Pełnomocnictwo notarialne – czym jest i kiedy ma zastosowanie?

Pełnomocnictwo notarialne jest takim rodzajem upoważnienia, które nie pozostawia wątpliwości. Dlatego respektowane jest w większości przypadków. Ma moc nawet w banku. Dowiedz się, czym dokładnie jest pełnomocnictwo notarialne i kiedy warto je ustanowić.

Pełnomocnictwo notarialne - notariusz wypełniający dokument

Niestety nie zawsze jesteśmy w stanie zadbać o swoje sprawy samodzielnie. Niektóre okoliczności tak jak nieobecność związana z prowadzeniem firmy, zwykły wyjazd za granicę, a także choroba uniemożliwiają nam wstawianie się w sądzie, czy urzędzie. W takich sytuacjach pomocne może być pełnomocnictwo. Pełnomocnik jest osobą, która ma prawo do tego, aby działać w naszym imieniu i na naszą korzyść. Choć jego rola nie zawsze jest możliwa, na przykład w przypadku sporządzenia testamentu. Jednak w wielu codziennych formalnościach możemy udzielić upoważnienia innej osobie. Są różne rodzaje pełnomocnictw, na przykład pełnomocnictwo pocztowe, które upoważnia do odbioru przesyłek. Do czego zatem upoważnia posiadanie takiego pełnomocnictwa notarialnego?

Rodzaje pełnomocnictwa a upoważnienie notarialne

Możemy przyjąć różne podziały pełnomocnictwa. Najpopularniejsze ze względu na zakres upoważnienia dzielimy na pełnomocnictwo ogólne, czyli dotyczące wszystkich czynności prawnych związanych z daną kwestią. Pełnomocnictwo szczególne – wymagane do dokonania konkretnie wskazanej czynności. I pełnomocnictwo rodzajowe, które definiuje zakres czynności, często powtarzalnych. Jak sama nazwa wskazuje, dotyczy czynności tego samego rodzaju. W teorii pełnomocnictwo może mieć dowolną formę. Jednak w przypadku, gdy czynność wymaga zachowania szczególnej formy to i pełnomocnictwo musi ją zachować.

Istnieje kilka rodzajów pełnomocnictw. Zanim je przytoczymy, najpierw należy wyjaśnić różnicę między czynnościami zwykłego zakresu i wychodzące poza ten zakres.

  • Zwykły zarząd oznacza dokonania, jakie są konieczne do zachowania czynności w stanie dotychczasowym. Oznacza to wszelkie formalności związane z utrzymaniem danej sprawy i zarządzaniem nią.
  • Czynności przekraczające zwykły zarząd to takie, które wychodzą poza ramy dotychczasowego stanu sprawy. To może być np. zbycie nieruchomości wspólnej, czy jej przebudowa.

Czym jest pełnomocnictwo notarialne?

Pozostaje jednak duża dowolność w definicji tych pojęć, ponieważ ustawodawca nie sprecyzował dokładnie ich zakresu. Dlatego zarówno w sądzie, jak i w innych miejscach każda czynność rozpatrywana jest indywidualnie. Jednak w zależności od rodzaju pełnomocnictwa, istnieją ograniczenia. Nie każde pełnomocnictwo może zostać wykorzystane przy czynnościach wykraczających poza zwykły zarząd.

  • Pierwsze pełnomocnictwo, które zwykle przychodzi nam do głowy to zwyczajne upoważnienie na papierze. Dotyczy czynności zwykłego zarządu. Może być wykorzystywane do reprezentacji przed instytucjami, urzędami, osobami fizycznymi i prawnymi, przykładowo podczas wizyty w ZUS, czy Urzędzie Skarbowym. Nie jest to jednak rodzaj pełnomocnictwa mile widziany. Za jego pomocą nie zawsze uda nam się załatwić daną sprawę. Ciężko jest zweryfikować jego autentyczność, dlatego też coraz częściej urzędy wymagają pełnomocnictwa z podpisem notarialnie poświadczonym.
  • Pełnomocnictwo z podpisem notarialnie poświadczonym często jest wykorzystywane do czynności zwykłego zarządu. Może być również pomocne w sprawach, jakie można uznać za wykraczające poza zwykły zarząd, jak na przykład zbycie udziałów w spółce.
  • Pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego – jest to podstawowe pełnomocnictwo w obrocie nieruchomościami. Tylko ono daje nam prawo do na przykład zbycia nieruchomości, czy do zniesienia współwłasności, a także podziału spadku (nieruchomość).

