W 2024 roku aż 62,7% rolników sygnalizuje, że opłacalność produkcji rolniczej w Polsce znacznie się pogorszyła. Najnowsza analiza Głównego Urzędu Statystycznego ukazuje trudną sytuację gospodarstw rolnych, które zmagają się z coraz wyższymi kosztami przy jednoczesnym spadku popytu na produkty rolne. Podczas gdy tylko 2,5% respondentów zauważyło poprawę, większość rolników odczuwa wyraźne pogorszenie sytuacji, co stawia pod znakiem zapytania rentowność ich działalności. Wpływ na tę sytuację mają liczne czynniki, takie jak pogoda, rosnące koszty produkcji oraz polityczna i gospodarcza niepewność, która nie omija sektora rolnego.
Nierówności w koniunkturze rolniczej
Analiza GUS pokazuje, że w czerwcu 2024 roku ogólna sytuacja gospodarstw rolnych była oceniana bardziej pesymistycznie niż rok wcześniej. Oceny gospodarstw rolnych w dużej mierze zależą od ich specyfiki, takich jak typ prowadzonej produkcji czy czas działalności na rynku. Rolnicy prowadzący gospodarstwa wielokierunkowe okazali się najbardziej pesymistyczni, co widoczne jest w wartości salda, które wynosi minus 45,2 punktów procentowych. W przypadku gospodarstw ukierunkowanych na produkcję zwierzęcą saldo wynosiło minus 37,3 punktów procentowych, co choć niższe, wciąż wskazuje na poważne problemy w sektorze.
Co ciekawe, rolnicy specjalizujący się w produkcji roślinnej, mimo że ogólnie wyrażali negatywne oceny, dostrzegli pewną poprawę w porównaniu z końcem ubiegłego roku. Wartość salda ich ocen wzrosła o 5 punktów procentowych w stosunku do drugiego półrocza 2023 roku oraz o 7,1 punktów procentowych w skali roku. To pokazuje, że choć sytuacja na polskiej wsi nie wygląda optymistycznie, poszczególne segmenty produkcji mogą doświadczać różnorodnych zmian koniunkturalnych.
Spadek opłacalności produkcji rolniczej
Opłacalność produkcji rolnej to jeden z kluczowych wskaźników dla polskich gospodarstw rolnych. W I półroczu 2024 roku sytuacja wyglądała tu wyraźnie negatywnie, zwłaszcza w gospodarstwach zajmujących się produkcją zwierzęcą. Rolnicy zajmujący się chowem koni zgłaszają rekordowy spadek opłacalności – saldo ich ocen wyniosło minus 70,9 punktów procentowych. W przypadku hodowców brojlerów sytuacja wyglądała nieco lepiej, ale i tak saldo wyniosło minus 46,6 punktów procentowych. Tymczasem w sektorze roślinnym sytuacja wcale nie była znacznie lepsza – prowadzący uprawy rzepaku i rzepiku wskazywali na saldo minus 69,4 punktów procentowych.
Opłacalność produkcji rolniczej wpływa nie tylko na wyniki finansowe rolników, ale także na ogólną sytuację rynku rolnego. Oczekiwany spadek zysków sprawia, że wielu rolników zaczyna kwestionować dalsze prowadzenie działalności w obecnym modelu. W takiej sytuacji rośnie ryzyko ograniczenia produkcji rolniczej, co może mieć konsekwencje dla rynku żywnościowego w Polsce i wymagać nowych, stabilizujących mechanizmów wsparcia.
Popyt na produkty rolne a sytuacja międzynarodowa
Popyt na produkty rolne, choć wciąż niestabilny, zanotował pewne odbicie w pierwszym półroczu 2024 roku, szczególnie wśród rolników specjalizujących się w produkcji roślinnej. Wartość salda ich ocen wzrosła o 8,8 punktów procentowych w porównaniu z końcem 2023 roku oraz o 12,4 punktów procentowych w skali roku. Mimo to, wpływ wojny na Ukrainie nadal jest silnie odczuwalny przez polskich rolników – aż 22,5% użytkowników gospodarstw rolnych uznało, że sytuacja za wschodnią granicą stanowi istotne zagrożenie dla ich działalności.
Największy wzrost obaw odnotowano w gospodarstwach ukierunkowanych na produkcję zwierzęcą, gdzie aż o 5,3 punktów procentowych więcej respondentów niż w poprzednich edycjach badania uznało, że wojna wpływa negatywnie na stabilność ich gospodarstw. W obliczu tak niestabilnej sytuacji geopolitycznej oraz rosnących kosztów produkcji, rolnicy obawiają się o przyszłość swoich gospodarstw i ograniczenie możliwości rynkowych, co może wpłynąć na całą branżę w dłuższej perspektywie.
Źródło: farmer.pl
