ZUS jest odpowiedzialny za wpłatę wielu świadczeń, w tym m.in. zasiłku chorobowego. Jednak kwestie związane z jego wypłatą, składkami i ogólnie prawem pracy mogą się momentami wydawać niemal tak skomplikowane, jak system podatkowy. Dlatego, postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej zasadom wyliczania zasiłku chorobowego przez ZUS.
Spis treści
Świadczenia chorobowe – rodzaje. Komu przysługują?
Choroba zwykle przychodzi niespodziewanie. Pracownik nie jest w stanie wykonywać w jej trakcie obowiązków. To na szczęście nie oznacza braku wynagrodzenia. Prawo zabezpiecza chorych pracowników, gwarantując pewne świadczenia. W przypadku niezdolności do pracy pracownik może otrzymać wynagrodzenie chorobowe, a następnie, po wykorzystaniu określonego limitu, zasiłek chorobowy. Świadczenia te są związane z podleganiem pod ubezpieczenie chorobowe w ramach systemu, jakim są ubezpieczenia społeczne. Podstawą do ich wypłaty jest zazwyczaj zwolnienie lekarskie.
Wśród świadczeń przewidzianych przepisami znajdują się również m.in. zasiłek opiekuńczy, macierzyński, wyrównawczy oraz świadczenie rehabilitacyjne. W tym przypadku skupiamy się jednak na świadczeniach związanych z chorobą pracownika.
Zasady obliczania wynagrodzenia chorobowego
Wynagrodzenie chorobowe przysługuje na określonych zasadach, a jego wysokość zależy przede wszystkim od ustalonej podstawy. Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego jest co do zasady wyliczana na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Uwzględnia się przy tym odpowiednie składniki wynagrodzenia, a podstawę pomniejsza o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika.
Za jeden dzień choroby przyjmuje się 1/30 ustalonej podstawy. Zazwyczaj pracownik zachowuje prawo do 80% tej kwoty, choć w określonych przypadkach świadczenie wynosi 100%, np. podczas ciąży czy po wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Okres wypłaty wynagrodzenia chorobowego wynosi maksymalnie 33 dni w roku kalendarzowym, a dla pracowników po 50. roku życia – 14 dni.
Kiedy wynagrodzenie chorobowe zmienia się w zasiłek?
Nie każda choroba trwa tydzień. Niestety niektóre wywołują niezdolność na długie miesiące, czy lata. Pracodawca nie musi być jednak obciążony wypłacaniem wynagrodzenia nieobecnemu przez długi czas pracownikowi. Po wykorzystaniu limitu 33 lub 14 dni wynagrodzenie przysługuje już w ramach zasiłku chorobowego. Limit obejmuje wszystkie okresy choroby w danym roku kalendarzowym, nawet jeśli między nimi występowały przerwy. Prawo do świadczenia wiąże się także z okresem wyczekiwania. Co do zasady wynosi on 30 dni przy obowiązkowym ubezpieczeniu chorobowym i 90 dni przy dobrowolnym. Do okresu mogą zostać doliczone poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.
Zasiłek chorobowy z ZUS
Zasiłek chorobowy to ratunek da tych, którzy nie mogą szybko wrócić do pracy. Dzięki temu świadczeniu pracownik nie musi martwić się przez jakiś czas o utrzymanie. Może skupić się na powrocie do zdrowia. Zasiłek chorobowy przysługuje osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym, która spełnia ustawowe warunki i ma potwierdzoną niezdolność do pracy. Wysokość świadczenia zależy od podstawy wymiaru zasiłku chorobowego oraz procentu właściwego dla danej sytuacji. Zwykle jest to 80% podstawy, choć przepisy przewidują również świadczenia w innej wysokości. Przy ustalaniu kwoty znaczenie mają także kwoty minimalnego wynagrodzenia, ponieważ podstawa świadczenia pracownika na pełnym etacie nie może spaść poniżej ustawowego minimum po odpowiednim pomniejszeniu.
Jak ZUS liczy zasiłek chorobowy?
Kwestie wypłaty i obliczania zasiłku chorobowego z ZUS reguluje ustawa zasiłkowa. Przy pracowniku podstawę stanowi co do zasady przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Następnie pomniejsza się je o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, otrzymując podstawę wymiaru zasiłku.
Tak ustaloną kwotę dzieli się przez 30, a następnie mnoży przez odpowiedni procent oraz liczbę dni choroby. Dzięki temu można ustalić, jaka powinna być kwota wypłacona pracownikowi za konkretny okres niezdolności do pracy. Warto przy tym pamiętać, że znaczenie mają również składniki wynagrodzenia oraz zasady ich uwzględniania przy obliczaniu świadczenia.
