Wszystko, co musisz wiedzieć o stażu – czas trwania, korzyści i wzór podania

Staż to doskonały sposób na zdobycie doświadczenia zawodowego. Osoby, które odbyły staż i dopiero wchodzą na rynek pracy, mają większą szansę na zdobycie zatrudnienia. Dowiedz się, jak wygląda staż i jakie są prawa stażysty.

Staż to nie tylko dodatkowy wpis do CV. Uczy nowych umiejętności, daje doświadczenie radzenia sobie w różnych środowiskach pracy, buduje kontakty i pewność siebie. O możliwość podjęcia stażu mogą starać się studenci, czy osoby, które mają status bezrobotnego. Oferty stażu można znaleźć samodzielnie za pomocą np. portali z ofertami pracy i staży lub za pomocą urzędu pracy za inicjatywą pracodawcy. Czym dokładnie jest staż? Jak wygląda staż z urzędu pracy? Czy pracodawca musi zatrudnić stażystę po zakończeniu stażu? Kto może przystąpić do programu stażowego?

Staż a praktyka – czy to to samo?

Staż i praktyka to terminy często stosowane na przemian. W rzeczywistości jednak oznaczają zupełnie co innego. Praktykę zawodową odbywają głównie osoby młode, począwszy od szkoły średniej do studentów. Praktykę realizuje się jeszcze w trakcie nauki, niekiedy zaraz po jej zakończeniu. Często jest jednym z punktów zaliczenia szkół zawodowych i techników. Stanowi ona element edukacji.

Natomiast staż jest już bardziej utożsamiany z pracą. To jedno z pierwszych doświadczeń zawodowych, w którym stażysta jest niemal pełnoprawnym pracownikiem. Ponadto staż z urzędu pracy dotyczy osób bezrobotnych, które zarejestrowane są w UP. Choć zarówno praktyka, jak i staż mają ten sam cel, czyli przygotowanie do wykonywania danego zawodu, to odbywają się w innych okolicznościach i rządzą się innymi prawami. Praktyka zwykle jest bezpłatna i trwa maksymalnie 3 miesiące. A jak jest ze stażem?

Staż z urzędu pracy

Zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy staż z urzędu pracy pomaga walczyć z bezrobociem w kraju. Pozwala zdobyć doświadczenie i praktyczne umiejętności, omijając konieczność zawarcia z pracodawcą umowy o pracę. Staż z urzędu pracy finansowany jest z funduszy unijnych i Funduszy Pracy. Często stanowi element Indywidualnego Planu Działania. Czym jest taki plan?

To określone wobec bezrobotnego cele, które mają pomóc mu w aktywizacji zawodowej. W tym celu najpierw musi przeprowadzić rozmowę ze swoim opiekunem i w oparciu o nią złożyć wniosek o staż. Gdy otrzyma skierowanie, następuje podpisanie umowy ze starostą. Często staż z urzędu pracy to także szansa na znalezienie pracy. Warunki umowy mogą zakładać, że staż ma się zakończyć stałym zatrudnieniem. Jednak warto pamiętać, że pracodawca nie ma obowiązku zatrudnienia stażysty – choć w rzeczywistości często się to zdarza.

Kto może zostać stażystą? Powiatowy urząd pracy

Staż dotyczy osób, które zostaną wybrane w drodze rekrutacji lub spełnią określone przesłanki do stażu z urzędu pracy. Staż mogą podjąć osoby zarejestrowane w urzędzie pracy i jednocześnie:

• osoby bezrobotne do 25 roku życia,
• osoby przed 30 rokiem życia, w przypadku gdy od dnia ukończenia nauki w szkole wyższej nie minął rok,
• kobiety nieaktywne zawodowo po urodzeniu dziecka,
• osoby po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego,
• bezrobotni powyżej 50 roku życia,
• osoby bez kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i średniego wykształcenia,
• osoby wychowujące dziecko w wieku do lat 18,
• bezrobotni niepełnosprawni,
• osoby bezrobotne, które odbywały karę pozbawienia wolności i nie podjęły zatrudnienia.

Jak się dostać na staż?

