Praca w muzeum. Dowiedz się, jakie są obowiązki i zarobki muzealnika

Praca w muzeum wydaje się trudna do osiągnięcia. Jednak wbrew pozorom ludzie wciąż potrzebują kontaktu z kulturą i odwiedzają muzea. Lubisz sztukę i myślisz o pracy w muzeum? Dowiedz się jak zdobyć posadę muzealnika i ile można zarobić, pracując w muzeum. 

Praca w muzeum - przestrzeń muzealna z obrazami

Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego z 2019 roku polskie muzea odwiedziło 41,6 miliony osób. W stosunku do roku 2018 Liczba osób odwiedzających muzea wzrosła o 9%. Niestety w roku 2020 i 2021 plany pokrzyżowała pandemia. Część muzeów zostało zamkniętych na długi czas, a ludzie zostali pozbawieni bezpośredniego dostępu do kultury, co doprowadziło do spadku odwiedzających. Jednak do roku 2019 utrzymywała się tendencja wzrostowa, dlatego jak widać, ludzie lubią chodzić do muzeów. Tego typu placówki są potrzebne, a w nich potrzebni są pracownicy. Praca w muzeum jest więc zawodem z perspektywami, w którym mogą spełniać się pasjonaci dzieł sztuki.

Praca w muzeum – wymagania

Wymagania co do pracownika muzeum są uzależnione od tego, w jakim konkretnie zawodzie został zatrudniony. Dokładne stanowiska i kwalifikacje muzealników określa Ustawa z dnia 21 listopada 1996 roku o muzeach – gdyż w Polsce jest to zawód regulowany. Jednak dokładne wymagania są dostosowywane do konkretnego stanowiska. W muzeum pracują nie tylko renowatorzy, dokumentaliści, czy konserwatorzy, lecz także specjaliści ds. IT (np. sprawach inicjowania projektów informatycznych i napraw), specjaliści ds. social media (zajmujący się działaniami komunikacyjnymi muzeum), księgowa, a nawet prawnik.

Cechy dobrego muzealnika

Oprócz posiadanego wykształcenia muzealnik powinien mieć predyspozycje do zawodu. Ważne są jego zainteresowania. Pracownik muzeum powinien interesować się sztuką i historią. Wiele dzieł ma charakter nie tylko estetyczny, lecz i historyczny. Tak naprawdę obszar zainteresowań pracownika powinien odpowiadać tematyce muzeum. Pracownik muzeum archeologii niekoniecznie odnajdzie się w Muzeum Sztuki Współczesnej. Jeśli zatrudniony wykazuje pasję do tematyki placówki, to będzie wartościowym pracownikiem, który przyciągnie klientów swoją fascynacją. Są też muzea o różnej tematyce jak Muzeum Narodowe.

Dlatego, jeśli chodzi o kompetencje zawodowe miękkie, to cenna jest umiejętność pracy z ludźmi. Muzealnik powinien być osobą komunikatywną, która chętnie podzieli się wiedzą z odwiedzającymi. W pracy muzealnika przyda się także wyobraźnia przestrzenna – cecha ta jest niezwykle istotna w odpowiednim rozmieszczeniu dzieł. Cenny jest także zmysł estetyczny, zdolności plastyczne, jak i pamięć fotograficzna. Ze względu na to, że praca w muzeum często wiąże się z kontaktem z delikatnymi eksponatami, pracownik, który ma do nich dostęp, powinien być w pełni sprawny ruchowo i mieć dobrą koordynację, tak by w kontakcie z eksponatami, nie uszkodzić ich.

Na czym polega praca muzealnika?

Muzealnik jest osobą, której praca polega na przygotowywaniu ekspozycji składających się albo z dzieł sztuki, lub przedmiotów zabytkowych. Dba nie tylko o to, aby odwiedzający mieli kontakt ze sztuką, lecz sprawuje nadzór i opiekę nad delikatnymi eksponatami. Muzealnik to ważny zawód, ponieważ od jego pracy zależy dotarcie informacji o cennych przedmiotach do ich odbiorców. Pracownicy muzeów udostępniają wiele obiektów rzemiosła artystycznego – przedmioty piękne, jak i wartościowe pod względem historycznym, czy technicznym. Eksponaty znajdujące się w muzeum często mają charakter istotny z punktu widzenia rozwoju cywilizacji, czy wiedzy. Obowiązki muzealnika przybliża nam art. 34 ustawy o muzeach.

Przepis skupia się na podkreśleniu etyki zawodowej muzealnika, Można wyciągnąć z niego wniosek, że praca w muzeum to nie tylko zawód, lecz misja.

Art. 34. Obowiązki muzealnika zatrudnionego w muzeum

Muzealnik w czasie pozostawania w stosunku pracy w muzeum przestrzega ogólnie przyjętych norm etyki zawodowej, a w szczególności nie prowadzi handlu przedmiotami pozostającymi w zakresie zainteresowania muzeum i nie podejmuje działań, jak kolekcjonerskich, wykonywania ekspertyz i wycen przedmiotów, mogących powodować konflikt interesów z zatrudniającym go muzeum.

