Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny – czym się różnią? Czy można pobierać je jednocześnie?

Jaka jest różnica między zasiłkiem pielęgnacyjnym a dodatkiem pielęgnacyjnym? Te dwa świadczenia całkowicie się od siebie różnią. Sprawdź, na jakich zasadach działają dodatek pielęgnacyjny i zasiłek pielęgnacyjny. Komu się należą?

Zasiłek a dodatek pielęgnacyjny – czy to jest to samo? Zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast dodatek pielęgnacyjny należy do świadczeń emerytalno-rentowych. To znaczy, że jedno i drugie to zupełnie różne świadczenia, działające na innych zasadach. Wyjaśniamy, jaka jest różnica między zasiłkiem pielęgnacyjnym a dodatkiem pielęgnacyjnym. Kiedy są wypłacane i czy można pobierać te dwa świadczenia jednocześnie?

Dodatek pielęgnacyjny a zasiłek pielęgnacyjny – różnice

Na samym początku wyjaśnimy, na jakich zasadach działają zarówno zasiłek, jak i dodatek pielęgnacyjny. Dodatek regulują przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zasiłek natomiast ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Komu należą się świadczenia? Zwróć również uwagę na źródło i sposób wypłacania pieniędzy dla świadczeniobiorców.

Zasiłek pielęgnacyjny zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jasno określa, że:

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Natomiast dodatek pielęgnacyjny zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotyczy nieco okrojonej grupy świadczeniobiorców:

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4.

Dla kogo zasiłek pielęgnacyjny?

Zasiłek pielęgnacyjny należy się w celu częściowego pokrycia wydatków na leczenie, opiekę i wsparcie osoby z niepełnosprawnością oraz niezdolnością do samodzielnej egzystencji (w znacznym stopniu niepełnosprawności lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności). Mowa o konieczności zapewnienia opieki stałej i długotrwałej oraz pomocy innej osoby w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych, czyli mycie się, ubieranie, samodzielne jedzenie posiłków i tym podobne.

---

Wiesz, że opiekun osoby z niepełnosprawnością ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego? Przeczytaj o tym więcej na Poradniku.

---

Kryteria do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego

Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie GOV.pl, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

– niepełnosprawnemu dziecku;
– osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
– osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
– osobie, która ukończyła 75 lat.

Jak długo przysługuje zasiłek pielęgnacyjny i jak go uzyskać?

Prawo do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony. Chyba że lekarz orzecznik uznał niezdolność do samodzielnej egzystencji czasową, wtedy ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje osobie uprawnionej tylko przez ten okres.

Jeszcze do niedawna to ZUS zajmował się wypłatą obu świadczeń, co mogło powodować jeszcze większe zmylenie osób starających się o świadczenia. Obecnie ich wypłaty są bardziej podzielone. Zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest przez urzędy właściwe dla świadczeniobiorcy ze względu na miejsce jego zamieszkania. Zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta na mocy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeśli osoba jest umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie nieodpłatnie oraz gdy członkowi rodziny przysługuje już za granicą świadczenie umożliwiające pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby.

Dla kogo dodatek pielęgnacyjny?

Dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest na wniosek lekarza orzecznika z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Należy się osobie, która:

• jest całkowicie niezdolna do pracy oraz samodzielnej egzystencji;
• ukończyła 75 lat (w tym przypadku nie trzeba składać zaświadczenia o stanie zdrowia. Świadczenie zostaje przyznane z urzędu).

---

Opiekun seniora ma prawo do zasiłku opiekuńczego na osobę starszą. Przeczytaj o tym więcej na naszym Poradniku.

---

Dodatek pielęgnacyjny nie należy się osobom starszym, które przebywają w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym powyżej dwóch tygodni w miesiącu.

Ważne! Osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego świadczenie wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Jak otrzymać dodatek pielęgnacyjny?

Dodatek pielęgnacyjny przyznawany jest “z urzędu”. Co to dokładnie znaczy? Że osoba, która ukończy 75 lat, automatycznie otrzymuje pieniądze. Nie musi w tym celu składać żadnych wniosków ani przypominać ZUS-owi, że osiągnęła wymagany do świadczenia wiek. Dodatek pielęgnacyjny można otrzymać także wcześniej. Jeśli sytuacja dotyczy osoby o złym stanie zdrowia, która nie jest zdolna do pracy ani samodzielnej egzystencji, to wiek nie ma znaczenia.

