Urlop na poratowanie zdrowia to specjalny okres wypoczynkowy poparty orzeczeniem lekarskim i odpowiednim wnioskiem. Nauczyciele spełniający warunki mogą ubiegać się o przydzielenie dodatkowego urlopu, a dyrektor placówki musi zaakceptować prośbę. Jakie zasady obowiązują? O jakich warunkach mowa? Sprawdź!

W pełni płatny urlop dla poratowania zdrowia mogący trwać cały rok. Brzmi jak marzenie? Istnieje grupa pracowników, której należą się takie przywileje. Nauczycielski urlop na poratowanie zdrowia mogą wziąć członkowie ciała pedagogicznego, którzy spełnią kilka warunków zawartych w karcie nauczyciela. O jakich warunkach mowa? Jakie wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy tego typu przysługuje? Jak często można wziąć roczny urlop na poratowanie zdrowia?
Urlop na poratowanie zdrowia
Urlop na poratowanie zdrowia to szczególny przywilej, z którego mogą skorzystać osoby zatrudnione w niektórych grupach zawodowych, a przede wszystkim nauczyciele. Jest to forma wsparcia dla osób, których stan zdrowia pogorszył się w wyniku warunków pracy. Pozwala na odpoczynek, regenerację i powrót do pełnej zdolności do wykonywania obowiązków. Warto wiedzieć, jakie są warunki uzyskania takiego urlopu, kto może z niego skorzystać oraz jakie zasady obowiązują w czasie jego trwania.
Komu przysługuje urlop na poratowanie zdrowia?
Urlop na poratowanie zdrowia przysługuje przede wszystkim nauczycielom, którzy spełniają określone warunki. Aby móc ubiegać się o taki urlop, nauczyciel musi być zatrudniony na pełny etat i na czas nieokreślony. To podstawowe wymagania, ale kluczowym elementem jest również staż pracy. Zgodnie z przepisami, nauczyciel musi przepracować co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nie mniejszym niż połowa etatu. Istotne jest, że ten okres pracy musi być nieprzerwany, choć pewne sytuacje, takie jak choroba czy inny urlop (nie dłuższy niż 6 miesięcy), nie przerywają ciągłości pracy.
Warunkiem uzyskania urlopu jest również orzeczenie lekarskie, które potwierdza, że dany nauczyciel potrzebuje przerwy w pracy ze względów zdrowotnych. W praktyce oznacza to, że nauczyciel musi przejść badanie lekarskie, a lekarz medycyny pracy musi wydać stosowną opinię. Czasami może to być skierowanie na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację. Wniosek o urlop nauczyciel składa dyrektorowi szkoły, który jest zobowiązany w ciągu 7 dni wydać decyzję.
Jakie choroby uprawniają do urlopu dla poratowania zdrowia?
Z punktu widzenia przepisów, urlop na poratowanie zdrowia jest przyznawany w celu leczenia chorób, które mogą wynikać z warunków pracy nauczyciela. Choroby zawodowe, takie jak problemy z głosem, który jest podstawowym narzędziem pracy nauczyciela, są najczęstszą przyczyną wnioskowania o urlop zdrowotny. Niemniej jednak, w ostatnich latach coraz częściej podnosi się także kwestię chorób psychicznych, takich jak depresja czy wypalenie zawodowe. Stres, presja czasu, wymagania stawiane nauczycielom mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, które również stanowią podstawę do przyznania takiego urlopu.
Lekarz medycyny pracy ocenia, czy schorzenie, na które cierpi nauczyciel, ma związek z warunkami pracy. W przypadku pozytywnej opinii, urlop może być udzielony na leczenie choroby, która grozi wystąpieniem choroby zawodowej lub jest wynikiem czynników związanych z miejscem pracy.
Jak długo może trwać urlop na poratowanie zdrowia?
Jednorazowy urlop dla poratowania zdrowia może trwać maksymalnie 1 rok. Jednakże nauczyciel może korzystać z tego rodzaju urlopu wielokrotnie, pod warunkiem że nie przekroczy on 3 lat w trakcie całego okresu zatrudnienia. Ważnym ograniczeniem jest również fakt, że kolejne wnioski o urlop mogą być składane nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od zakończenia poprzedniego urlopu. To oznacza, że urlop dla poratowania zdrowia jest rozłożony w czasie i może być stosowany jako przerwa na regenerację zdrowia w sytuacji długotrwałych problemów zdrowotnych.
