Praca nauczyciela w porze nocnej jest wymagana w niektórych placówkach, m.in. w zakładach poprawczych. Zastanawiasz się, w jakich warunkach nauczyciel jest zobowiązany do pracy nocnej, a kiedy może jej odmówić? Przeczytaj artykuł i dowiedz się także, jaki dodatek za pracę nocną nauczyciela przysługuje zatrudnionym.

Nauczyciel to zawód wykonywany z powołania. Zatrudniony nie tylko przekazuje uczniom wiedzę, lecz także przyczynia się do ich wychowania. Dlatego jest to stanowisko wymagające, czasami np. pracy w godzinach niestandardowych. Co zawiera karta nauczyciela na temat pracy nocnej? Precyzuje ona m.in. wynagrodzenie nauczyciela za godziny nocne oraz warunki organizacyjne zajęć.
Spis treści
Praca nauczyciela w porze nocnej – gdzie jest wymagana?
Warunki pracy nocnej reguluje ust. 3 rozporządzenie MPiPS z 17 maja 2001 r. Wyszczególniono, w jakich przypadkach nauczyciel musi zrealizować nocne godziny pracy. Dotyczą one wyłącznie osób zatrudnionych w placówkach o określonym charakterze. Praca nauczyciela w nocy należy do obowiązkowego wymiaru godzin zatrudnionych w:
- poprawczakach,
- schroniskach dla nieletnich,
- rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych z internatami dla dzieci i młodzieży,
- całodobowych placówkach opiekuńczo-wychowawczych.
Rzadziej, lecz także spotykana, jest w:
- specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych,
- internatach i bursach szkolnych,
- domach wczasów dziecięcych.
Dowiedz się, czym jest urlop na poratowanie zdrowia nauczyciela
Praca nauczyciela w nocy – w jakich sytuacjach?
Aby nauczyciel był zobowiązany do pracy w godzinach nocnych, musi zaistnieć przynajmniej jeden z warunków określonych w § 2 ust. 2. Mowa o sytuacjach, gdy:
- placówka, w której nauczyciel został zatrudniony, specjalizuje się w przyjmowaniu dzieci w porze nocnej,
- wychowankowie placówki są w wieku przedszkolnym lub na poziomie klas podstawowych 1-3,
- wychowankowie są obarczeni niepełnosprawnościami lub zaburzeniami rozwoju,
- praca dotyczy szczególnych wychowanków, niedostosowanych odpowiednio do życia społecznego,
- środowisko lokalne stanowi zagrożenie dla wychowanków,
- warunki lokalowe szkoły umożliwiają rozmieszczenie wychowanków w kilku budynkach lub skrzydłach.
Karta nauczyciela a praca w porze nocnej. Kiedy przypada czas pracy?
W karcie nauczyciela nie uwzględniono, jakie godziny dokładnie określają porę nocną. Jest to zapisane w Kodeksie pracy. Według niego pora pracy nocnej przypada między godziną 21 a 7 rano i obejmuje 8 godzin.
Praca nauczyciela w godzinach nocnych: kiedy nie obowiązuje
Nauczyciele zatrudnieni w wyżej wymienionych placówkach są zobowiązani do pełnienia pracy w godzinach nocnych. Wyjątek stanowi dydaktyk, który wychowuje dziecko w wieku do 4 lat lub samotnie wychowuje dziecko do 14. roku życia. Wówczas praca nauczyciela w porze nocnej wymaga jego zgody.
Praca w Radomiu oraz w innych miastach jest dostępna na GoWork.pl. Znajdź zatrudnienie w swoim mieście!
Praca nauczyciela w nocy – przywileje
Nauczyciel, który pracuje w nocy, może wymagać od pracodawcy:
- dnia wolnego od pracy po zakończeniu zmiany nocnej trwającej minimum 8 godzin,
- raz na dwa tygodnie: 2 kolejnych nocy wolnych od pracy w dniach sobota-niedziela i niedziela-poniedziałek,
- równomiernego obciążenia wszystkich nauczycieli pracą w porze nocnej.
