Widząc różnego rodzaju grafiki, czy to w reklamach, czy w social mediach, nie zastanawiamy się, z jakiego rodzaju grafiką mamy do czynienia. Raczej interesuje nas jej estetyka i przesłanie. Jednak wprawne oko osoby, która miała kiedykolwiek coś wspólnego z projektowaniem – od razu, bez zastanowienia odróżni grafikę rastrową od wektorowej. Czym się różnią i co to w ogóle jest grafika rastrowa? Sprawdź.
Spis treści
Co to grafika rastrowa?
Każdego dnia spotykamy na swojej drodze różnego rodzaju grafiki. Za każdą stoi pewna koncepcja projektanta i czas poświęcony w programie na jej udoskonalanie. To, jakiego programu użyto zależy od rodzaju grafiki. Jednym z dwóch głównych rodzajów, jest grafika rastrowa. To obraz zbudowany z pikseli, czyli niewielkich punktów, które razem tworzą wyświetlany obraz. Każdy piksel ma określony kolor i położenie, a ich ogromna liczba pozwala odwzorować nawet bardzo drobne szczegóły. Przykładem grafiki rastrowej może być fotografia cyfrowa, zrzut ekranu czy realistyczna ilustracja.
Grafika rastrowa a wektorowa – czym się różnią?
No dobrze, skoro już wiemy, czym jest grafika rastrowa, pora zestawić ją z drugą główną opcją, czyli grafiką wektorową. W jej przypadku obraz powstaje z obiektów określonych za pomocą równań matematycznych, a nie pojedynczych pikseli. Dzięki temu obrazy wektorowe można dowolnie powiększać bez utraty jakości, co ma znaczenie np. przy tworzenia logo dużych materiałów, czy przy projektowaniu stron internetowych. W przypadku grafiki wektorowej łatwiej też zachować ostre krawędzie prostych elementów i figur geometrycznych. Raster lepiej radzi sobie natomiast z fotografiami, cieniowaniem oraz odwzorowaniem wielu kolorów.
Porównanie grafiki rastrowej i wektorowej
Skoro mamy dwie rodzaje grafik, to znaczy, że tyle właśnie jest potrzebnych. Ale tak w zasadzie, po co? Właśnie dlatego, że mają cechy determinujące ich wykorzystanie w określonych projektach. Cechy grafiki rastrowej sprawiają, że znajduje szerokie zastosowanie tam, gdzie liczy się szczegółowość i realistyczne odwzorowanie obrazu.
- Budowa – obraz rastrowy składa się z pikseli, natomiast grafika wektorowa z obiektów zapisanych matematycznie.
- Skalowanie – raster może ulec pogorszeniu podczas powiększania, a grafikę wektorową można dowolnie powiększać.
- Jakość – raster pozwala szczegółowo odwzorowywać kolory, światło i faktury, natomiast wektor najlepiej sprawdza się przy prostych, wyraźnych kształtach.
- Rozmiar – pliki rastrowe w wysokiej rozdzielczości mogą mieć większy rozmiar pliku, szczególnie gdy zawierają dużo szczegółów.
- Zastosowanie – raster jest częsty w fotografii, materiałach reklamowych i grafikach internetowych, a wektor przy projektowaniu logo, ikon i elementów identyfikacji wizualnej.
Jakie jest zastosowanie grafiki rastrowej?
Grafikę rastrową stosujemy w określonych celach, przede wszystkim tam, gdzie ważna jest szczegółowość oraz wierne odwzorowanie kolorów. Szerokie zastosowanie tego rodzaju grafiki widać zarówno w codziennych materiałach cyfrowych, jak i profesjonalnych projektach. Odpowiednio przygotowany plik rastrowy może być wykorzystywany także w druku, pod warunkiem zastosowania odpowiedniej rozdzielczości.
- fotografia cyfrowa,
- grafiki internetowe,
- materiały reklamowe,
- mediach cyfrowych,
- ilustracje,
- efekty wizualne,
- grafiki publikowane na stronach internetowych.
Formaty grafiki rastrowej
JPG/JPEG to najczęstsze formaty w jakich znajdziemy grafiki rastrowe. Jest to najpopularniejszy format wykorzystywany przede wszystkim do zapisywania zdjęć i publikowania ich w internecie. Wśród pozostałych popularnych formatów plików znajdziemy PNG, GIF oraz BMP, które różnią się sposobem zapisu danych i możliwościami. PNG obsługuje przezroczystość i pozwala zachować jakość obrazu bez kompresji stratnej, natomiast GIF sprawdza się m.in. przy prostych animacjach. Dobór formatu powinien zależeć od tego, gdzie i w jakim celu chcemy wykorzystać grafikę.
Jaki program do grafiki rastrowej wybrać?
Bez świadomości o różnicach i zastosowaniach grafiki rastrowej i wektorowej, wybór programu jest ryzykowny. Dopiero, gdy wiemy, jaki rodzaj grafiki komputerowej chcemy stworzyć, możemy wybrać których z dostępnych programów. Są to m.in.:
- Adobe Photoshop – jeden z najpopularniejszych programów do zaawansowanej edycji zdjęć, retuszu i tworzenia grafik.
- GIMP – bezpłatny program oferujący wiele narzędzi przydatnych podczas pracy z obrazami rastrowymi.
- Affinity Photo – rozbudowane narzędzie do edycji fotografii i tworzenia zaawansowanych projektów.
- Paint.NET – prostszy program przeznaczony do podstawowej obróbki obrazów i szybkich zmian.
Czy da się zmienić grafikę rastrową na wektorową?
Grafika rastrowa na zawsze musi taka pozostać. Możemy sobie wspomóc proces jej zmiany, wykorzystując programy do wektoryzacji. Polega ona na przekształceniu pikselowego obrazu w zestaw obiektów wektorowych, które można później skalować bez utraty jakości. Nie zawsze jednak efekt będzie identyczny z oryginałem, szczególnie gdy grafika zawiera dużo szczegółów, kolorów i przejść tonalnych.
Zalety grafiki rastrowej
Jak już wiesz, po przeczytaniu artykułu do tego momentu, grafikę rastrową stosuje się w projektach o konkretnym zastosowaniu. Dlatego utworzenie grafiki rastrowej, czy wektorowej o bardziej konieczność, niż wybór. Jedną z jej największych zalet jest możliwość bardzo dokładnego odwzorowania kolorów i drobnych szczegółów. Ma to ogromne znaczenie w fotografii oraz podczas tworzenia realistycznych obrazów. Grafika rastrowa daje też dużą łatwość edycji, ponieważ programy graficzne pozwalają swobodnie zmieniać jej poszczególne elementy. Przy odpowiedniej rozdzielczości może mieć naprawdę szerokie zastosowanie.
Jakie są wady grafiki rastrowej?
Zastosowanie grafiki rastrowej nawet jeśli ma sens w danym przypadku, to nie musi być dobrym wyborem. Największym ograniczeniem jest zależność jakości obrazu od rozdzielczości, ponieważ zbyt duże powiększenie może prowadzić do widocznej utraty jakości. Znaczenie ma również wielkość obrazu. Im więcej pikseli i szczegółów zawiera plik, tym większy może być jego rozmiar. Wady to:
- utrata jakości przy znacznym powiększaniu obrazu,
- większy rozmiar pliku w przypadku grafik wysokiej rozdzielczości,
- zależność od rozdzielczości, która wpływa na końcową jakość obrazu,
- kompresja stratna może powodować pogorszenie szczegółów,
- mniejsza skalowalność w porównaniu z grafiką wektorową.
