Od 1 kwietnia do 30 września 2021 roku trwa spis powszechny, czyli badanie statystyczne obowiązkowe dla wszystkich obywateli. Dlaczego narodowy spis powszechny jest istotny dla budżetu państwa? Jak się spisać przez internet i co grozi za odmowę rachmistrzowi?
Zbiór danych statystycznych o liczbie ludności, warunkach mieszkaniowych, wykształceniu i jakości życia to obowiązek wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. Spis powszechny w 2021 roku to kolejna edycja wielkiego badania statystycznego, które będzie miało wpływ na wyznaczenie kierunku rozwoju polskiego społeczeństwa. Na jakie pytania można trafić podczas wypełniania narodowego spisu powszechnego? Do kiedy trwa badanie? Czy za odmowę udziału można zostać ukaranym? Sprawdź!
Szukasz nowej pracy? Sprawdź oferty pracy w Białymstoku na GoWork.pl
Spis powszechny – co to jest?
Zbieranie danych statystycznych o całym społeczeństwie odbywa się raz na 10 lat. Spis powszechny obowiązuje w Polsce już od dawna, jednak jego waga wzrosła wraz z dołączeniem do Unii Europejskiej. Wszystko przez “Rozporządzenie (WE) Nr 763/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9.07.2008 r. w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań”, które obliguje wszystkie państwa członkowskie do gromadzenia szczegółowych danych statystycznych o swoich obywatelach.
Narodowy spis powszechny to zatem obowiązek członkowski, a jego przeprowadzenie ma wpływ na dotacje i wytyczanie nowych ścieżek rozwoju gospodarczego.
Po co przeprowadza się narodowy spis powszechny?
Jak podaje oficjalna strona internetowa Głównego Urzędu Statystycznego, spis powszechny w 2021 roku ma odpowiedzieć na wszystkie najważniejsze pytania dotyczące funkcjonowania społeczeństwa. Na podstawie wyników sporządza się dane statystyczne, dzięki którym można podjąć najważniejsze decyzje gospodarcze i społeczne na kilka następnych lat.
O co pytają w spisie powszechnym?
Do 30 września 2021 można brać udział w narodowym spisie powszechnym. Pytania zostały zaprojektowane w ten sposób, że następny krok w formularzu zależy od odpowiedzi udzielonej wcześniej. Formularz spisu będzie wymagał od nas podania danych osobowych i adresu zamieszkania. Kolejne pytania w spisie powszechnym dotyczą warunków mieszkaniowych, rodzaju zatrudnienia, współmieszkańców lokalu i wykształcenia.
W badaniu statystycznym zostaniemy zapytani też o ewentualną historię migracyjną i miejsce zamieszkania w poprzednim roku kalendarzowym. Sam spis dotyka też kwestii wyznania i stopnia niepełnosprawności. W przypadku pytań dotykających wrażliwych sfer życia można jednak odmówić udzielenia odpowiedzi. Szczegółowy spis wszystkich pytań znajdziesz na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego.
Kogo obowiązuje spis powszechny w 2021 roku?
Jak już wspomnieliśmy, wzięcie udziału w spisie powszechnym jest obowiązkowe. Każdy obywatel powinien dokonać go samodzielnie, udzielić wywiadu telefonicznego lub bezpośredniego, przeprowadzonego przez rachmistrza spisowego. Zgodnie z przepisami spis powszechny obowiązuje:
- wszystkie osoby fizyczne przebywające na stałe lub tymczasowo w budynkach, mieszkaniach, pomieszczeniach niebędących mieszkaniami;
- osoby fizyczne, które nie posiadają miejsca zamieszkania.
Do kiedy trwa spis powszechny?
Narodowy spis powszechny rozpoczął się 1 kwietnia 2021 roku. Obywatele, którzy chcą dokonać spisu, mają na to czas do 30 września lub momentu skontaktowania się z nimi rachmistrza spisowego.
Co ile jest spis powszechny?
Spis powszechny ludności i mieszkań powinien spełniać trzy podstawowe warunki. Pierwszym z nich jest oczywiście powszechność, czyli udostępnienie możliwości dokonania spisu wszystkim obywatelom, bez względu na okoliczności. Drugi warunek to jednoczesność, a trzeci imienność.