Obowiązki muzealnika

Zgodnie z art. 2 Ustawy o muzeach do zadań pracownika muzeum należą:

  • gromadzenie obiektów rzemiosła artystycznego i (eksponatów kultury) w określonym przez statut zakresie;
  • katalogowanie i opracowywanie eksponatów muzealnych;
  • przechowywanie dóbr kultury w odpowiednich warunkach, które zapewniają ich bezpieczeństwo;
  • konserwacja muzealiów;
  • zabezpieczenie muzealiów;
  • zabezpieczenie stanowisk archeologicznych oraz innych nieruchomych obiektów kultury materialnej i przyrody;
  • urządzanie wystaw;
  • udział w prowadzeniu i organizacji badań, ekspedycji naukowych i pracach przy wykopaliskach;
  • działalność edukacyjna (np. edukacyjne pokazy przygotowania ekspozycji zbiorów);
  • udostępnianie eksponatów do celów naukowych i celów edukacyjnych;
  • dbanie o odpowiednie warunki do zwiedzania muzeum i korzystania ze zbiorów;
  • działalność wydawnicza.

W wyżej wymienione obowiązki wpisują się takie czynności jak:

  • wybór miejsca ekspozycji określonych eksponatów;
  • opiniowanie dzieł proponowanych do zakupu;
  • udział w inwentaryzacji;
  • księgowanie dokumentów (kontrola pod względem kompletności dokumentów);
  • ekspertyza;
  • identyfikacja różnego rodzaju zagrożeń wobec zasobów;
  • udzielanie lekcji muzealnych;
  • rekonstrukcje;
  • nadzór nad wykonywanymi na terenie muzeum pracami i projektami;
  • udział w szkoleniach.

Praca w muzeum – zarobki

Praca w muzeum niestety od lat jest postrzegana jako niezbyt dochodowy zawód. Choć zarobki muzealników nieco wzrosły w ostatnim czasie, to wciąż nie odznaczają się szczególnie na tle innych zawodów. Według danych portalu Wynagrodzenia.pl mediana zarobków na stanowisku pracownika muzeum wynosi prawie 3500 zł brutto. Połowa zatrudnionych uzyskuje pensję w wysokości od ponad 3250 zł brutto do ponad 4500 zł brutto, czyli 2540 zł – 3 360 zł na rękę. 25% najlepiej zarabiających pracowników muzeów zarabia powyżej górnej granicy 4500 zł brutto, a 1/4 najmniej zarabiających muzealników może liczyć na zarobki w wysokości poniżej 3250 zł brutto. Na zarobki pracownika muzeum wpływ ma jego stanowisko, staż pracy, wykształcenie, doświadczenie, województwo i rodzaj muzeum. Warto zaznaczyć, że muzea często zatrudniają na niepełny etat, zatem można tę pracę traktować jako dodatkowe źródło dochodu.

Praca w muzeum. Gdzie szukać pracy?

Muzea zwykle zamieszczają informacje na swoich stronach internetowych o tym, że trwa nabór na konkretne stanowisko (np. Muzeum Narodowe). A zatem zatrudnienia można szukać bezpośrednio w placówkach, na przykład w:

  • Muzeum Śląskim
  • Muzeum Powstania Warszawskiego
  • Muzeum Historycznym Miasta Krakowa
  • Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
  • Muzeum Historii Polski
  • Muzeum Warszawy

Muzea zwykle zamieszczają informacje na swoich stronach internetowych o tym, że trwa nabór na konkretne stanowisko. A zatem zatrudnienia można szukać bezpośrednio w placówkach, na przykład w:

Można także skorzystać z portalu z ogłoszeniami o pracę. Czasem oferty pracy dostępne są na popularnych stronach. Jednak najlepszym rozwiązaniem jest poszukiwania ofert na stronie Pracuj w kulturze, gdzie zgromadzone są propozycje zatrudnienia nie tylko w muzeach, lecz i w innych instytucjach kultury. Aktualne oferty pracy w muzeum są dostępne także w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP). Ciekawym rozwiązaniem jest Centralna Baza Ofert Pracy. W tym miejscu także znajdziemy propozycje objęcia stanowiska w muzeum. Stroną nastawioną głównie na pracę w muzeum jest również Muzealnictwo.com. W ostateczności ofert można również szukać na grupach w mediach społecznościowych.

Praca w muzeum – stanowiska

Jak już wyżej wspomnieliśmy, stanowiska pracy w muzeum są różne. Ktoś musi zadbać o rozwój strony internetowej muzeum, czy zająć się działaniami promocyjnymi. Przykładowo na stronach można spotkać się z propozycją pracy w muzeum, jako:

  • Etnograf
  • Specjalista IT
  • Asystent muzealny
  • Kierownik działu zwiedzających
  • Asystentka w dziale edukacji
  • Specjalista do spraw wydawnictw
  • Kierownik działu zbioru
  • Księgowa/księgowy
  • Edukator
  • Referent ds. kadrowo-płacowych
  • Animator
  • Specjalista ds. digitalizacji

Jak widać, stanowiska pracy w muzeum co naprawdę różne, dlatego zarówno wymagania, jak i wykształcenie mogą się od siebie różnić na wybranych stanowiskach.