Jednak konieczne jest złożenie wniosku do ZUS. Wniosek należy podeprzeć zaświadczeniem o stanie zdrowia (aktualny druk OL-9 dostępny na stronie ZUS). Wypełnieniem zaświadczenia zajmuje się lekarz osoby starającej się o dodatek. Ważne, by dokument został wypełniony maksymalnie na miesiąc przed złożeniem wniosku. Konieczne jest dostarczenie wszelkiej dokumentacji medycznej, która może mieć wpływ na przyznanie świadczenia. Dodatek przyznawany jest na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Osoba, która stara się o ustalenie prawa do dodatku może samodzielnie udać się do placówki z wnioskiem, przesłać go pocztą lub poprosić o dostarczenie opiekuna. Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom pobierającym renty socjalne.

Wysokość zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego 2025

Zasiłek i dodatek pielęgnacyjny to zbliżone wysokością kwoty z niewielką przewagą dodatku pielęgnacyjnego.

• Dodatek pielęgnacyjny podlega corocznej waloryzacji i od marca 2025 jest wypłacany w wysokości 348,22 zł miesięcznie;
• Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego nie uległa zmianie od listopada 2019 i wynosi 215,84 zł miesięcznie.

Kwota zasiłku jest systematycznie waloryzowana co trzy lata. Jednak waloryzacja w 2024 roku poskutkowała zachowaniem wysokości zasiłku na tym samym poziomie.

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego – kontrowersje

Warto zaznaczyć, że mała wartość wsparcia od jakiegoś czasu budzi ożywione dyskusje zarówno w społeczeństwie jak i u aktualnych rządzących. Rzecznik Praw Obywatelskich zwracał na to uwagę między innymi w piśmie z 15 września 2022 r. do Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marleny Maląg:

Utrzymanie na kolejne trzy lata zasiłku na poziomie z 2019 r. nie tylko powoduje brak zabezpieczenia socjalnego osób z niepełnosprawnością, ale dodatkowo pogłębia istniejące zróżnicowanie wysokości zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego – 256,44 zł.

Zasiłek pielęgnacyjny a dodatek pielęgnacyjny – można pobierać jednocześnie?

Jeśli wyjaśniliśmy już, czym różnią się dwa powyższe świadczenia, sprawdźmy, czy można pobierać je w tym samym czasie.

Zgodnie z informacją podaną na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny nie mogą być wypłacane jednocześnie. To znaczy, że jeśli wypłacono zasiłek pielęgnacyjny, nie można ubiegać się o dodatek.

Zasiłek nie przysługuje osobom pobierającym dodatek pielęgnacyjny i na odwrót.

Dowiedz się także, jakie świadczenia dla osób niepełnosprawnych przysługują. Nie tylko specjalny zasiłek opiekuńczy.

Jeśli ZUS przyznał dodatek osobie mimo uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego, wówczas świadczeniobiorca sam powinien niezwłocznie zgłosić ten fakt organowi wypłacającemu zasiłek pielęgnacyjny. To osoba uprawniona do świadczeń musi o tym pamiętać, ponieważ obecnie jeszcze organy wypłacające świadczenia nie mają systemu wzajemnego informowania się o prawie do świadczenia danej osoby.

Obu świadczeń nie można pobierać jednocześnie, ponieważ w rzeczywistości mają one bardzo podobny charakter i świadczeniobiorca nie może pobierać obu świadczeń na ten sam cel. Jeśli dojdzie do sytuacji, w której mimo pobierania zasiłku, osobie zostanie przyznany dodatek, to emerytura świadczeniobiorcy zostanie pomniejszona o kwotę, jaką uzyskał w ramach zasiłku.

Dodatek i zasiłek pielęgnacyjny – najczęstsze pytania i odpowiedzi

Wiele osób zastanawia się, jaka jest różnica między zasiłkiem a dodatkiem pielęgnacyjnym i które świadczenie będzie dla nich właściwe. Poniżej znajdziesz krótkie odpowiedzi na najważniejsze pytania związane z tymi formami wsparcia.

1. Kto może otrzymać zasiłek pielęgnacyjny?
   Zasiłek przysługuje osobom z orzeczoną niepełnosprawnością (dzieciom, dorosłym ze znacznym lub umiarkowanym stopniem oraz osobom po 75. roku życia), aby częściowo pokryć koszty opieki.
2. Komu przysługuje dodatek pielęgnacyjny?
   Dodatek przysługuje osobie pobierającej emeryturę lub rentę, która ukończyła 75 lat albo została uznana za całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji.
3. Czy można jednocześnie pobierać zasiłek i dodatek pielęgnacyjny?
   Nie, zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny wzajemnie się wykluczają i nie mogą być wypłacane tej samej osobie w tym samym czasie.
4. Gdzie złożyć wniosek, aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny?
   Wniosek o zasiłek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, a decyzję wydaje wójt, burmistrz lub prezydent.
5. Kto wypłaca dodatek pielęgnacyjny i od kiedy?
   Dodatek wypłaca ZUS, a w przypadku ukończenia 75 lat jest on przyznawany z urzędu, natomiast przed tym wiekiem – na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika.