Kryminologia – co robić po studiach?

Studia kryminologiczne to wybór osób, które interesują się sprawami kryminalnymi i w szczególności prawem karnym. Możliwości zawodowe po ukończeniu kierunku są ściśle zawężone do konkretnych miejsc pracy. Co można robić po kryminologii?

Książki kryminalne, filmy i podcasty cieszą się dużą popularnością. Na fali tej popularności wiele osób odkrywa w sobie detektywistyczny zmysł. Jednym osobom wystarczy samo obcowanie z kulturą o tematyce kryminalnej, inni starają się pogłębiać swoją wiedzę w bardziej profesjonalny sposób. Jedną z możliwości podniesienia swoich kompetencji w tym zakresie jest wybór studiów o nazwie kryminologia. Co można robić po studiach? Czy pozostają w obszarze hobby, czy jednak niosą jakąś wartość na rynku pracy?

Szukasz pracy w Radomsku? Odwiedź GoWork.pl i zobacz oferty.

Kryminologia – co to?

Kryminologia to dziedzina nauki, która zajmuje się badaniem sprawców przestępstw. Analizuje czyn, którego sprawca dokonał, próbuje odpowiedzieć na pytania dotyczące tego, jak dokonał czynu, dlaczego to zrobił i jakie motywy nim kierowały. Kryminologia stanowi naukę społeczną. Gromadzi wiedzę na temat przestępstwa jako formy zachowania dewiacyjnego. Bada patologie społeczne i analizuje strategie zapobiegania przestępczości, które przez lata zostały opracowane przez przedstawicieli najważniejszych nurtów kryminologicznych: kryminologii klasycznej, pozytywistycznej, czy antynaturalistycznej. Zagadnienie obejmuje także kwestie ofiary przestępstwa (wiktymologia), instytucji kontrolujących i zwalczających przestępczość.

Kryminologia a kryminalistyka

Kryminologia często bywa mylona z kryminalistyką. Z tego powodu studenci mogą poczuć się rozczarowani, wybierając ten kierunek studiów. Oglądając programy kryminalne, kryminologa wyobrażamy sobie jako osobę badającą ślady na miejscu zbrodni. Jednak sekcje zwłok, badanie niedopałków papierosów, śladów butów sprawcy, czy narzędzia zbrodni nie należą do obowiązków kryminologa. Tym zajmuje się kryminalistyk. Owszem, kryminolog bierze udział w śledztwie, jednak w bardziej teoretyczny sposób. Koncentruje się na sprawcy, a nie na tym, jakie ślady np. biologiczne po sobie zostawił. Jednak w swojej pracy czerpie z metod wypracowanych przez kryminalistykę.

Praca – Kłodzko. Najlepsze ogłoszenia znajdziesz na GoWork.pl.

Jak wyglądają studia „kryminologia”?

Studia z kryminologii występują w dwóch stopniach. Pierwszy stopień to studia licencjackie trwające 3 lata. Kolejny poziom to studia drugiego stopnia, które trwają 2 lata i kończą się uzyskaniem tytułu magistra. Absolwenci mają możliwość uzyskania jeszcze wyższego stopnia na studiach doktoranckich. Każdy stopień studiów kryminologicznych obejmuje zarówno studia stacjonarne, jak i zaoczne. Na studiach niestacjonarnych można połączyć naukę z pracą i uzyskać doświadczenie już w czasie studiów. Choć wiele uczelni oferuje kryminologię jako osobny kierunek studiów, to można także podjąć naukę na innym kierunku, na którym kryminologia stanowi jedną ze specjalność. Tak się dzieje przykładowo na prawie. Jednak na samym kierunku także występują specjalności, kryminologia oferuje wyspecjalizowanie się w takich obszarach, jak np. prewencja kryminalna, czy detektywistyka.

Kryminologia – studia. Jakie przedmioty?

Studia kryminologiczne to kierunek interdyscyplinarny. Dlatego udając się na studia, warto mieć szeroką wiedzę z różnych przedmiotów. Przede wszystkim przydaje się historia, język polski, WOS, geografia i matematyka. Kryminologia często czerpie ze statystyki, w mierzeniu przestępczości z uwzględnieniem tzw. dark number. Dlatego matematyka przydaje się przy obliczeniach. Zanim zdecydujesz się na ten kierunek studiów, warto zapoznać się z wymaganiami konkretnej uczelni. Wówczas wiesz do jakich przedmiotów najlepiej przygotować się na egzaminie maturalnym.