Dodatkowo, nauczyciel, który zbliża się do emerytury i brakuje mu mniej niż rok do osiągnięcia uprawnień emerytalnych, nie może już skorzystać z pełnego rocznego urlopu. W takim przypadku może on przebywać na urlopie zdrowotnym tylko do miesiąca poprzedzającego ten, w którym nabywa prawo do emerytury.
Co można robić na urlopie dla poratowania zdrowia?
Urlop na poratowanie zdrowia, choć jest formą odpoczynku od pracy, ma jasno określone zasady. Przede wszystkim, w czasie jego trwania nauczyciel nie może podjąć żadnej innej działalności zarobkowej. Oznacza to, że nie może nawiązać nowego stosunku pracy ani kontynuować dotychczasowych form zarobkowych, nawet jeśli pracuje na część etatu w innym miejscu. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy nauczyciel jest zatrudniony w więcej niż jednej szkole. Jeśli korzysta z urlopu w jednej z nich, musi również zawiesić pracę w pozostałych.
Podjęcie pracy zarobkowej w trakcie urlopu może skutkować odwołaniem nauczyciela z urlopu. Dyrektor szkoły ma prawo wyznaczyć termin, w którym nauczyciel będzie zobowiązany do powrotu do pracy, jeśli zostanie wykryte, że podjął inną działalność zawodową. Co więcej, jeśli nauczyciel zataja przed dyrektorem informację o wykonywanej pracy i pobiera wynagrodzenie za czas urlopu, może to być uznane za oszustwo, co grozi odpowiedzialnością karną.
Warto również pamiętać, że urlop zdrowotny to czas, który ma służyć regeneracji zdrowia. Nauczyciel powinien w tym okresie skupić się na leczeniu, rehabilitacji lub innym zalecanym postępowaniu medycznym, które pozwoli mu wrócić do pełni sił. Choć formalnie nie ma zakazu podróżowania czy podejmowania aktywności fizycznych, to wszystko zależy od rodzaju leczenia i wskazań lekarskich. Kluczowe jest, aby czas ten był wykorzystywany zgodnie z jego celem – czyli poprawą zdrowia.
Wynagrodzenie podczas urlopu
Urlop dla poratowania zdrowia jest płatny, co oznacza, że nauczyciel przebywający na takim urlopie nie traci wynagrodzenia. W trakcie urlopu nauczyciel otrzymuje pełne wynagrodzenie zasadnicze, a także przysługują mu wszelkie dodatki, takie jak dodatek za wysługę lat czy inne świadczenia pracownicze. Nauczyciele pracujący na terenach wiejskich mogą liczyć na dodatkowe wsparcie finansowe.
Jednakże warto mieć na uwadze, że mimo że wynagrodzenie jest zachowane, nauczyciel nie może liczyć na świadczenia dodatkowe związane bezpośrednio z pracą, takie jak premie czy wynagrodzenie za nadgodziny. Urlop zdrowotny ma na celu dbałość o zdrowie nauczyciela, a nie generowanie dodatkowego dochodu, stąd też wszystkie formy wynagrodzenia powiązane z wykonywaną pracą są wstrzymane na czas urlopu.
Czytaj także: kalendarz dni wolnych od pracy 2024
Jak wygląda procedura uzyskania urlopu na poratowanie zdrowia?
Aby skorzystać z urlopu na poratowanie zdrowia, nauczyciel musi najpierw złożyć pisemny wniosek do dyrektora szkoły. Warto zadbać o to, by wniosek ten był poparty odpowiednią dokumentacją medyczną, która potwierdza konieczność przerwy w pracy. Dyrektor szkoły ma 7 dni na rozpatrzenie wniosku i skierowanie nauczyciela na badanie lekarskie do lekarza medycyny pracy. Badania te są opłacane przez szkołę, więc nauczyciel nie musi martwić się o koszty.
Lekarz medycyny pracy, po dokładnej analizie stanu zdrowia, wydaje orzeczenie lekarskie. Jeśli orzeczenie jest pozytywne, nauczyciel przekazuje je dyrektorowi szkoły, który udziela urlopu. W przypadku, gdy dyrektor ma wątpliwości co do orzeczenia, może złożyć odwołanie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Zarówno nauczyciel, jak i dyrektor mają prawo odwołać się od decyzji lekarza, ale procedura ta musi być przeprowadzona w określonych terminach.
