Zjawisko alimentów na rzecz rodziców, które przez wiele lat pozostawało w cieniu, znów zaczyna zyskiwać na sile. Po kilku latach spadku liczby spraw o alimenty od dzieci, w 2024 roku sądy rozpatrzyły 331 takich pozwów, co stanowi wyraźny wzrost w porównaniu z poprzednimi latami. Wzrastająca liczba spraw oraz wyroków na korzyść rodziców pokazuje, że ten kontrowersyjny temat zaczyna zyskiwać na znaczeniu.
Alimenty od dziecka – kiedy są zasądzane?
Zgodnie z polskim prawem, obowiązek alimentacyjny nie dotyczy tylko dzieci, które muszą utrzymywać swoich rodziców, ale także odwrotnie – rodzice mogą domagać się alimentów od swoich pełnoletnich dzieci. Aby sąd mógł zasądzić alimenty na rzecz rodziców, muszą być spełnione trzy podstawowe warunki:
- dziecko musi być pełnoletnie,
- musi mieć odpowiednie możliwości zarobkowe,
- rodzic musi znajdować się w stanie niedostatku.
Co istotne, w orzecznictwie sądów pojawia się coraz częściej wrażliwość na wcześniejsze relacje między dzieckiem a rodzicem. Jeśli rodzic zaniedbywał swoje obowiązki wobec dziecka w przeszłości, może spotkać się z odmową w kwestii alimentów na starość.
Dowiedz się, do kiedy płaci się alimenty.
„Zgodnie z regulacjami zawartymi w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym, obowiązek alimentacyjny obciąża nie tylko dzieci względem rodziców, ale również rodzice mogą żądać alimentów na swoją rzecz. Jest to niezależne od władzy rodzicielskiej” – wyjaśnia adwokat Błażej Haber z kancelarii Haber & Haber cytowany przez serwis „Gazeta Prawna”. To oznacza, że nawet rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej może wystąpić z pozwem o alimenty na swoją rzecz.
Alimenty od dzieci – zmieniające się statystyki
W ostatnich latach liczba spraw o alimenty na rzecz rodziców wykazuje wzrost, choć wciąż nie dorównuje rekordowemu poziomowi z 2016 roku, kiedy sądy rozpatrzyły aż 2610 spraw. W 2024 roku liczba spraw wzrosła do 331, a łączna kwota zasądzonych alimentów przekroczyła 265 tys. zł. Warto jednak zauważyć, że średnia kwota alimentów od dziecka na rzecz rodzica nie jest wysoka – w 2024 roku wynosiła średnio 803 zł.
Eksperci podkreślają, że sądy zaczęły częściej uwzględniać zasadność żądań rodziców, jednakże wiele spraw kończy się niekorzystnie dla tych, którzy w przeszłości zaniedbywali swoje dzieci.
– Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą fakt zaniedbywania obowiązków rodzicielskich i wieloletni brak zainteresowania dzieckiem, stosowanie przemocy wobec dziecka, brak kontaktu z dzieckiem czy też niepłacenie alimentów przez rodziców jest dostateczną przesłanką do tego, aby takie powództwo zostało oddalone z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego i nadużycie przysługującego względem dziecka prawa – zaznacza adwokat Dagmara Jurkiewicz-Hajduk.
Coraz częściej rodzice, którzy nie wywiązali się ze swoich obowiązków, stają się ofiarami prawa. Przykładem może być sytuacja, w której MOPS dochodzi alimentów na rzecz rodziców, jednak po przeprowadzeniu tzw. „wywiadu alimentacyjnego”, nie składa pozwu, uznając, że żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Czytaj także: Co zwalnia z płacenia alimentów?
W 2024 roku obserwujemy wyraźny wzrost liczby spraw o alimenty na rzecz rodziców, co świadczy o tym, że ten temat znowu staje się częścią debaty publicznej. Równocześnie rośnie świadomość społeczeństwa na temat tego, jakie warunki muszą zostać spełnione, by alimenty były zasądzone na rzecz rodziców.
Źródło: Gazeta Prawna