Czego uczą studia z kryminologii?

Jak już wspomniano, kryminologia to nauka interdyscyplinarna. Czerpie z takich dziedzin jak:

• psychologia – wiedza z zakresu psychologii ma znaczenie w kontekście analizy umysł przestępcy, szczególnie w profilowaniu;
• socjologia– istotna w zakresie ogółu przestępczości, kształtowania norm i postrzegania przez społeczeństwo tzw. dewiantów;
• matematyka – dokonywanie obliczeń przestępczości wiąże się z koniecznością gromadzenia danych liczbowych, do których wykorzystania potrzebne są podstawy matematyki;
• psychiatria – brana pod uwagę w razie zaburzeń dotykających przestępców i ich związku z dokonanym czynem;
• historia – np. w kontekście gromadzenia, przetwarzania i porównywania danych w ujęciu czasowym.
• prawo – niezbędne do oceny czynów, ich wagi i karania.

Studenci w trakcie zajęć uzyskują więc bardzo obszerną wiedzę z wielu dziedzin. To pozwala im odpowiedzieć na pytania stawiane przez kryminologów: Czy dokonano przestępstwa? Kto dokonał przestępstwa? Dlaczego doszło do przestępstwa? W trakcie zajęć z kryminologii studenci przede wszystkim poznają podstawy pojęcia, jakim jest przestępstwo i uczą się docierania do motywów dokonanych zbrodni. Uczą się także wiktymologii, czyli dziedziny zajmujące się ofiarą. Próbują odkryć, dlaczego niektórzy mają większe predyspozycje do zostania ofiarą przestępstwa.

Przedmioty na studiach z kryminologii

Program studiów zakłada przedmioty takie jak np.:

• prawo karne,
• proces karny,
• terroryzm,
• prawa człowieka,
• psychologia,
• historia przestępczości,
• mediacje,
• wiktymologia,
• przestępczość narkotykowa,
• cyberprzestępczość,
• kryminalistyka,
• handel ludźmi,
• zapobieganie przestępczości,
• kryminologia stosowana.

Na powyższych zajęciach studenci pozyskują wiedzę na temat zwalczania przestępczości, postępowania ze skazanymi, instytucjonalnego budowania bezpieczeństwa, analizy zagrożeń, działania umysłu sprawcy. Osoby uczące się zdobywają wiedzę o instytucjach rządowych zajmujących się zwalczaniem przestępstw, dowiadują się, jakie są prawa człowieka, jak prawo jest postrzegane lokalnie oraz międzynarodowo. Poznają mechanizmy przestępstw i przeciwdziałania nim.

Czyny kryminalne postrzegają w kategorii społecznej, jako zjawisko, które po prostu ma miejsce. Pytanie, jakie zadają sobie kryminolodzy to „Dlaczego jedni popełniają przestępstwa, a inni nie?”. Należy podkreślić, że kryminologia to nie tylko uczestnictwo w śledztwie, czy działalność dydaktyczna. Bardzo ważne na tym kierunku jest prawo. Studenci przed podjęciem decyzji powinni sobie zdawać z tego sprawę, ponieważ wykładowcy często wymagają znajomości na pamięć nie tylko Kodeksu karnego, lecz także orzeczeń sądów.

Kryminologia studia – gdzie studiować?

Kryminologia jest dostępna na wielu uczelniach w Polsce, zarówno publicznych, jak i prywatnych. Przykładowe uczelnie oferujące kierunek kryminologia, to:

• Uniwersytet Warszawski,
• Uniwersytet Wrocławski,
• Uczelnia Łazarskiego,
• Dolnośląska Szkoła Wyższa,
• Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie,
• Uniwersytet w Białymstoku,
• Wyższa Szkoła Bankowa w Bydgoszczy,
• Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach,
• Uniwersytet w Białymstoku.

Nie wszędzie kryminologia jest kierunkiem o tym samym charakterze. Niektóre uczelnie oferują nieco bardziej interdyscyplinarny program studiów. Przed złożeniem dokumentów aplikacyjnych na uczelnie, warto dokładnie zapoznać się z planem zajęć np. poprzednich roczników. Dobrze także przeczytać szczegółowy program studiów, gdyż nawet jeśli jakiś przedmiot brzmi ciekawie, wcale nie musi taki być.

Kryminologia studia – co po tym? Jaka praca?