Istnieje kilka sposobów na podjęcie stażu. Wybór konkretnego zależy od sytuacji, w jakiej znajduje się kandydat.

• Samodzielne podjęcie stażu – ta forma polega na poszukiwaniu firmy, która taki staż oferuje. Wówczas trzeba zmierzyć się z innymi kandydatami i wziąć udział w rekrutacji na staż. W tym przypadku nie ma ograniczenia wiekowego, jednak pracodawcy mogą oczekiwać świeżych na rynku pracy pracowników, którzy zostaną z nimi na dłużej. Nie trzeba być zarejestrowanym w urzędzie pracy.
• Staż z urzędu pracy – po spełnieniu warunków urząd pracy wydaje kandydatowi skierowanie na staż zawodowy u konkretnego pracodawcy.
• Współpraca z pracodawcą – o staż z urzędu pracy może także wystąpić pracodawca. Jeśli kandydat chce podjąć staż u konkretnego, może się do niego zgłosić z propozycją. Wówczas pracodawca musi zgłosić w urzędzie pracy, w jakim zarejestrowany jest kandydat, że chce zorganizować w swoim zakładzie staż. We wniosku należy wskazać konkretnego kandydata, który następnie otrzyma przez urząd pracy skierowanie do tego pracodawcy na staż zawodowy.
• Staż studencki – studenci mogą zdobyć staż z ramienia uczelnianego biura karier. Wówczas student trafia do pracodawcy, który ma podpisaną umowę z uczelnią.

Staż z UP – zgłoszenie pracodawcy

Jeśli pracodawca chce podjąć współpracę z urzędem pracy w celu zorganizowania stażu, powinien:

• Złożyć wniosek o zorganizowanie stażu.
• W przypadku pełnomocnictwa złożyć opłatę skarbową w wysokości 17 zł.
• Poczekać na weryfikację dokumentów. Tym zajmuje się dyrektor powiatowego urzędu pracy w imieniu starosty.
• Podpisać umowę o organizację stażu dla bezrobotnych.

Prawa stażysty

Poszukując stażów na własną rękę widać, że nie każdy pracodawca oferuje wynagrodzenie. Inaczej sprawa wygląda w przypadku stażu z urzędu pracy. Tutaj stażysta ma prawo do wynagrodzenia w wysokości 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, czyi ok. 2755 zł brutto miesięcznie dla nowych staży.​ Ponadto:

• sam staż jest wliczany do stażu pracy i brany pod uwagę w ustalaniu uprawnień do urlopu i emerytury,
• stażysta podlega pod ubezpieczenie rentowe i wypadkowe,
• po zakończeniu stażu przysługuje sprawozdanie opisujące przez urzędy pracy jego przebieg, które ma m.in. na celu potwierdzenie wywiązania się z umowy stażowej dwóch stron,
• warunek odbycia stażu upoważnia do zatrudnienia na stałe, jeśli warunki umowy tak zakładały.

Ile trwa staż?

Jeden staż trwa z reguły od 3 do 6 miesięcy. W sumie łączny czas odbywania stażu u jednego pracodawcy nie może przekroczyć 12 miesięcy. To oznacza, że w jednym zakładzie można odbyć staż dwa razy. Pod warunkiem, że pomiędzy zdarzeniami nastąpi minimum roczna przerwa. Takie wymagania stawiają urzędy pracy.

Jeśli pracodawca pragnie związać się z pracownikiem na dłużej niż rok, musi go zatrudnić na zwykłych zasadach. Maksymalny czas odbywania wszystkich stażów może wynieść dwa lata. Jeśli pracownik dostanie się na staż, ale w trakcie jego trwania dojdzie do wniosku, że nie nie chce w nim dłużej uczestniczyć, ma prawo do rezygnacji. Wówczas jednak musi liczyć się z potencjalną koniecznością zwrotu poniesionych przez UP kosztów.

Jak wygląda staż?

