Podpisana pod koniec 2024 roku umowa społeczna między Polską a Indiami może otworzyć nowy rozdział w historii polskiego systemu emerytalnego. Czy obywatel Indii, który pracował w Polsce zaledwie kilka miesięcy, a większość stażu wypracował w ojczyźnie, będzie mógł liczyć na polską emeryturę minimalną? Projekt ratyfikacji tej umowy właśnie trafił do Sejmu (druk nr 1173) – i już budzi ogromne emocje.
Nowe zasady emerytalne – korzyści dla Hindusów
Rok 2024 przyniósł rekord w liczbie zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych obywateli Indii – według danych aż 20 tysięcy osób. To właśnie oni staną się głównymi beneficjentami nowej umowy. Jak podaje serwis GazetaPrawna.pl, Polaków mieszkających w Indiach jest zaledwie około 200 osób. Zgodnie z umową, pracownicy z Indii będą mogli sumować okresy zatrudnienia z obu krajów, aby spełnić warunek stażu do emerytury minimalnej w Polsce.
Minimalna emerytura już po kilku miesiącach pracy?
Polska gwarantuje emeryturę minimalną (obecnie 1878,91 zł), jeśli kobieta wykaże minimum 20 lat, a mężczyzna 25 lat stażu ubezpieczeniowego. Nowa umowa pozwoli doliczyć do tego stażu lata pracy w Indiach. Oznacza to, że wystarczy opłacenie jednej składki w Polsce – reszta lat może być potwierdzona stażem z Indii.
Kwota emerytury zostanie obliczona na podstawie sumy składek z obu krajów, a różnicę do polskiego minimum dopłaci budżet państwa. Warunkiem otrzymania pełnej polskiej emerytury będzie jednak stały i legalny pobyt w Polsce. Powrót do Indii oznacza utratę prawa do dopłaty.
System korzystny dla przyjezdnych
Podobne mechanizmy już funkcjonują w umowach z Ukrainą, USA i Turcją, ale to napływ do Polski tysięcy pracowników z Azji może mieć największe skutki finansowe dla ZUS. Gdy Polska była krajem emigrantów, to Polacy korzystali z podobnych rozwiązań za granicą. Teraz role się odwracają.
Motywacja dla legalnej pracy czy ryzyko dla ZUS?
Rząd liczy, że umowa zmotywuje Hindusów do legalnego zatrudnienia i zgłaszania się do ZUS, co może ograniczyć szarą strefę i zwiększyć wpływy składek. Umowa ma też zwiększyć atrakcyjność Polski dla inwestorów z Indii, eliminując podwójne opłacanie składek.
Autorzy projektu nie są jednak w stanie przewidzieć faktycznego obciążenia budżetu. Oficjalne uzasadnienie mówi, że nie można precyzyjnie wskazać poziomu wydatków związanych z przyznaniem prawa do świadczeń w oparciu o postanowienia umowy.
Czytaj także: Jak legalnie zatrudnić cudzoziemca w Polsce? Oświadczenie, podatek
Z każdym rokiem rośnie liczba obywateli Azji legalnie zatrudnionych w Polsce. Jeśli projekt zostanie przyjęty, a umowa ratyfikowana, w kolejnych latach wydatki ZUS na minimalne emerytury dla Hindusów mogą wzrosnąć. Na ten temat już toczy się gorąca debata publiczna.
Źródło: Gazeta Prawna