Praca po kryminologii głównie kojarzy się z zatrudnieniem w policji. Kandydaci, idąc na takie studia, wyobrażają sobie, że będą brali udział w śledztwach i rozwiązywali trudne sprawy, łapiąc przestępców. Oczywiście taka ścieżka kariery jest możliwa, jednak ukończenie kierunku nie determinuje takiej przyszłości zawodowej. Absolwenci kryminologii mogą pracować przede wszystkim w organach administracji publicznej, służbach, a także w sektorze prywatnym. Gdzie dokładnie?

• Policja – to jeden z najbardziej oczywistych wyborów. Kryminologia bardzo przydaje się w policji, ponieważ absolwent już ma duże zaplecze na temat występowania przestępstw, zna prawo, mechanizmy rządzące przestępstwami, a także wie, jak działa sam wymiar sprawiedliwości. Student kryminologii w policji może pracować na różnych szczeblach, może także zostać pracownikiem cywilnym.
• CBA – Centralne Biuro Antykorupcyjne chętnie zatrudnia absolwentów kryminologii ze względu na ich wiedzę w zakresie prawa. Praca w CBA odbywa się na stanowiskach dotyczących analityki, prawa, informatyki, finansów, infobrokeringu.
• Służba Więzienna – absolwent kryminologii doskonale zna pojęcie dewiacji, wie, jak działa umysł przestępcy i wie, jak z nim postępować. Dlatego studia z kryminologii umożliwiają podjęcie zatrudnienia w Służbie Więziennej.
• Dziennikarz – wiedza kryminologiczna przydaje się także w pracy dziennikarza, który zajmuje się właśnie docieraniem do informacji na temat przestępczości.
• Praca naukowa – kryminolodzy po studiach zostają także naukowcami. Biorą udział w analizach przestępczości w społeczeństwie, badają rozmiary, przyczyny, ofiary i sprawców.
• Praca w ABW – w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zatrudnienie mogą znaleźć kryminolodzy, którzy mają wiedzę na temat działalności organizacji. Absolwenci znają się na terroryzmie, kontrwywiadzie czy przestępczości zorganizowanej.
• Profiler – profilowanie psychologiczne to jedna z najciekawszych aspektów kryminologii. Jednak warto zaznaczyć, że praca w charakterze profilera nie jest dostępna dla wszystkich absolwentów. Zwykle wiąże się to z inną profesją. Przykładam znanego profilera, jest Bogdan Lach, który jednocześnie jest biegłym sądowym. Profilowanie ma znaczenie właśnie w kontekście oceny stanu psychicznego przestępcy.
• Kryminalistyk – osoba po kryminologii także może zostać kryminalistykiem, pod warunkiem, że ma zakres wiedzy, edukację lub umiejętności przydatne w branży. To może być na przykład osoba, która jest dobrym fotografem i robi zdjęcia hobbystycznie. Może wówczas wykonywać zdjęcia miejsc zbrodni.
• Detektyw – wiedza pozyskana na studiach doskonale przydaje się w zawodzie detektywa. Same studia jednak nie wystarczą do zawodu, najpierw dobrze zdobyć doświadczenie, lub przeszkolenie, staż w biurze detektywistycznym.

Inne miejsca, w których absolwent kryminologii może znaleźć zatrudnienie to na przykład Inspekcja Transportu Drogowego, Sąd, Prokuratura, Służba Celno – Skarbowa, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, ośrodki wychowawcze.

Zarobki po kryminologii

Zarobki po kryminologii są uzależnione od tego, gdzie dokładnie absolwent znajdzie zatrudnienie. Zarobki w instytucjach państwowych, takich jak CBA czy ABW są znane i wyszczególnione w siatkach wynagrodzeń. Natomiast to, ile zarobi absolwent w sektorze prywatnym, jest zależne od tego, ile przedsiębiorca będzie gotów mu zapłacić. Przykładowo zgodnie z danymi na portalu Wynagrodzenia.pl co drugi detektyw zarabia od 6790 zł brutto do 8510 zł brutto. Mediana zarobków na stanowisku detektywa to 8180 zł brutto, czyli 5900 zł „na rękę”.

Jak przygotować się do studiów pierwszego stopnia z kryminologii?