Kiedy może przydać się pełnomocnictwo notarialne?

Pełnomocnictwem notarialnym nazywamy zatem dwa ostatnie pełnomocnictwa, czyli te, w których ingerencja notariusza jest niezbędna. Ustanowione pełnomocnictwo daje mocodawcy swobodę do działania na odległość. Dzięki ustanowieniu pełnomocnictwa można jednocześnie zająć się kilkoma sprawami. Przy czym warto zaznaczyć, że jest to jedynie pomoc i pełnomocnik może wykonywać określone czynności prawne, ale nie musi. Ponieważ samo pełnomocnictwo nie jest umową i do niczego nie zobowiązuje.

Ponadto wszelkie skutki z działań pełnomocnika są odpowiedzialnością mocodawcy. Pełnomocnictwo notarialne może się przydać na przykład w razie sprzedaży przedsiębiorstwa, czy obrotu nieruchomościami. Dokument ten jest dobrze postrzegany przez urzędników, czy strony umowy, ponieważ ciężko jest zakwestionować zdanie prawnika. Ingerencja notariusza gwarantuje, że sam dokument jest prawidłowy i zgodny z przepisami prawa, a i samo pełnomocnictwo może być wykorzystane wielokrotnie.

Czy każdy może być pełnomocnikiem?

Osoba, którą mocodawca chce wyznaczyć na pełnomocnika, musi być pełnoletnia i mieć pełne zdolności do czynności prawnych. Jednak zgodnie z zapisami Kodeksu cywilnego istnieje możliwość, by osoba, która ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, została upoważniona. Dotyczy to przypadku małoletniego poniżej 13 roku życia, czy osoby ubezwłasnowolnionej częściowo albo, która ma ustanowionego doradcę tymczasowego. Jednak największe powodzenie w sprawie ma osoba pełnoletnia, która może w pełni o sobie decydować i nic jej nie ogranicza. Zatem pełnomocnikiem może być ktoś z rodziny, czy specjalista lub adwokat w sprawie sądowej. Pełnomocnikiem może być także osoba prawna.

Kiedy pełnomocnictwo wygasa?

Odwołanie pełnomocnictwa ma miejsce w momencie, kiedy upłynie termin, na jaki dokument został sporządzony. Jednak przestaje mieć znaczenie także wtedy, gdy ustaje stosunek prawny, z jakiego wynikło jego zawarcie. To może być na przykład wygaśnięcie umowy o pracę. Ubezwłasnowolnienie pełnomocnika także sprawia, że upoważnienie wygasa. Ponadto z unieważnieniem pełnomocnictwa mamy do czynienia w oczywistych sytuacjach, takich jak odwołanie pełnomocnika, jego śmierć, czy śmierć mocodawcy.

Warto dodać, że pełnomocnictwo nie jest wiążące na stałe. Odwołanie pełnomocnictwa notarialnego może mieć miejsce w każdej chwili. Chyba że mocodawca sam zrzeknie się możliwości odwołania osoby upoważnionej. Nawet jeśli pełnomocnictwo jest notarialne i wymaga obecności notariusza przy jego zawarciu, to w momencie odwołania pełnomocnictwa nie trzeba się ponownie konsultować ze specjalistą. Odwołanie ma charakter oświadczenia woli i staje się skuteczne w chwili, gdy pełnomocnik się zapozna z jego treścią.

Ile kosztuje pełnomocnictwo notarialne?

Wynagrodzenie notariusza jest regulowane przez Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Taksa notarialna w przypadku pełnomocnictwa do dokonania jednej czynności wynosi 30 zł plus 23% podatku VAT. W przypadku pełnomocnictwa upoważniającego do więcej niż jednej czynności taksa wzrasta do 100 zł plus 23% podatku VAT. Trzeba brać jeszcze pod uwagę drobniejsze sumy, jak opłata za wypis, która wynosi 6 zł plus stawka VAT 23% za jedną stronę aktu notarialnego. Zatem w porównaniu do innych czynności prawnych, przy których działalność notariusza jest wymagana cena za pełnomocnictwo, jest stosunkowo niska na tle innych.