Wiele osób nie podejmuje aktywności zawodowej, ponieważ ma obawy przed odnalezieniem się w środowisku pracy. Narażone na to są osoby nieśmiałe lub takie, które miały w swoim życiu długą przerwę od pracy. Staż pozwala oswoić się z pracą w stopniowy sposób. W czasie odbywania stażu podopieczny ma przydzielonego opiekuna stażu. Mentor wdraża stażystę w jego rolę w zakładzie pracy, przydziela obowiązki na danym stanowisku i dba o przestrzeganie jego praw. Jak wyglądają staże zawodowe od strony formalnej?

• Stażyście przysługują dwa dni wolne na każde 30 dni stażu.
• Jeśli staż odbywa się daleko od miejsca zamieszkania stażysty, może on uzyskać zwrot kosztów dojazdu do miejsca wykonywania pracy.
• System czasu pracy stażysty trwa maksymalnie 8 godzin (40 h w tygodniu).
• Staż ma miejsce w dni powszednie od poniedziałku do piątku. Nie może się odbywać w niedziele i święta.
• Stażysta nie może pracować w godzinach nocnych i w systemie zmianowym.
• Przed rozpoczęciem stażu należy przeszkolić stażystę z zasad BHP.
• Fundusz Pracy pokrywa koszty badań lekarskich stażysty.
• W interesie pracodawcy leży zapewnienie stażyście odzieży i obuwia ochronnego.
• Stażysta nie może robić nadgodzin.
• Stażysta z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może pracować maksymalnie do 7 godzin dziennie.
• Jeśli stażysta nie wykonuje rzetelnie swoich obowiązków, to istnieje ryzyko rozwiązania z nim umowy.

Jakie dokumenty dostarcza stażysta?

Aby dostać się na staż, należy przygotować następujące dokumenty:

• dokument tożsamości,
• oświadczenie w sprawie adresu zameldowania,
• świadectwa ukończenia szkoły,
• dyplomy,
• świadectwa pracy w przypadku osób już posiadających jakieś doświadczenie zawodowe.

Jeśli osoba dostanie się na staż, to musi pamiętać o dwóch dokumentach:

• Lista obecności

Dokument ten służy potwierdzeniu, że stażysta zjawia się na miejscu pracy w obowiązujących go godzinach. W ciągu dwóch dni od ostatecznego dnia miesiąca pracodawca musi zatwierdzić listę obecności. Jeśli pracownik nie wstawi się w miejscu odbywania stażu i ta sytuacja będzie się powtarzać, to pracodawca jest zobowiązany do poinformowania urzędu pracy o tym fakcie w ciągu 7 dni o nieobecnościach i przerwaniu stażu. W interesie stażysty jest dostarczenie listy obecności do urzędu pracy każdego miesiąca w z góry określonym terminie.

• Sprawozdanie ze stażu

Sprawozdanie z przebiegu stażu jest sporządzane już po odbyciu stażu.  W dokumencie znajduje się opis czynności i zadań, z jakimi mierzył się stażysta w zakładzie pracy. Sprawozdanie to informacja o tym, że obie strony umowy – stażysta i opiekun wywiązali się z umowy.

Staż a wynagrodzenie

Kandydat, który samodzielnie poszukuje stażu i bierze aktywny udział w rekrutacjach, może sam wybrać czy chce podjąć bezpłatny staż, czy jednak stypendium stażowe ma dla niego znaczenie. W przypadku stażu z urzędu pracy, w oparciu o art. 53., ust.6. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny stażysta otrzymuje stypendium w wysokości 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Warto zaznaczyć, że osoba odbywająca staż nie traci statusu osoby bezrobotnej, jednak nie otrzymuje w tym czasie zasiłku dla bezrobotnych.

Ostateczna kwota wynagrodzenia za staż z UP jest uzależniona od stawki zasiłku dla bezrobotnych przysługującego w danym roku. Warto o tym pamiętać, ponieważ jest to duży plus dla kandydatów. Nawiązując współpracę bezpośrednio z firmą, stażysta otrzymuje wynagrodzenie symboliczne lub w ogóle nie może na nie liczyć. Dla wielu jednak nie stanowi to znaczenia, gdyż staż i zdobyte na nim doświadczenie stanowi wartość samą w sobie. CV, w którym widnieje informacja o stażu, znacznie podnosi atrakcyjność kandydata na rynku pracy.