Dzięki odpowiednim procedurom, urlop na poratowanie zdrowia może być nie tylko skutecznym narzędziem regeneracji, ale także zapewnia bezpieczeństwo finansowe dla nauczycieli, którzy z powodu choroby muszą czasowo przerwać pracę.
Urlop dla poratowania zdrowia – dla kogo? Podsumowanie
Tak jak wspomnieliśmy, urlop dla poratowania zdrowia przysługuje niektórym nauczycielom. Mogą ubiegać się o płatną przerwę, składając specjalny wniosek wraz z niezbędnym orzeczeniem lekarskim. Temat warunków do spełnienia porusza artykuł 37. Karty Nauczyciela. W treści znajdziemy przepisy upoważniające nauczyciela do otrzymania tak długiego urlopu zdrowotnego. O jakich warunkach mowa?
- Nauczyciel musi pracować na podstawie umowy na czas nieokreślony.
- Jego zatrudnienie powinno przebiegać w pełnym wymiarze zajęć.
- Musi osiągnąć nieprzerwany staż pracy w szkole, wynoszący co najmniej 7 lat (w wymiarze nie niższym niż ½ wymiaru zajęć).
- Zdobyć i przedstawić orzeczenie lekarza medycyny pracy o konieczności przydzielenia urlopu na poratowanie zdrowia lub skierowanie od lekarza rodzinnego na odbycie leczenia uzdrowiskowego bądź rehabilitacji uzdrowiskowej.
W tym przypadku nie można zapomnieć o bardzo ważnej kwestii. Według przepisów zawartych w treści Karty Nauczyciela – wszystkie powyższe warunki muszą być spełnione jednocześnie.
Urlop na poratowanie zdrowia a 7 lat pracy
Jeden z powyższych warunków wymaga rozwinięcia i omówienia. Maksymalnie roczny urlop na poratowanie zdrowia dotyczy nauczycieli wykonujących swój zawód co najmniej 7 lat. Warto dodać, że do okresu nieprzerwanej kariery szkolnej wlicza się okresy czasowej niezdolności do pracy w związku z chorobą, a także urlopu innego niż wypoczynkowy. Jeśli okresy, o których mowa trwały dłużej niż 6 miesięcy – wtedy wymagany czas pracy zostanie wydłużony o nadprogramowe miesiące.
Kolejnym aspektem wartym rozwinięcia jest nieprzerwany okres pracy upoważniający do urlopu dla poratowania zdrowia. Przepisy określają ciągłość kariery w szkole, jako pracę z przerwami w zatrudnieniu, które nie przekraczają 3 miesięcy. To znaczy, że od momentu utraty zatrudnienia, nauczyciel ma zaledwie 90 dni na znalezienie nowej pracy.
A czy Ty korzystałeś z urlopu dla poratowania zdrowia? W jakich zawodach przysługuje urlop dla poratowania zdrowia? Czekamy na Twoją wypowiedź na Forum: https://www.gowork.pl/forum/praca-w-polsce/urlop-dla-poratowania-zdrowia 🙂
Panie Piotrze w kwietniu skończył mi się urlop macierzyński. Byłam 2 miesiące na zwolnieniu lekarskim w celu przeczekania do wakacji. Teraz wakacje się kończą a ja nie wiem nadal do czego mam wrócić od września. Umowę mam ba czas nieokreślony i pracuje juz 15 lat, czy w tej sytuacji mogę się ewentualnie starać o urlop dla poratowania zdrowia ? Bardzo proszę o odpowiedź. Pozdrawiam
Kamilo,
jak zostało wskazane w artykule, nauczyciel starający się o urlop dla poratowania zdrowia powinien spełnić jednocześnie następujące warunki:
1) praca na podstawie umowy na czas nieokreślony;
2) praca w pełnym wymiarze zajęć (na pełen etat);
3) nieprzerwany staż pracy w szkole, wynoszący co najmniej 7 lat (w wymiarze nie niższym niż ½ wymiaru zajęć);
4) posiadanie orzeczenia lekarza medycyny pracy o konieczności przydzielenia urlopu na poratowanie zdrowia lub skierowanie od lekarza rodzinnego na odbycie leczenia uzdrowiskowego bądź rehabilitacji uzdrowiskowej.
