności majątkowej. Łącznej deklaracji nie złoży małżeństwo, w którym jedna ze stron rozlicza się w oparciu o podatek liniowy, podatek tonażowy, a także ryczałt ewidencjonowany (z pewnymi wyjątkami).

PIT-36 – ulgi

Ulgi podatkowe, do jakich ma prawo podatnik rozliczający się na formularzu PIT-36 to np.:

• ulga z tytułu krwiodawstwa;
• ulga z tytułu darowizny na cele edukacji zawodowej;
• ulga rehabilitacyjna:
• ulga na utrzymanie psa przewodnika;
• ulga na leki;
• ulga na Internet;
• ulga prorodzinna.

W przypadku osób uzyskujących wysokie dochody (powyżej 1 000 000 zł rocznie) należy mieć na uwadze tzw. daninę solidarnościową w wysokości 4% podstawy.

Kto jest zobowiązany do rozliczenia PIT-36?

PIT-36 jest formularzem przeznaczonym dla osób, które osiągają dochody z działalności gospodarczej lub innych źródeł, które nie podlegają opodatkowaniu w sposób ryczałtowy. Wypełnienie tego formularza jest obowiązkowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą, a także dla tych, którzy uzyskali dochody z tzw. najmu, dzierżawy czy innych źródeł, które nie są objęte tzw. umową o dzieło czy umową-zlecenie. Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, które nie prowadzą działalności gospodarczej, nie muszą składać PIT-36, ale PIT-37.

Warto zwrócić uwagę, że PIT-36 wypełniają również osoby, które otrzymują przychody z zagranicy, jeżeli te przychody są opodatkowane w Polsce. Oznacza to, że podatnicy, którzy mają dochody z tzw. działalności zagranicznej, muszą także dopełnić obowiązku rozliczenia PIT-36. Dlatego bardzo ważne jest, aby dobrze zapoznać się z instrukcją wypełniania tego formularza i skonsultować z doradcą podatkowym, gdy pojawiają się wątpliwości co do konieczności złożenia tego formularza.

Najczęstsze błędy przy wypełnianiu PIT-36 i jak ich unikać

Podczas wypełniania PIT-36 bardzo łatwo popełnić błędy, które mogą skutkować koniecznością poprawienia zeznania lub, w najgorszym przypadku, kontroli skarbowej. Jednym z najczęstszych błędów jest nieprawidłowe zaznaczenie źródła dochodów, co może prowadzić do nieodpowiedniego obliczenia wysokości podatku. Warto dokładnie zapoznać się z instrukcją, szczególnie w przypadku, gdy w formularzu pojawiają się dochody z różnych źródeł. Kolejnym częstym błędem jest pominięcie ulg podatkowych, które mogą znacząco wpłynąć na wysokość zapłaconego podatku.

Aby uniknąć błędów, należy dokładnie sprawdzić dane na formularzu przed jego wysłaniem. Dobrym rozwiązaniem jest także korzystanie z aplikacji lub kalkulatorów online, które pomogą wypełnić PIT-36 w sposób automatyczny i pomogą uniknąć najczęstszych pomyłek. Ponadto warto regularnie aktualizować swoją wiedzę o przepisach podatkowych, ponieważ zmieniające się przepisy mogą wprowadzać nowe zasady wypełniania formularzy. Dlatego ważne jest, aby być na bieżąco, aby unikać niepotrzebnych problemów podatkowych.