ZUS po 2 latach – ile wynosi ZUS po 2 latach działalności gospodarczej

ZUS po 2 latach działalności gospodarczej wzrasta. Nowi przedsiębiorcy cieszą się różnymi ulgami, które umożliwiają łatwiejszy początek w biznesie. Jednak taki stan nie trwa wiecznie. Jedną z zasad, z którą trzeba się pożegnać, jest tzw. mały ZUS. Zbliża się koniec drugiego roku prowadzenia firmy? Dowiedz się, ile wynosu ZUS po 2 latach działalności.

Wielu przedsiębiorców decyduje się na założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Żaden biznes nie jest jednak do końca pewną inwestycją, a samo rozpoczęcie prowadzenia firmy wiąże się zwykle z ciężkimi początkami. Oprócz dopełnienia kwestii formalnych, w zależności od rodzaju działalności, trzeba również nawiązać współpracę z kontrahentami, pozyskać materiały do produkcji czy dotrzeć do potencjalnych klientów. Jednak przepisy sprzyjają niektórym przedsiębiorcom i dają im pewne ulgi na start działalności.

Obowiązki wobec ZUS z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej

Składki ZUS to jedna z formalności, jakie muszą dopełniać osoby prowadzące działalność gospodarczą. Obowiązek ten dotyczy przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG oraz wspólników spółek cywilnych, wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólników spółek jawnych, komandytowych, partnerskich, akcjonariuszy spółek akcyjnych wnoszących wkład do spółki w postaci świadczenia pracy lub usług, komplementariuszy spółek komandytowo-akcyjnych, osób wykonujących wolny zawód, twórców artystów, osób prowadzących szkołę.

Jednocześnie schemat opłacania składek ZUS jest uzależniony od tego, na jakim etapie prowadzenia firmy właśnie znajduje się przedsiębiorca. Wpływ na to ma między innymi ulga na start, zbieg tytułów, wznowienie działalności czy rozpoczęcie jej prowadzenia.

Otwarcie działalności a mały ZUS – dla nowych firm preferencyjne składki

Niektórzy przedsiębiorcy na start swojej działalności mogą skorzystać z tzw. małego ZUS-u i opłacać składki po preferencyjnych stawkach. Mały ZUS — ile trwa ulga na start dla nowych przedsiębiorców? Przywilej ten polega na ograniczeniu wysokości składek ZUS przez pierwsze dwa lata prowadzenia działalności. Jest to rozwiązanie, z którego można skorzystać tylko jeden raz w życiu przy otwieraniu swojej pierwszej firmy.

Dlatego też od wnioskodawców oczekuje się złożenia oświadczenia o nieprowadzeniu innej działalności przez ostatnie 60 miesięcy od wnioskowania. Niższe składki ZUS mogą opłacać przedsiębiorcy, którzy przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej nie wykonywali na rzecz byłego pracodawcy pracy związanej z zadaniami wchodzącymi w zakres obecnie wykonywanej działalności. Takich czynności nie można wykonywać przez okres obowiązywania małego ZUS-u, czyli całe 24 miesiące.

Mały ZUS a wykonywanie obowiązków na rzecz byłego pracodawcy

Przedsiębiorcy, którzy zdecydują się działać na rzecz swojego poprzedniego pracodawcy, tracą prawo do obniżonych składek. Preferencyjne składki ZUS dla nowych firm nie obejmują także osób współpracujących, na przykład członków rodziny. Opłacanie składek za osoby współpracujące należy uiszczać od kwoty nie niższej od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Ile wynosi mały ZUS w 2025 roku?

Zwykle przedsiębiorca płaci składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej przez siebie podstawy. Musi mieć na uwadze m.in. składkę chorobową oraz składkę rentową. Przy czym minimalna podstawa wymiaru składek przy standardowych składkach wynosi 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto. Każdy element składek stanowi określony procent podstawy. W przypadku preferencyjnych składek ZUS (dla nowych firm) mamy do czynienia z obniżoną podstawą, nie niższą niż 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. Na tę kwotę składa się składka na:

• ubezpieczenie emerytalne w wysokości 19,52 proc.,
• składka rentowa – 8 proc.,
• dobrowolna składka chorobowa – 2,45 proc.,
• składka wypadkowa – 1,67 proc.

