Dyskryminacja w pracy – jak ją rozpoznać i walczyć o swoje?

Mogłoby się wydawać, że dyskryminacja w pracy jest reliktem przeszłości. Żyjemy w otwartym społeczeństwie, które akceptuje wszystkich ludzi, prawda? Niestety nie do końca. Dyskryminowanie pracowników, to wciąż popularne zjawisko, z którym spotykamy się na każdym kroku. Gdzie to zgłosić? Czy możesz ubiegać się o odszkodowanie? 

dyskryminacja w pracy

Dyskryminacja w pracy to nierówne traktowanie pracowników ze względu na wiek, płeć, religię lub inne cechy. Takiego zachowania zakazuje zarówno Kodeks pracy, jak i Konstytucja RP, która jasno stwierdza, że absolutnie nikt nie może być dyskryminowany w życiu gospodarczym, politycznym i społecznym. Niestety wiele osób zapomina o podstawowym prawie człowieka do równych szans, bez względu na wyznanie czy płeć. Seksizm, homofobia i rasizm potrafią przejąć kontrolę nad zdrowym rozsądkiem i zmienić życie zawodowe Polaków w powracający koszmar, o którym chce się zapomnieć. Czy jedynym rozwiązaniem na walkę z dyskryminacją jest ucieczka z firmy i nowa praca? Gdzie zgłosić przejawy dyskryminacji? Jak walczyć o swoje prawa? Sprawdź!

Dyskryminacja w pracy – definicja

Poznanie definicji dyskryminacji w pracy to pierwszy krok do podjęcia działań, mających pomóc wszystkim ofiarom nierównego traktowania. Aby wiedzieć, jak walczyć ze zjawiskiem nierówności, trzeba poznać swoje pracownicze prawa i obowiązki, zawarte w Kodeksie pracy:

Art. 18. Kp.: Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. 

A zatem, czym właściwie jest dyskryminacja w pracy? Kodeks pracy wymienia większość przypadków, które nie powinny być traktowane jako czynnik decyzyjny podczas zatrudniania, zwalniania, awansowania i kontaktowania się z pracownikiem. Warto pamiętać, że dyskryminacja w pracy przez współpracowników też jest niewłaściwa – bez względu na to, czy mają prawo decydować o zatrudnieniu innej osoby, czy nie. Jeśli którakolwiek z cytowanych cech ma wpływ na sprawy zawodowe – dochodzi do dyskryminacji i łamania podstawowych praw człowieka. 

Przykłady dyskryminacji w pracy

Czy jest jakiś sposób, aby lepiej zrozumieć, czym jest dyskryminacja w pracy? Poznanie różnych rodzajów takich zachowań pozwala odróżnić karalne zjawisko nierówności, od zwykłej niechęci innych pracowników i konfliktów w pracy. Dyskryminacja w pracy – przykłady:

  • pośrednia – do takiej dyskryminacji dochodzi, gdy pracownik cierpi w związku z ogólnymi zasadami wprowadzonymi w firmie, które nie godzą bezpośrednio w jego wyznanie lub płeć;
  • bezpośrednia – występuje, jeśli pracownik jest traktowany gorzej ze względu na płeć, religię lub orientację seksualną w sposób całkowicie jawny;
  • dyskryminacja w pracy ze względu na wiek – odrzucanie kandydatury lub zwalnianie pracowników, którzy według osób decyzyjnych są za starzy lub zbyt młodzi, aby objąć konkretne stanowisko;
  • dyskryminacja w pracy ze względu na płeć – pracodawca nie ma prawa odmówić zatrudnienia lub zwolnić kogoś na podstawie jego planów związanych z np. macierzyństwem;
  • dyskryminowanie w związku z religią i rasą – osoby odpowiedzialne za zarządzanie pracownikami, nie mogą kierować się uprzedzeniami na tle rasowym lub religijnym – osobę zatrudnioną należy oceniać na podstawie doświadczenia i kompetencji;
  • dyskryminowanie w pracy ze względu na wynagrodzenie – o zarobkach pracownika powinny decydować: jego doświadczenie, umiejętności, staż i stanowisko. Osoby, które wykonują tak samo wartościową pracę na podobnym stanowisku – powinny otrzymywać taką samą zapłatę (bez względu na płeć lub rasę);

Dyskryminacja w pracy – gdzie zgłosić nadużycia?

Warto pamiętać, że podejmowanie decyzji zawodowych w oparciu o wyznanie lub płeć pracownika jest absolutnie niedopuszczalne. Gdzie zgłosić dyskryminację w pracy? Na samym początku wypada postarać się o polubowne rozwiązanie sytuacji. Należy odbyć szczerą rozmowę w cztery oczy z przełożonym lub właścicielem firmy, w której pracujesz. Pracodawca powinien doskonale zdawać sobie sprawę z tego, że rozwiązywanie takich problemów jest jego obowiązkiem nałożonym przez Kodeks pracy. Jeśli takie rozwiązanie nie przyniesie zamierzonych skutków, możesz zgłosić się do instytucji zajmujących się prawami pracowników.

Trzy najczęściej stosowane sposoby to zgłoszenie się do związków zawodowych funkcjonujących na terenie zakładu, poinformowanie Państwowej Inspekcji Pracy lub wejście na drogę sądową.

Dyskryminacja w pracy – odszkodowanie jest możliwe?

Jednym z namacalnych skutków walki z nierównością wśród pracowników jest odszkodowanie za dyskryminację w pracy. O zadośćuczynienie mogą się ubiegać nie tylko obecni pracownicy, lecz także osoby, które zostały odrzucone z grona kandydatów na pracownika ze względu na rasę, płeć, wyznanie czy orientację seksualną. Zgodnie z artykułem 18. Kodeksu pracy, osoba zatrudniona, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania – ma prawo ubiegać się o odszkodowanie w wysokości nie niższej, niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Warto wiedzieć, że nie należy obawiać się żadnych konsekwencji związanych z podaniem szefa do sądu. Kolejny punkt wyżej wymienionego artykułu jasno stwierdza, że:

Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może być podstawą niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia.

Pamiętaj! Nieważne, czy dyskryminacja w pracy dotyka Cię osobiście, czy kogoś z najbliższego otoczenia. Milczące przyzwolenie na takie działania może być tak samo złe, jak ich stosowanie.

kalkulator_bg

Kalkulator wynagrodzeń

Neto, brutto, na rękę - można zwariować.
Skorzystaj z naszego prostego i użytecznego kalkulatora wynagrodzeń

Przejdź do kalkulatora

Chcę zarabiać...

 

Przejdź do kalkulatora