Polskie spisy powszechne stosują jeszcze jedną zasadę, wynikającą z zaleceń ONZ. Nasze narodowe spisy powszechne w Polsce odbywają się cyklicznie, raz na dziesięć lat.
Internetowy spis powszechny – jak dokonać samospisu?
Czas pandemii koronawirusa nie sprzyja przeprowadzaniu wywiadów środowiskowych twarzą w twarz. To dlatego w tym roku najbardziej polecaną opcją jest internetowy spis powszechny, który da się wypełnić w kilka minut i bez wychodzenia z domu. Jak się spisać przez internet?
Wystarczy odwiedzić stronę internetową Głównego Urzędu Statystycznego pod adresem spis.gov.pl. W tym miejscu możemy przenieść się do specjalnie przygotowanej aplikacji spisowej, która umożliwi nam zalogowanie się do bezpiecznego formularza. Każdy zainteresowany może wybrać jedną z dwóch dróg logowania do aplikacji:
- Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej;
- logowanie za pomocą numeru PESEL i nazwiska rodowego matki.
Po wstępnym logowaniu zostaniemy poinformowani o przydzieleniu unikalnego hasła, które otrzymamy wiadomością telefoniczną.
Narodowy spis powszechny 2021 – co zamiast formularza internetowego?
Oczywiście nie każdy może sobie pozwolić na samodzielne wykonanie spisu powszechnego przez internet. W tym celu uruchomiono specjalne lokale spisowe, które pozwolą wypełnić formularz na miejscu.
Kolejną alternatywą dla internetowego spisu jest kontakt telefoniczny z rachmistrzem, który przeprowadzi wywiad w zgodzie z przygotowanymi wcześniej pytaniami. Ostatnią formą wzięcia udziału w spisie powszechnym jest przyjęcie rachmistrza w domu.
Szczególnie w przypadku dwóch ostatnich możliwości, należy zwracać szczególną uwagę na oszustów podszywających się pod rachmistrzów spisowych. Każdego takiego człowieka należy sprawdzić, korzystając ze specjalnie przygotowanej aplikacji internetowej, infolinii lub asysty służb mundurowych.
Jaka kara za brak spisu powszechnego? Do kiedy można się spisać samodzielnie?
Niestety odmowa wzięcia udziału w narodowym spisie powszechnym może oznaczać kłopoty. Zgodnie z przepisami odmowa udzielenia odpowiedzi wiąże się z możliwością nałożenia kary grzywny do 5 tysięcy złotych. Mówi o tym artykuł 17. ustawy o narodowym spisie ludności i mieszkań w 2021 roku:
Osoba fizyczna objęta spisem powszechnym nie może odmówić przekazania danych w ramach spisu powszechnego z zastosowaniem metody wywiadu bezpośredniego lub metody wywiadu telefonicznego.
Co więcej, taki obowiązek zachodzi nawet wtedy, gdy teoretycznie mamy jeszcze czas na dokonanie samospisu internetowego. Zgodnie z opinią przedstawicieli GUS-u osoba, do której zadzwoni rachmistrz spisowy, nie może odmówić udzielenia informacji, obiecując, że spisze się przez internet w innym terminie.
Przedstawiciele GUS-u przekazali, że czas na dokonanie samospisu internetowego upływa 30 września lub wtedy, gdy zadzwoni do nas rachmistrz spisowy.
Dlaczego spis powszechny jest ważny? Rola i znaczenie dla gospodarki i polityki
Spis powszechny w Polsce odbywa się co dekadę, pozwalając na gromadzenie istotnych danych społeczno-ekonomicznych. Wyniki spisu są fundamentem dla wielu kluczowych decyzji politycznych i gospodarczych, takich jak alokacja środków publicznych, planowanie inwestycji infrastrukturalnych czy rozwój programów społecznych. Dzięki zebranym informacjom można lepiej poznać strukturę społeczeństwa, potrzeby różnych grup wiekowych i zmiany w demografii kraju.
Każdy obywatel ma obowiązek uczestniczyć w spisie, który dostarcza wiarygodnych informacji o rzeczywistej sytuacji w kraju. Dla decydentów jest to nieocenione narzędzie, które ułatwia podejmowanie decyzji o długofalowych inwestycjach.
