Urlop bezpłatny – sprawdź, ile dni Ci przysługuje i jakie wiążą się z tym konsekwencje

Każdy pracownik posiada pełne prawo do złożenia wniosku o urlop bezpłatny. Jednak wynikają z tego pewne konsekwencje, które mogą wiązać się z brakiem możliwości powrotu do pracy. Sprawdź swoje prawa.

Urlop bezpłatny - pracownik na urlopie
Osoby zatrudnione na umowie o pracę mogą korzystać z praw, jakie nie przysługują np. na umowie zlecenie. Przede wszystkim pracownik ma prawo do różnego rodzajów urlopów, takich jak urlop wypoczynkowy, czy urlop okolicznościowy. Urlop bezpłatny na mocy art. 174 Kodeksu pracy także przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Taki urlop można uzyskać, gdy pracownik wykorzysta wszystkie dni przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, lecz zdarzy się nagła konieczność wolnego od pracy.

Urlop bezpłatny – charakterystyka

Urlop bezpłatny to czas zawieszenia stosunku pracy. To oznacza, że pracownik, który pójdzie na taki urlop, nie otrzyma za dni nieobecności wynagrodzenia. W czasie urlopu bezpłatnego pracodawca nie opłaca za pracownika składek społecznych, co odbiera zatrudnionemu prawo do świadczeń. Warunkiem udzielenia urlopu bezpłatnego przez pracodawcę jest złożenie odpowiednio przygotowanego wniosku przez pracownika, bez konieczności uzasadniania swojej decyzji. Może to nastąpić w sytuacji, gdy pracownik planuje rozpoczęcie pracy u innego pracodawcy, chce zaopiekować się swoim dzieckiem lub po prostu potrzebuje odpoczynku. Niestety pracodawca może odmówić przyjęcie wniosku, bez względu na podane ku temu przyczyny. Dodatkowo urlop bezpłatny nie wlicza się do stażu pracy pracownika z racji zawieszenia stosunku pracy. Pracownik zwolniony jest z obowiązku otrzymywania wynagrodzenia i wyżej wspomnianych świadczeń w tym czasie.

Urlop bezpłatny a Prawo Pracy

Poniżej znajduje się treść artykułu z Kodeksu Pracy, na podstawie którego będziesz mógł powołać się w trakcie składania swojego wniosku o urlop bezpłatny.

Artykuł 174 § 1 Kodeksu Pracy mówi o tym, że każdy pracownik ma prawo wystąpić z wnioskiem o udzielenie urlopu bezpłatnego do swojego pracodawcy. Jedynie tak jak sama nazwa wskazuje, pracownikowi w tym czasie nie przysługuje żadne prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Ponadto:

“2. Okres urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od której zależą uprawnienia pracownicze.
3. Przy udzielaniu urlopu bezpłatnego, dłuższego niż 3 miesiące, strony mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn.
4. Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się w przypadkach uregulowanych odmiennie przepisami szczególnymi”.

Urlop bezpłatny a praca u innego pracodawcy

Zgodnie z Art. 174 (1) Kodeksu Pracy w sytuacji, gdy Twój obecny pracodawca przechodzi kryzys finansowy i nie jest w stanie wypłacać Ci należnego wynagrodzenia, to na podstawie tymczasowego urlopu bezpłatnego możesz rozpocząć współpracę w innym miejscu. Jednak jest to możliwe tylko i wyłącznie w przypadku porozumienia zawartego pomiędzy dwoma pracodawcami – dotychczasowego pracodawcy i nowego.

Pamiętaj jednak, iż samo porozumienie nie jest jednoznaczną podstawą zatrudnienia, która zezwala na pełnoprawne wykonywanie pracy u innego pracodawcy. Twoim i jego obowiązkiem jest podpisanie odpowiedniej umowy na czas określony lub na w celu wykonywania pracy określonych obowiązków z warunkiem wypłacania należytego wynagrodzenia oraz zapewnienia innych świadczeń. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie kadry.infor.pl urlop bezpłatny udzielany na powyższych warunkach wlicza się do okresu pracy.

Urlop bezpłatny – ile dni Ci przysługuje?

W przepisach Kodeksu Pracy nie istnieje żadna reguła, która informowałaby o określonym przedziale czasowym na wykorzystanie urlopu bezpłatnego. To pracownik decyduje ile dni lub miesięcy chce temu poświęcić. Jednak po okresie trzech miesięcy oby dwie strony mogą przewidzieć odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego na podstawie konkretnie uzasadnionych przyczyn. Bez powyższego warunku, nie istnieje żadna prawna możliwość anulowania urlopu bezpłatnego ze strony pracodawcy bez pełnomocnej zgody wnioskodawcy.

Urlop bezpłatny i jego konsekwencje

Według Kodeksu Pracy, w trakcie trwania urlopu bezpłatnego pracownik ma prawo złożyć wypowiedzenie lub rozwiązać umowę na podstawie porozumienia stron. Po trzech miesiącach może również zostać zwolniony, w przypadku gdy firma ogłosiła masowe zwolnienia lub zakończyła swoją działalność. Jednak z racji tego, iż urlop bezpłatny jest tak zwanym okresem ochronnym pracownika, pracodawca nie może go zwolnić ani zmienić warunków pracy oraz jego wynagrodzenia.
Po zakończeniu urlopu bezpłatnego pracownik ma pełne prawo powrócić do swojej obecnej pracy. Jednak w przypadku, gdy nie zgłosił się on do pracy w określonym czasie, pracodawca może wręczyć mu wypowiedzenie.

W trakcie urlopu bezpłatnego pracownik nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, co za tym idzie? Pracodawca nie odprowadza również żadnych składek ZUS i emerytalnej od jego pensji. W związku z tym po okresie 30. dni od rozpoczęcia urlopu bezpłatnego pracownik traci:

Jednak jeśli posiada on własną działalność gospodarczą i sam odprowadza składki ZUS to kontynuacja powyższych świadczeń leży tylko i wyłącznie w jego interesie.

Urlop bezpłatny w trakcie wypowiedzenia

Pracownik w trakcie wypowiedzenia może złożyć wniosek o urlop bezpłatny do swojego pracodawcy, a jego czas trwania nie może przekraczać ostatniego dnia wypowiedzenia.

Zasiłek po urlopie bezpłatnym

W życiu zdarzają się różne sytuacje, dlatego, choć urlop bezpłatny bywa konieczny, to czasem może okazać się ryzykowny. Tak się zdarza, gdy np. pracownik zachoruje w czasie przebywania na urlopie bezpłatnym. Gdy niezdolność do pracy z powodu choroby, opieki lub macierzyństwa powstanie w tym czasie i po urlopie bezpłatnym dalej trwa, to pracownikowi przysługuje zasiłek i wynagrodzenie chorobowe wyłącznie za czas wykonywania pracy.

Urlop bezpłatny dla pracownika młodocianego

Jak już wyżej wspomnieliśmy, nadanie urlopu bezpłatnego nie jest obowiązkiem pracodawcy. Sytuacja jednak wygląda inaczej w przypadku szczególnej grupy zatrudnionych, czyli pracowników młodocianych. Jeśli pracownik młodociany uczęszcza do szkoły, to pracodawca zobowiązany jest udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego na pisemny wniosek pracownika młodocianego. Pracodawca powinien pamiętać, że wymiar urlopu wypoczynkowego wraz z urlopem bezpłatnym pracownika młodocianego nie powinien przekroczyć dwóch miesięcy.

Oceń artykuł
5/5 (3)