Nowe ulgi i podatki w Polskim Ładzie. Dla kogo okazały się korzystne?

Projekt ustawy podatkowej w Polskim Ładzie jest już gotowy. Poinformował o tym minister finansów Tadeusz Kościński. Sprawdź, kto skorzysta, a kto straci na nowelizacji ustawy podatkowej w Polskim Ładzie.

Część Nowego Polskiego Ładu jest już gotowa. Mowa o projekcie ustawy podatkowej, który zakłada wiele korzystnych zmian. Nowe ulgi i podatki w Polskim Ładzie to między innymi zwiększenie kwoty wolnej w PIT z 8 tysięcy złotych do 30 tysięcy złotych i podniesienie drugiego progu podatkowego (32 procent podatku) do 120 tysięcy złotych. Wraz z tym składka na ubezpieczenie zdrowotne nie będzie już odliczana od podatku i zostanie podwyższona do 9 procent dochodu. Ta reforma wprowadziła wiele kontrowersji. Wiele osób na tym straci.

Polski Ład a podatki – kto zyska, a kto straci?

Na projekcie ustawy podatkowej w Polskim Ładzie zyska 18 milionów podatników. Dzięki reformie dochody osób z najniższą krajową będą wyższe o nawet do 2000 złotych rocznie. Nowe ulgi i podatki w Polskim Ładzie to między innymi nowy próg podatkowy, od którego płaci się 32 procent, który wzrośnie do 120 tysięcy złotych. Wyższa stawka pobierana będzie dopiero od pierwszej złotówki zarobionej powyżej 10 tysięcy złotych miesięcznie.

Kto najbardziej skorzysta na nowej wysokości podatku dochodowego? Osoby zarabiające do 6 tysięcy złotych. Wyższy podatek pojawi się dopiero u pracowników, którzy zarabiają ponad 11 tysięcy złotych miesięcznie.

Zmiany w emeryturach

Każda emerytura jest opodatkowana. W związku z tym nowelizacja prawa podatkowego w Polskim Ładzie zakłada, że 90 procent emerytów zapłaci niższe podatki, a aż ⅔ nie będzie mieć takiego obowiązku.

Szukasz pracy? Aplikuj na oferty pracy w Szczecinie

Polski Ład a podatki – zmiany w składce zdrowotnej

Wraz z nową ustawą podatkową w Polskim Ładzie ujednolicona zostanie wysokość składki zdrowotnej oraz sposób jej naliczania. To znaczy, że zarówno przedsiębiorcy, jak i pracownicy będą płacić według stawki 9-procentowej. Na tej zmianie skorzysta aż 18 milionów podatników, a część emerytów w ogóle nie zapłaci PIT. Jedynie osoby pracujące na umowach cywilnoprawnych i samozatrudnieni nie odczują żadnych korzyści.

Według wyliczeń eksperta z Konfederacji Lewiatan obciążenia z tytułu PIT i składki zdrowotnej w przypadku samozatrudnionych przedsiębiorców wzrosną aż o 50 procent. Nowe przepisy mają zrekompensować im tę zmianę dodatkowymi ulgami podatkowymi.

Polski Ład a podatki – kto skorzysta na zmianach?

Na nowelizacji ustawy podatkowej w Polskim Ładzie skorzystają emeryci, przedsiębiorcy i pracownicy o niskich dochodach. Resort finansów dąży do wprowadzenia rozróżnienia pomiędzy osobami zatrudnionymi na etacie i prowadzącymi działalność. Tak jest w 73 proc. krajów OECD. Ponadto zmiany mają podnieść aktywność zawodową Polaków, pozbyć się umów śmieciowych, zwiększyć zdolność kredytową pracowników i obniżyć koszty pracy pracodawcom.

Rewolucja podatkowa z problemami

Polski Ład, program reform podatkowych zapowiedziany jako przełomowy, okazał się trudny w realizacji. Najwyższa Izba Kontroli (NIK) w najnowszym raporcie oceniła przygotowanie ustawy przez Ministerstwo Finansów jako nierzetelne i pospieszne. Głównym problemem była złożoność wprowadzanych przepisów, przy jednocześnie krótkim vacatio legis wynoszącym zaledwie 38 dni. Ustalono, że brakowało dogłębnych analiz przed wdrożeniem zmian, co miało negatywny wpływ na miliony podatników w kraju.