Dodatek za pracę nocną nauczyciela. Ile wynosi w 2024?
Zasady wynagrodzenia za pracę nocną wskazuje karta nauczyciela (art. 42b). Ile zarabia nauczyciel w godzinach nocnych? Do swojego wynagrodzenia otrzymuje dodatkową kwotę. Wyżej wymieniony artykuł przedstawia, że dodatek za pracę nocną nauczyciela wynosi 15% stawki godzinowej zasadniczego wynagrodzenia. Jednocześnie nie może on wynieść mniej niż 20% minimalnej stawki za godzinę pracy.
Ciężko określić, czy dodatek rekompensuje nauczycielowi pracę w godzinach nocnych. Warto zaznaczyć, że wiele osób decydujących się na pracę w wyżej wymienionych placówkach często robi to z powołania. Dlatego to nie dodatek, lecz poczucie wykonanej misji stanowi dla nich rekompensatę.
Jak wyglądają noce w placówkach?
W niektórych miejscach opieka nad dziećmi trwa całą dobę, więc nauczyciele pełnią dyżury nocne w godzinach 21:00–7:00, a dodatek naliczany jest za każdą godzinę pracy w tym czasie. W praktyce oznacza to spokojny nadzór, obchody i gotowość do reakcji, a nie typowe lekcje. Zespoły umawiają się tak, by było równomierne obciążenie nauczycieli pracą, więc nikt nie dyżuruje noc w noc. Grafik łączy się z tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin, żeby nie przeciążać jednego tygodnia. Jeśli ktoś jest nauczyciel samotnie wychowujący dziecko, dyżur nocny wymaga jego zgody i zwykle układa się to elastycznie.
Jak liczy się dodatek i co sprawdzić?
Dodatek nocny to procent stawki godzinowej i dotyczy tylko odcinka 8 godzin pory nocnej, dlatego w grafiku dobrze mieć jasno zaznaczone obowiązkowego wymiaru godzin zajęć przypadających na noc. Jeśli dyżur zaczyna się wcześniej, część dzienna i nocna rozliczane są oddzielnie. W internatach i bursach rozlicza się realny wymiaru godzin zajęć wychowawczych, czyli faktyczną opiekę i nadzór. Dla przejrzystości warto na koniec miesiąca policzyć łączny czas i porównać z zapisem w grafiku. Dzięki temu wypłata dodatku i całość rozliczeń są zrozumiałe także dla osób, które dopiero myślą o zawodzie.
Praca nauczyciela w porze nocnej – podsumowanie
W przypadku nauczycieli praca w godzinach nocnych dotyczy głównie specjalistycznych placówek, takich jak poprawczaki, schroniska dla nieletnich czy całodobowe ośrodki opiekuńczo-wychowawcze, w których potrzeba obecności nauczycieli wykracza poza standardowe godziny. Związane z tym obowiązki są nie tylko wymagające, lecz także specyficzne – regulacje dotyczą pracy w określonych sytuacjach, jak np. praca z dziećmi o szczególnych potrzebach lub w lokalizacjach uznawanych za zagrożone. Chociaż nauczyciel pracujący nocą otrzymuje dodatek finansowy wynoszący 15% stawki godzinowej, w wielu przypadkach to poczucie misji i zaangażowanie w rozwój wychowanków są dla pedagogów główną motywacją do podjęcia się takiego wyzwania.
Dzień dobry. Czy nauczycielowi należy się jakiś dodatek lub wynagrodzenie dodatkowe za godziny ponadwymiarowe za dwutygodniowy wyjazd w ramach wymiany międzynarodowej z uczniami? Załóżmy wyjazd zaczyna się w niedzielę, a kończy w piątek-sobotę za dwa tygodnie. W naszej szkole w tej sytuacji praktykuje się wypłatę wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkami (wysługa lat, wychowawstwo, motywacyjny), ale za nadgodziny już nie, za pracę w weekend też nie. Poza tym nauczyciel na takim wyjeździe opiekuje się uczniami 24 godziny na dobę oraz pracuje w weekendy. Jak powinno to prawidłowo wyglądać? Dziękuję za odpowiedź.