Praca w muzeum – wykształcenie

Od pracownika muzeum standardowo oczekuje się wykształcenia humanistycznego. Jednak, jeśli muzeum specjalizuje się w konkretnym obszarze, na przykład archeologii, większe szanse na zatrudnienie będzie miał z wykształcenia historyk lub archeolog.

Jak wspomnieliśmy na początku, zawód muzealnika jest stanowiskiem regulowanym. Co to dokładnie oznacza? Przykładowo:

  1. Aby zostać kustoszem dyplomowanym, kandydat musi mieć stopień naukowy doktora lub stopień doktora sztuki w dziedzinie, która jest związana z tematyką muzeum. Dodatkowo musi wykazać minimum 10-letni stażu pracy w muzealnictwie.
  2. Kustosz powinien mieć wykształcenie wyższe specjalistyczne i podyplomowe studium muzealnicze lub doświadczenia w pracy w muzeum. Oczekuje się od niego znajomości języka obcego, a także stażu pracy w wysokości 7 lat.
  3. Adiunkt musi mieć wyższe wykształcenie specjalistyczne i staż pracy w wysokości lat 4.
  4. Asystent musi mieć po prostu wykształcenie wyższe zawodowe.

Jak widać, stanowiska pracy ściśle związane z muzeum mimo niewielkich zarobków stawiają przed pracownikami muzeum duże wymagania.

CV i list motywacyjny do pracy w muzeum

1. CV

Już analizując wymagania formalne co do pracowników muzeum, łatwo zauważyć, że formalność w pracy muzealnika stanowi dużą rolę. Dlatego przygotowując CV, należy zadbać o odpowiednią kompozycję dokumentu. Przestrzegaj zasad pisowni i zachowaj formalny ton pisma. Dobre CV powinno zawierać podsumowanie zawodowe, które krótko scharakteryzuje kandydata i jego oczekiwania.

Przyszły muzealnik powinien dokładnie skupić się na opisaniu swojego wykształcenia, doświadczenia, udziału w kulturalnych wydarzeniach, jak i zainteresowaniach. CV należy sformułować w jaki sposób, by odpowiadało dokładnie na oczekiwania pracodawcy. Dlatego konstruując dokument, warto sugerować się oczekiwaniami stawianymi w ogłoszeniu i próbować na nie odpowiedzieć. Koniecznie należy pamiętać o umieszczeniu klauzuli RODO o przetwarzaniu.

2. List motywacyjny

Obok CV, rekruterzy w muzeach często wymagają listu motywacyjnego. Jest to dokument, w którym masz szansę udowodnić potencjalnemu pracodawcy, że jesteś idealnym kandydatem. Pamiętaj, by w liście motywacyjnym nie powielać informacji, które zostały ujęte w CV. List to miejsce jedynie na rozwinięcie kluczowych elementów CV. Napisz, czym zajmowałeś się w codziennej pracy (jeśli miała związek z kulturą). Wskaż na znajomość języka angielskiego, ponieważ jest to cenione w pracy w muzeum. Staraj się „nie lać wody”. Pracodawca oczekuję od ciebie konkretów, a nie ogólnikowych informacji.

Koniecznie wskaż, jak cenna jest dla Ciebie sztuka i kultura. Jeśli nie masz doświadczenia w pracy ani nie brałeś udziału w znaczących projektach, nawiąż do tego, jak często sam odwiedzasz muzea i inne instytucje kultury. W liście motywacyjnym napisz, dlaczego chcesz pracować w muzeum. Jeśli Twoja motywacja będzie wystarczająco silna, prawdopodobnie wyróżnisz się na tle innych kandydatów. Po napisaniu listu pamiętaj sprawdzić, czy nie popełniłeś żadnych błędów. Dokument powinien być schludny i napisany w sposób zrozumiały i przejrzysty.

Przeciwwskazania do pracy w muzeum

Pracownik muzeum, jak już wyżej wspomnieliśmy, powinien mieć dobrą koordynację ruchową. Może mieć trudności w wykonywaniu swojego zawodu, jeśli wada jego wzroku jest wyjątkowo wysoka i nie da się jej korygować. Niestety nie jest to zawód dla osób niewidomych ani dla tych z zaburzeniami równowagi, czy zmysłu dotyku. Osoby z niepełnosprawnościami narządu słuchu poradzą sobie z pracą w muzeum, jeśli aparat słuchowy jest w stanie skorygować niepełnosprawność, przynajmniej w jednym uchu. Jednak jeśli praca w muzeum dotyczy stanowiska siedzącego, gdzieś na tyłach sali muzealnej, w pracę w muzeum mogą zostać zaangażowane także osoby na wózkach inwalidzkich.

Oceń artykuł
0/5 (0)