Ile wynosi preferencyjny ZUS w 2026 roku? Od stycznia do grudnia 2026 roku obniżona podstawa to 30 proc. z 4806 zł, czyli 1441,80 zł. Przedsiębiorca, którego jedynym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jest prowadzenie działalności i który korzysta z preferencyjnych składek, nie opłaca za siebie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Jednocześnie warto pamiętać, że obniżone składki ZUS dotyczą tylko przedsiębiorcy, który opłaca własne składki. Za pracowników i zleceniobiorców opłaca się składki w standardowej wysokości.

Ile wynoszą składki ZUS po 2 latach?

Z preferencyjnych stawek ZUS można korzystać przez 24 miesiące. Zatem, jeśli założyłeś działalność i z czasem zostałeś cenionym influencerem lub prowadzisz jakąkolwiek inną firmę, to wiedz, że po dwóch latach przedsiębiorca musi już opłacać pełne składki ZUS. Wynoszą one tyle samo, lecz podstawa ich wyznaczenia stanowi 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, która wynosi 5652,00 zł.

ZUS po 2 latach działalności – jakie formalności?

Prowadząc działalność gospodarczą przez 2 lata, w ramach preferencyjnych składek ZUS, należy dopełnić formalności związanych z przejściem na pełne składki. Możliwa jest organizacja spraw w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub także przez Internet, za pomocą platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS).

Przedsiębiorca ma 7 dni po zakończeniu okresu obniżonych stawek na wyrejestrowanie się z nich za pośrednictwem formularza ZUS ZWUA. Za przyczynę wyrejestrowania należy wpisać kod 600, czyli inną przyczynę wyrejestrowania. Jednocześnie należy złożyć formularz ZUS ZUA w celu zgłoszenia się do składek standardowych.

Z kolei po dokonaniu zgłoszenia, należy podać obowiązującą podstawę wymiaru składek na deklaracji ZUS DRA. Składki należy opłacać do piątego dnia następnego miesiąca w przypadku jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; do 15 dnia następnego miesiąca przez płatników składek posiadających osobowość prawną; do 20 dnia następnego miesiąca dla pozostałych płatników.

Mały ZUS a mały ZUS Plus

Nie wszyscy przedsiębiorcy po dwóch latach działalności muszą jednak od razu przechodzić na standardowe stawki ZUS. Oprócz małego ZUS wyróżniamy również mały ZUS Plus. To rozwiązanie dla tych przedsiębiorców, którzy uzyskują przychody nie większe niż 120 000 zł. Takie rozwiązanie obowiązuje od 1 lutego 2020 roku. Ulga ta przysługuje przedsiębiorcom, którzy z działalności gospodarczej, prowadzonej przez cały poprzedni rok, osiągnęli przychody nieprzekraczające 120 000 zł.

Inny warunek, jaki trzeba spełnić, dotyczy prowadzenia działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych. Mały ZUS plus nie przysługuje przedsiębiorcom w pierwszym roku prowadzenia działalności ani tym, którzy spełniają warunki do płacenia obniżonych składek na ubezpieczenia społeczne od podstawy wynoszącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. Mały ZUS obejmuje wyłącznie składki na ubezpieczenia społeczne, a nie składkę zdrowotną.

Tę należy opłacać w pełnej wysokości. Mały ZUS plus w niższych składkach można opłacać przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Z małego ZUS-u plus nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku prowadzili działalność gospodarczą jako twórca, artysta, osoba wykonująca wolny zawód, wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej albo jednoosobowej spółki z o.o., osoba prowadząca publiczną lub niepubliczną szkołę.

Jak przystąpić do małego ZUS-u plus?