Efektem Polskiego Ładu miała być poprawa warunków życia obywateli, zmniejszenie nierówności społecznych i większe wsparcie dla systemu zdrowia. Praktyka jednak pokazała, że efekty reform były niejednolite – część osób zauważyła ulgę podatkową, podczas gdy inni, jak np. niektórzy pracownicy i emeryci, odczuli wyższe obciążenia. Część rozwiązań, takich jak ulga dla klasy średniej, okazała się na tyle skomplikowana, że po krótkim czasie je wycofano.

Wpływ zmian podatkowych na podatników

Najważniejsze modyfikacje wprowadzone w ramach Polskiego Ładu dotyczyły m.in. podniesienia progu podatkowego do 120 tys. zł i kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł, a także wprowadzenia nowych ulg. Ulga dla klasy średniej, która miała pomóc wyrównać obciążenia wynikające z braku możliwości odliczenia składki zdrowotnej, stała się jednak jednym z bardziej kontrowersyjnych punktów reformy.

Początkowo zakładano, że z ulgi skorzystają tylko pracownicy, jednak po poprawkach w parlamencie rozszerzono jej działanie również na osoby prowadzące działalność gospodarczą. Ostatecznie, z powodu licznych problemów technicznych, ulga została wycofana po zaledwie pół roku, a w jej miejsce wprowadzono zmniejszenie podatku PIT w pierwszym progu z 17% na 12%.

Dodatkowo, zmiany w rozliczeniach PIT przyniosły istotne zmiany w odsetku podatników korzystających z poszczególnych form opodatkowania. Odnotowano m.in. spadek podatników na liniówce i wzrost liczby osób korzystających z ryczałtu. Tymczasem efektywne stawki podatkowe zwiększyły się w przypadku osób o wyższych dochodach, co wpłynęło na ich większe obciążenia fiskalne.

Problemy implementacyjne i opinie ekspertów

Brak odpowiedniego przygotowania i nieprzemyślany harmonogram wdrażania przepisów Polskiego Ładu uwidoczniły liczne mankamenty. Wiele jednostek skarbowych nie miało wystarczającego wsparcia merytorycznego ani szkoleń dla pracowników, co skutkowało chaosem informacyjnym i znacznym wzrostem liczby pytań do Krajowej Informacji Skarbowej – z 11 tys. odpowiedzi na koniec 2021 r. do ponad 50 tys. w pierwszej połowie 2022 r.

NIK wskazuje również, że gdyby Ministerstwo Finansów przeprowadziło bardziej rzetelne analizy społeczne i gospodarcze, wdrożenie reformy mogłoby przebiec sprawniej, a część problematycznych przepisów w ogóle nie ujrzałaby światła dziennego. Brakowało również konsultacji z Radą Legislacyjną, co mogło wpłynąć na niedoskonałość uchwalonych przepisów. Niewystarczające wsparcie i skomplikowana forma ulg podatkowych, jak i vacatio legis, które nie pozwoliło na dostateczne przygotowanie się podatników, sprawiły, że pozytywne efekty reformy były ograniczone.

Tarczowe korekty a ulgi podatkowe

W międzyczasie rząd wprowadził także tzw. tarcze antyinflacyjne, które obejmowały czasowe obniżki VAT na energię, paliwa i produkty spożywcze, co miało przynieść ulgę w obliczu rosnących cen. Chociaż tarcze faktycznie pomogły obniżyć inflację, były one obarczone istotnymi kosztami dla budżetu. Preferencyjne stawki podatkowe zmniejszyły dochody państwa, szczególnie w zakresie VAT i akcyzy.

Ostateczny bilans Polskiego Ładu jest mieszany. Choć część podatników zyskała, wielu – szczególnie osób na granicy tzw. klasy średniej – odczuło skutki reform negatywnie. Wnioski z raportu NIK i reakcje ze strony podatników ukazują potrzebę bardziej precyzyjnych, przejrzystych działań oraz bardziej szczegółowych analiz przed wdrożeniem tak szerokich reform podatkowych w przyszłości.

Źródło: nik.gov.pl