Podanie o staż

Podanie o staż to dokument, który składa się w przypadku chęci podjęcia stażu u pracodawcy, który go akurat nie oferuje w danym momencie. W dokumencie kandydat powinien się wykazać silną motywacją, uzasadnić, dlaczego chce podjąć staż i dlaczego wybrał akurat tego pracodawcę. Powinien przybliżyć swoją osobę, napisać, jakie ma atuty, w jaki sposób może przysłużyć się pracodawcy swoimi umiejętnościami. Kandydat na staż zwykle nie ma doświadczenia, zatem powinien skupić się na opisaniu wiedzy, którą uzyskał w szkole i swoich cechach charakteru. Podanie należy zwieńczyć prośbą o pozytywne rozpatrzenie kandydatury i podpisem. Przykładowy wzór podania o staż znajdziesz poniżej.

…………………………………

(miejscowość, data)

………………………………….

………………………………….

………………………………….

(dane kandydata)

………………………………….

………………………………….

………………………………….

(dane firmy)

Podanie o przyjęcie na staż

Zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie mnie na staż w firmie…………………….. Jestem studentem/absolwentem uczelni…………………………….…………………………. o profilu/na kierunku………………………………….…Do tej pory zdobyłem/łam doświadczenie w zakresie………………………….  i wiedzę na temat…………………………………………… Uważam, że powyższą wiedzę zdobytą w wyniku lat nauki mogę z powodzeniem wykorzystać na stażu w Państwa firmie. Jestem osobą punktualną, komunikatywną i nie boję się pracy pod presją czasu. Wszystkie powierzone mi zadania wykonuję z najwyższym zaangażowaniem. Pragnę zdobyć pierwsze doświadczenie w Państwa firmie, ponieważ jest ona znana i ceniona zarówno na rynku pracy, jak i wśród klientów. Panuje opinia, że oferują państwo wysokiej jakości produkty/usługi wykonane z należytą starannością. Chciałabym/chciałabym nauczyć się tego samego w Państwa firmie i być może po ukończeniu nauki wykorzystać te umiejętności w tym samym miejscu.

Mając na uwadze powyższe, proszę o pozytywne rozpatrzenie mojej kandydatury.

Z poważaniem

…………………………………..

(podpis)

Umowa o staż

W przypadku stażu z urzędu pracy to zwykle organ udostępnia formularz umowy. Jej stronami jest urząd pracy i organizator stażu lub urząd i stażysta. Umowa o staż jest umową cywilnoprawną. Nie ma nic wspólnego ze stosunkiem pracy, więc osoba odbywająca staż nie jest pracownikiem i nie ma praw pracowniczych, np. do urlopu wypoczynkowego. W umowie o staż bezpośrednio u firmy muszą zawierać się informacje o warunkach jego podjęcia. Zarówno rodzaj obowiązków, jak i czas stażu, czy wysokość wynagrodzenia. Najlepiej by umowa o staż została sporządzona w formie pisemnej. Stronami w umowie jest stażysta i zatrudniający. Główne dane, jakie powinny się w niej znaleźć to:

• data i miejsce zawarcia umowy,
• dane obu stron umowy, zarówno stażysty, jak i podmiotu, który organizuje staż,
• numer dowodu osobistego i legitymacji w przypadku studentów,
• czas i miejsce odbywania stażu,
• informacja o wysokości wynagrodzenia lub jego braku,
• podpisy.

Staż dla studentów i bezrobotnych – korzyści

Staże dla studentów to doskonały sposób na zdobycie doświadczenia jeszcze przed wstąpieniem na rynek pracy. Dzięki temu już po zakończeniu studiów zdecydowanie łatwiej jest uzyskać zatrudnienie u wielu renomowanych pracodawców. Student, który ma za sobą staż, jest o krok przed swoimi rówieśnikami. Szczególnie w okresie wakacyjnym firmy organizują 3-miesięczne staże dla studentów. Zatem czas wolnego można wykorzystać na zdobycie doświadczenia.