Aby przystąpić do małego ZUS-u plus, należy wyrejestrować się z ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA oraz złożyć zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych ZUS ZUA. Zgłoszenia do małego ZUS-u plus można dokonać online na stronie biznes.gov.pl. Konieczne do tego jest posiadanie profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Podstawy składek ustala się w oparciu o dochód z działalności gospodarczej uzyskany w poprzednim roku.

Aby wyznaczyć podstawę, należy w pierwszej kolejności obliczyć miesięczny dochód z działalności gospodarczej za ubiegły rok. Dochód należy podzielić przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Współczynnik trzeba pomnożyć przez 30 i zaokrąglić do pełnych groszy.

Osoby rozliczające się w formie karty podatkowej, niekorzystające ze zwolnieni z VAT lub prowadzące działalność na zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, powinny pomnożyć wysokość przychodu przez współczynnik 0,5, a następnie wynik zaokrąglić.

Aby ustalić podstawę składki trzeba przeciętny miesięczny dochód pomnożyć przez 0,5, a wynik zaokrąglić. Kolejny krok to porównanie wyniku z kwotą 30 proc. minimalnego wynagrodzenia oraz kwotą 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Zadeklarowana kwota powinna mieścić się między tymi dwiema, czyli w 2026 roku pomiędzy 1441,80 zł a 5652,00 zł.

Warto pamiętać o jeszcze jednym rozwiązaniu dla nowych przedsiębiorców. Jest to ulga na start. W ramach ulgi przedsiębiorca opłaca przez 6 miesięcy wyłącznie składkę zdrowotną. Ulga przysługuje przedsiębiorcom, którzy po raz pierwszy prowadzą działalność lub otworzyli ją po raz kolejny po 5 latach od ostatniego zawieszenia lub zamknięcia poprzedniej firmy.

Zmniejszenie kosztów ZUS-u dla przedsiębiorców

Przedsiębiorcy, którzy są zatrudnieni na umowie o pracę, mają regulowane składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu etatu przez pracodawcę. W takiej sytuacji dochodzi do zbiegu tytułów i przedsiębiorca co do zasady nie musi opłacać własnych składek społecznych z działalności, o ile z umowy o pracę osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie. Wciąż płaci jednak składkę na ubezpieczenie zdrowotne z działalności.

W przypadku rozliczenia podatku dochodowego na zasadach ogólnych według skali podatkowej składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 proc. podstawy wymiaru składki. W przypadku podatku liniowego jest to 4,9 proc. podstawy wymiaru składki. W przypadku osób, których dochód jest niższy niż minimalne wynagrodzenie, obowiązuje minimalna składka zdrowotna wyliczana jako 9 proc. minimalnego wynagrodzenia. Na ryczałcie składka wynosi 9 proc. zryczałtowanej podstawy.

Rachunek indywidualny, czyli gdzie wpłacać składki ZUS?

Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą opłacają swoje składki ZUS na indywidualny Numer Rachunku Składkowego NRS. Na stronie ZUS udostępnione jest narzędzie, które umożliwia poznanie swojego indywidualnego numeru NRS. Jeśli założyłeś bloga i na nim zarabiasz lub prowadzisz jakąkolwiek inną działalność gospodarczą, sprawdź swój indywidulany rachunek do wpłat.

Czy można stracić prawo do preferencyjnych składek na ZUS?

Nie każdy przedsiębiorca może przez pełne 24 miesiące korzystać z obniżonych składek na ZUS – w pewnych przypadkach prawo to może zostać utracone. Przede wszystkim, jeśli przedsiębiorca rozpocznie działalność na rzecz byłego pracodawcy, dla którego pracował na etacie w bieżącym lub poprzednim roku, preferencyjne składki przestaną obowiązywać.