Aby już na etapie egzaminu dojrzałości zwiększyć swoje szanse na przyjęcie na kierunek kryminologia (studia), warto zgłębić zagadnienia objęte podstawą maturalną z takich przedmiotów, jak historia, język polski, WOS, geografia czy matematyka. Wiedza z tych dziedzin przyda się także w trakcie studiów, ponieważ program pierwszego stopnia obejmuje zarówno teorię, jak i podstawowe elementy praktyczne.

W trakcie nauki pojawią się również tematy związane z analizą zjawisk patologicznych oraz podstawami zakresu psychologii sądowej i technik kryminalistyki. To dobry moment, żeby sprawdzić ofertę wybranych uczelni, przeanalizować wymagania rekrutacyjne oraz plan zajęć, aby dobrze przygotować się do rozpoczęcia nauki. Odpowiedzialne podejście do wyboru przedmiotów zdawanych na egzaminie dojrzałości może realnie wpłynąć na łatwość studiowania i dalsze perspektywy zawodowe.

Pracownik służb mundurowych – jak wygląda codzienność i perspektywy zawodowe po kryminologii?

Większość studentów kryminologii rozważa karierę w organach ścigania lub jako pracownik służb mundurowych. Praca ta wymaga nie tylko wiedzy z zakresu prawa i kryminologii studia, ale też odporności psychicznej oraz umiejętności współpracy z zespołem w sytuacjach stresowych. Pracownik służb mundurowych, na przykład w policji lub straży granicznej, odpowiada za bezpieczeństwo społeczne, reagując na zjawiska patologiczne i wykorzystując w praktyce techniki kryminalistyki.

Osoba posiadająca wykształcenie w zakresie psychologii sądowej będzie lepiej rozumiała zachowania sprawców i ofiar w codziennej służbie, co wspiera skuteczne działania w terenie. Studia pierwszego stopnia z kryminologii to dobry fundament zarówno pod ścieżkę ekspercką, jak i praktyczną w sektorach państwowych i prywatnych, otwierając szerokie perspektywy zawodowe.

Kryminologia a służby mundurowe: perspektywy kariery

Studia z kryminologii otwierają szerokie drzwi do służb mundurowych, gdzie absolwenci rozwijają praktyczne umiejętności niezbędne w codziennej walce z przestępczością. Wiedza o motywach sprawców i mechanizmach dewiacji pozwala na wdrażanie skutecznych metod walki z przestępstwami, co jest kluczowe w policji, straży granicznej czy CBA. Program studiów łączy kryminologia i kryminalistyka, dając przewagę nad kandydatami bez takiego przygotowania.

Absolwenci często znajdują zatrudnienie w administracji rządowej, np. jako analitycy zagrożeń lub profilery, gdzie ich umiejętności analizy danych pomagają w przewidywaniu i zapobieganiu przestępstwom. Doświadczeni specjaliści podkreślają, że studia budują odporność psychiczną i zdolność do pracy w zespole pod presją. Aby awansować, warto kontynuować naukę na studiach podyplomowych lub doktoranckich, co zwiększa szanse na stanowiska dowódcze.

Kariera w służbach mundurowych po kryminologii to nie tylko teoria – praktyczne umiejętności zdobywane na zajęciach z symulacji śledztw i wiktymologii przekładają się na realne sukcesy w terenie. Absolwenci pracują np. w Żandarmerii Wojskowej czy Inspekcji Transportu Drogowego, analizując przestępczość zorganizowaną. Perspektywy są stabilne, z możliwością szybkiego rozwoju dzięki ciągłym szkoleniom wewnętrznym.

Studia na kierunku kryminologia. Podsumowanie

Studia z zakresu kryminologii to doskonały wybór dla osób, które interesują się prawem karnym oraz motywami sprawców. Kierunek studiów otwiera przed absolwentami możliwości rozwoju w służbach specjalnych, instytucjach publicznych, czy też pełnienia samodzielnej działalności jako np. detektyw. Trzeba jednak mieć na uwadze, że choć studia są ciekawe, to bywają momentami trudne. Nie tylko ze względu na poziom nauczania i konieczność przystąpienia do egzaminów, lecz ze względu na sam charakter dziedziny. 

Studenci poznają historię przestępców. Niektórzy dokonali wręcz przerażających czynów. W ramach pracy licencjackiej lub magisterskiej przeprowadzają wywiady z ofiarami, przestępcami, czy analizują akta spraw, w których nierzadko znajdują się również zdjęcia z miejsc zbrodni. Przed wyborem uczelni warto więc się zastanowić, czy kandydat jest gotów na poznanie mrocznej strony, niektórych ludzi.