Pełnomocnictwo notarialne – wzór

Pełnomocnictwo notarialne sporządza notariusz, zatem na próżno szukać gotowego wzoru. W celu udzielenia pełnomocnictwa najlepiej udać się do kancelarii, gdzie specjalista sporządzi dokument. Pełnomocnictwo to czynność jednostronna oznacza to, że do jego sporządzenia nie jest potrzebna obecność pełnomocnika. U notariusza musi się stawić natomiast mocodawca. Musi ze sobą przynieść dowód osobisty ze zdjęciem i znać informacje na temat:

  • Danych osobowych pełnomocnika, czyli imię nazwisko imiona rodziców i numer PESEL.
  • Zakresu pełnomocnictwa. To znaczy, że musi wskazać jakie czynności powierza reprezentantowi.
  • Jeśli jest to pełnomocnictwo szczególne, to musi podać konkretne informacje dotyczące czynności, czyli na przykład dane nieruchomości, której dotyczy zbycie/nabycie.

Pełnomocnictwo notarialne osoby chorej

Zdarza się że opiekunowie osób które kwalifikują się już do ubezwłasnowolnienia są objęte pełnomocnictwem notarialne. Wówczas w przypadku sprzedaży czy darowizny spadku, nieruchomości osoba upoważniona może występować z ramienia osoby Chory. Jednak jeśli osoba jest na tyle chora że nie jest zdolna sama kierować swoimi czynami to pełnomocnictwo wygasa. Dlatego w każdym momencie czynność która została na jego podstawie dokonana możesz zostać podważone. Choć pełnomocnictwo w przypadku osoby chorej rzeczywiście jest bardzo pomocne dla jej opiekunów, to warto się liczyć z tym że notariusz może nie zgodzić się na wystawienie takiego pełnomocnictwa jeśli widzi że chory jest naprawdę ciężkim stanie.

Pełnomocnictwo notarialne do banku

Pełnomocnictwo do banku uprawnia pełnomocnika do dostępu do samego rachunku i dokonywania transakcji. Pełnomocnik może np. pobierać środki z emerytury, aby utrzymać osobę chorą, dokonywać przelewów, a także kontrolować wydatki. Wówczas pełnomocnik przy każdej czynności musi się wylegitymować dowodem osobistym. Notarialne pełnomocnictwo jest jedną z możliwości upoważnienia innej osoby do konta w banku. Jednak trzeba się liczyć z tym, że banki mają swoją procedurę, na mocy której przebiega udzielenie pełnomocnictwa, przez co często nie akceptują pełnomocnictwa notarialnego.

Jak wypełnić pełnomocnictwo notarialne do banku?

Pełnomocnictwo w banku wypełnia się w obecności pracownika. Trzeba zapłacić za tę czynność i wypełnić formularz upoważniający reprezentanta. Pełnomocnictwo notarialne do banku może zostać sporządzone poza placówką, czy nawet poza samą kancelarią notariusza. Jest to korzystne rozwiązanie dla osób chorych, niepełnosprawnych i starszych. Pełnomocnictwo do banku dla tych grup osób jest często jedyną szansą na to, by w miarę normalnie funkcjonować ze środków zgromadzonych na koncie. Nie wszyscy starsi ludzie radzą sobie z bankowością elektroniczną, a do placówki nie mogą się udać sami. Wówczas pomoc pełnomocnika może się okazać nieoceniona.

Kiedy skorzystać z pełnomocnictwa notarialnego do banku?

Jako że notariusz to zawód zaufania publicznego, pełnomocnictwo przez niego sporządzone powinno być respektowane. Także przez banki. Ponadto warto zaznaczyć, że regulacje banków nie wymagają zachowania formy pełnomocnictwa. Tym bardziej więc bank nie ma podstaw do tego, by odmówić dokonania czynności pełnomocnikowi ustanowionemu w obecności notariusza. Z pełnomocnictwa notarialnego do banku można skorzystać niezależnie od sytuacji, choć jest to korzystne rozwiązanie szczególnie dla osób chorych, które dzięki pełnomocnictwu nie pozostaną bez środków do życia.

Oceń artykuł
0/5 (0)