Ponadto, jeżeli firma była już prowadzona w ciągu ostatnich 60 miesięcy, również nie można skorzystać z ulgi. Ograniczenia te dotyczą także osób, które wcześniej prowadziły działalność w formie spółek jawnych, komandytowych czy jednoosobowych spółek z o.o. Warto więc dokładnie przeanalizować swoją sytuację przed zarejestrowaniem działalności, aby uniknąć niespodziewanej utraty prawa do niższych składek.

Co zrobić, gdy kończy się okres preferencyjnych składek?

Po zakończeniu 24-miesięcznego okresu preferencyjnych składek przedsiębiorca musi podjąć decyzję, czy przechodzi na standardowe składki ZUS, czy kwalifikuje się do Małego ZUS Plus. W ciągu 7 dni należy dokonać wyrejestrowania z preferencyjnych składek poprzez formularz ZUS ZWUA, a następnie zgłosić się do nowych ubezpieczeń społecznych (formularz ZUS ZUA).

Należy także pamiętać o konieczności aktualizacji podstawy wymiaru składek i terminowym opłacaniu nowych stawek. Jeśli przedsiębiorca nie spełnia warunków Małego ZUS Plus, od kolejnego miesiąca musi opłacać pełne składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ostateczna decyzja powinna zależeć od prognozowanych przychodów i kosztów działalności.

ZUS w liczbach – ile płacisz po dwóch latach i jak to się zmienia?

Po upływie dwóch lat preferencyjnego ZUS-u przedsiębiorcy wchodzą w nowy etap – nie tylko kosztowy, ale też mentalny. Dotychczasowe obciążenia rosną, bo po zakończeniu preferencji trzeba opłacać pełne składki na ubezpieczenia społeczne, które w 2026 roku wynoszą co najmniej ok. 1,8-1,9 tys. zł miesięcznie (bez składki zdrowotnej). Dla wielu mikroprzedsiębiorców ten moment staje się punktem krytycznym: działalność, która dotąd się opłacała, nagle wymaga znacznie większego obrotu, by utrzymać rentowność. A że próg ten często nie jest jasno komunikowany przy zakładaniu firmy, bywa zaskoczeniem.

Wzrost składek nie jest jedynym problemem – dochodzi do tego zmienność przepisów, nieprzewidywalność podstawy wymiaru oraz brak rzeczywistego wpływu na wysokość świadczeń emerytalnych. Przedsiębiorcy płacą składki w oderwaniu od rzeczywistego zabezpieczenia – system opiera się na solidarności, nie na kalkulacji. Dla jednych to koszt uczestnictwa w systemie – dla innych, zwłaszcza tych zarabiających na granicy opłacalności, to realny ciężar. Po dwóch latach działalność gospodarcza przestaje być ulgą – staje się decyzją o pełnym ryzyku.

Ulgi start‑upowe a realny koszt – kiedy ZUS to tylko początek

Programy wsparcia dla początkujących przedsiębiorców – w tym ulga na start, preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus – funkcjonują jako bufor bezpieczeństwa dla pierwszych miesięcy działalności. Ale w rzeczywistości często maskują rzeczywisty koszt prowadzenia firmy. Ograniczone składki nie oznaczają pełnej ochrony ubezpieczeniowej, a ewentualne świadczenia – np. chorobowe – są symboliczne. Przedsiębiorca dostaje więc coś w rodzaju „abonamentu testowego” z ograniczoną funkcjonalnością, który kończy się zanim biznes zdąży się ustabilizować.

Dodatkowo, ulgi te bywają pułapką w dłuższej perspektywie. Wielu przedsiębiorców nie uwzględnia w kalkulacjach, że po okresie ochronnym ZUS wzrośnie wielokrotnie, a koszty księgowe, podatkowe i operacyjne pozostaną. Firmy rejestrują się pod wpływem impulsu, optymistycznych prognoz lub marketingu inkubatorów – i dopiero po czasie konfrontują się z realiami. Ulga startowa nie jest strategią – jest czasem przejściowym, który należy wykorzystać na budowę stabilnych fundamentów. Kto tego nie zrobi – ten po dwóch latach płaci nie tylko ZUS, ale i cenę własnej naiwności.