O ile dwa pierwsze warunki zdaje się spełniasz już w tym momencie, to zrozumiałą wątpliwość może budzić jeszcze punkt 3. z powyższej listy z uwagi na Twój urlop macierzyński oraz zwolnienie lekarskie. Czy wówczas spełniasz kryterium nieprzerwanego stażu pracy? Tak. Urlop macierzyński oraz zwolnienie lekarskie nie przerywają stosunku pracy – wciąż byłaś zatrudniona, nie zmieniłaś miejsca zatrudnienia. Potwierdza to art. 73 Karty Nauczyciela, okres siedmioletniej pracy w szkole uważa się za nieprzerwany, jeżeli nauczyciel podjął zatrudnienie w szkole nie później niż w ciągu 3 miesięcy po ustaniu poprzedniego stosunku pracy w tej samej lub innej szkole. Co więcej, do okresu siedmioletniej pracy w szkole wlicza się okresy czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby oraz urlopu innego niż wypoczynkowy, trwające łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy. W przypadku okresu niezdolności do pracy i urlopu trwających dłużej niż 6 miesięcy, wymagany okres pracy przedłuża się o ten okres.
Kamilo, jeżeli lekarz medycyny pracy stwierdzi, że rzeczywiście konieczne jest przydzielenie Ci urlopu na poratowanie zdrowia, to możesz się o niego starać.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Napisał Pan „Nauczyciel przebywający na długotrwałej przerwie dostaje pełne wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wysługę lat i inne świadczenia wynikające z Karty Nauczyciela.” Czy mogę prosić o rozwinięcie tego katalogu innych świadczeń?
Lenko,
zgodnie z art. 73 Karty Nauczyciela, w okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia nauczyciel zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatku dla nauczyciela zatrudnionego na wsi lub w małym mieście. Przez „inne świadczenia pracownicze” należy rozumieć wszystkie świadczenia przysługujące głównie na podstawie Kodeksu pracy pracownikom przebywającym na zwolnieniu lekarskim (urlop dla poratowania zdrowia wszak jest udzielany na podstawie orzeczenia lekarskiego). Nie przysługuje dodatek motywacyjny ani funkcyjny.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Czy z urlopu można skorzystać tylko trzy razy? Czy jeśli którymś razem był to urlop krótszy niż rok, to można jeszcze uzupełnić do trzech lat w sumie?
Bebe,
jak zostało wskazane w artykule, możliwe jest korzystanie z urlopu dla poratowania zdrowia przez maksymalnie 3 lata w ciągu całej kariery zawodowej (a nie trzy razy). Czyli – sam urlop na poratowanie zdrowia można dostać wiele razy na krótsze okresy, jednak ich suma nie może przekroczyć trzech lat łącznie. Należy przy tym zachować odstęp czasowy między kolejnymi urlopami – przynajmniej 12 miesięcy.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
A jak wygląda sytuacja gdy n-l pracował w latach 1987-2008. Następnie zmienił zawód. W 2018 znowu powrócił do nauczania. Kiedy może skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia? Pracuje obecnie w pełnym wymiarze, umowa na czas nieokreślony.
Lenku,
dla uzyskania urlopu dla poratowania zdrowia konieczny jest m.in. nieprzerwany siedmioletni staż pracy w szkole (praca na co najmniej pół etatu), a zatem w Twoim przypadku będziesz mógł starać się o taki urlop najwcześniej w 2025 roku.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
2 lata pracowałam w PSP prowadzondj przez Stowarzyszenie Katolickie czy wlicza się te lata do ciągłości pracy nauczyciela?
Kpina. Kilka godzin w tygodniu w pracy, wszystkie święta wolne, wakacje, tyle dodatków i jeszcze rok nieróbstwa na koszt społeczeństwa. Najwięksi pasożyci w społeczeństwie.
Otrzymałam orzeczenie od lekarza medycyny pracy przyznające mi urlop na poratowanie zdrowia na 6 miesięcy. Czy odwołanie się do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy może przynieść mi niekorzystne rozwiązanie, tzn czy mogą orzec, że ten urlop wcale mi się nie należy? Chciałabym zawalczyć o zmianę orzeczenia na dłuższy okres, tzn 1 rok, ale boje się, że skończy się to dla mnie gorzej, niż teraz. Z góry dziękuję za poradę.
Witaj,
Proszę podpowiedz czy po skończonym urlopie macierzyńskim mogę odrazu skorzystać z urlopu n poratowanie zdrowia czy najpierw powinnam odebrać zaległe urlopy?
Pozdrawiam