Osoby bezrobotne dzięki stażowi z UP mogą odnaleźć nową drogę życiową. Wielu bezrobotnych boryka się z problemem braku kwalifikacji i z tego powodu nie mogą znaleźć pracy. Staż zawodowy pomaga je zdobyć. Często sam staż to dopiero początek współpracy z pracodawcą, która zmierza do nawiązania stosunku pracy.

Wszystkie zalety stażu sprawiają, że jest to rozwiązanie idealne dla każdego. Zarówno jako forma aktywizacji zawodowej z urzędu pracy, jak i staż bezpośrednio u pracodawcy są w przyszłości dobrze postrzegane przez pracodawców i burzą bariery związane z odnalezieniem się na rynku pracy.

Staż krajowy vs. zagraniczny – porównanie doświadczeń

Staż w kraju to dobre rozwiązanie dla osób, które chcą szybko wejść na rynek pracy i zdobyć praktyczne doświadczenie. Zwykle trwa kilka miesięcy, często wiąże się z możliwością przedłużenia współpracy. To także szansa na poznanie realiów branży i budowanie sieci kontaktów.

Staż zagraniczny to z kolei przygoda, która może otworzyć drzwi do kariery międzynarodowej. Wymaga większego zaangażowania organizacyjnego i finansowego, ale często daje szerszą perspektywę. Oba rozwiązania mają swoje zalety – wszystko zależy od celów i gotowości do wyzwań.

Jak maksymalnie wykorzystać okres stażu dla przyszłej kariery?

Staż warto traktować nie jako przymus, lecz jako inwestycję w przyszłość. Kluczem jest aktywne podejście – zadawanie pytań, zgłaszanie się do dodatkowych zadań i obserwowanie pracy zespołu. Takie zaangażowanie jest zauważane i często owocuje ofertą pracy.

Warto również dokumentować swoje osiągnięcia – prowadzić dziennik zadań, zbierać opinie przełożonych, aktualizować CV o konkretne umiejętności. Staż to moment, w którym można się wykazać i wypracować pozycję startową do dalszej kariery – nawet jeśli formalnie jest nieodpłatny.

Staż – zmiany w 2025 roku

Od 1 czerwca 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620), która zreformowała zasady staży z urzędu pracy. Dodatkowo od 27 listopada 2025 r. przewidziano doprecyzowania proceduralne w obszarze organizacji i nadzoru nad stażami.​ Co się zmieniło?

• Stypendium stażowe podniesiono z 120% do 160% podstawowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych dla staży rozpoczynanych od 1.06.2025 r.. Za okres L4 przysługuje 50% stypendium.​

• Wprowadzono standardowy czas trwania staży 3–6 miesięcy (z możliwością do 12 miesięcy, gdy staż kończy się potwierdzeniem kwalifikacji przez uprawnioną instytucję).​

• Umowa stażowa ma formę trójstronną (starosta–organizator–bezrobotny), z programem dostosowanym do kwalifikacji i wymogów ewentualnego potwierdzenia umiejętności.​

• Uporządkowano limity: łączny okres staży u jednego organizatora do 12 miesięcy. Łączny okres odbywania staży w ciągu 10 lat do 24 miesięcy. Zakaz stażu u tego samego organizatora przez 24 miesiące po zakończeniu wcześniejszego zatrudnienia/stażu.​

• Doprecyzowano czas pracy: maks. 8 h dziennie i 40 h tygodniowo, a przy znacznej/umiarkowanej niepełnosprawności 7 h i 35 h. Możliwy niepełny wymiar (min. 20 h tygodniowo) z proporcjonalnym stypendium.​

• Potwierdzono uprawnienia: 2 dni wolne za każde 30 dni kalendarzowych stażu (proporcjonalnie przy niepełnym miesiącu), z prawem do stypendium za te dni.​

• Wprowadzono dodatki i premie: dodatek dla stażysty (20% zasiłku za każdy pełny miesiąc po uzyskaniu dokumentu kwalifikacji) oraz premia dla organizatora (ok. 500–518 zł/mies. przy spełnieniu warunków).​

• Rozszerzono możliwości organizacyjne: dopuszczono staże zdalne, uregulowane zapisami umowy i programem stażu.​