Czy rezygnacja z urlopu wychowawczego jest możliwa? Czy pracodawca może nie wyrazić zgody na twój powrót do pracy? W tym tekście odpowiadamy na wszystkie najważniejsze pytania. Sprawdź również, jak powinno wyglądać prawidłowe oświadczenie o rezygnacji z urlopu wychowawczego. Wzór do pobrania poniżej!
Nie każdy ma prawo do urlopu wychowawczego. Należy on się tylko i wyłącznie tym, którzy zatrudnieni są na umowę o pracę przez okres co najmniej sześciu miesięcy. Do tego wlicza się również okres zatrudnienia u innego pracodawcy. Po tym czasie, zarówno matka, jak i ojciec, mogą skorzystać z wychowawczego na maksymalnie 36 miesięcy, czyli trzy lata. Co ważne, jest on udzielany rodzicom dzieci do 6. roku życia, a jeśli dziecko jest niepełnosprawne – do 18. roku życia. Co dzieje się w przypadku, kiedy pracownik chce wrócić wcześniej do pracy? Czy rezygnacja z urlopu wychowawczego jest możliwa? Sprawdźmy!
Spis treści
Rezygnacja z urlopu wychowawczego: Kodeks pracy
Zgodnie z Kodeksem pracy, wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Urlop jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Jednak zgodnie z art. 186 [3] Kodeksu pracy każdy pracownik ma prawo do rezygnacji z urlopu wychowawczego i wcześniejszego powrotu do pracy. Może on zrobić to w dowolnym czasie, jednak po uprzednim zawiadomieniu swojego pracodawcy. Wtedy obowiązkiem pracownika jest złożenie specjalnego oświadczenia o rezygnacji z urlopu wychowawczego najpóźniej 30 dni przed terminem zamierzonego wznowienia współpracy.
Pracownik może zrezygnować z urlopu wychowawczego:
1) w każdym czasie – za zgodą pracodawcy;
2) po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy – najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.
Urlop wychowawczy a powrót do pracy
Natomiast czy pracownik po powrocie z urlopu wychowawczego zasiądzie na tym samym stanowisku, co wcześniej? Czy pracodawca ma prawo coś zmienić? Otóż według art. 186 [4] Kodeksu pracy powinien on dopuścić swojego pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeśli nie jest to możliwe, to na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym, odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym. Nie może również zmienić się jego wynagrodzenie na niższe.
Pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu wychowawczego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe – na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu na warunkach nie mniej korzystnych od tych, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.
Pracodawca może rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez podania konkretnych przyczyn, jeśli ten po powrocie do pracy odmówi podjęcia pracy na innym stanowisku mimo dostosowania do jego kwalifikacji i zachowania wynagrodzenia przynajmniej na tym samym poziomie, co w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem wychowawczym.
Co w przypadku rezygnacji z urlopu wychowawczego przed jego rozpoczęciem? Czy można cofnąć wniosek?
Rezygnacja z urlopu wychowawczego przed jego rozpoczęciem
Zgodnie z art. 186 § 7 Kodeksu pracy pracownik ma prawo zrezygnować z urlopu wychowawczego przed jego rozpoczęciem. Pisemny wniosek o jego udzielenie można wycofać nie później niż na 7 dni przed urlopem.
Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu, składając pracodawcy w postaci papierowej lub elektronicznej oświadczenie w tej sprawie.
Rezygnacja z urlopu wychowawczego: czy pracodawca może się nie zgodzić?
Według art. 186 [3] K.p. pracodawca powinien dopuścić do pracy pracownika, który zdecydował się zrezygnować z części urlopu wychowawczego w terminie, który uwzględnił w swoim wniosku. Takie pismo jest wiążące dla pracodawcy i nie może on nie wyrazić zgody na wcześniejszy powrót do biura maksymalnie po 30 dniach od zawiadomienia.
Zastanawiałeś się, czy praca na urlopie wychowawczym jest legalna? Co wtedy ze składkami ZUS? Koniecznie sprawdź to na naszym Poradniku!
Podstawa wymiaru składek na wychowawczym
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe dla osób na urlopie wychowawczym stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, które w 2026 roku wynosi 9 420 zł. Oznacza to, że maksymalna podstawa wymiaru składek w 2026 roku wynosi 5 652,00 zł (60% × 9 420 zł). Jednocześnie podstawa ta nie może być niższa niż 75% minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2026 roku wynosi 4 806 zł. W praktyce oznacza to, że pracownicy przebywający na urlopie wychowawczym nie mogą mieć składek naliczanych od kwoty niższej niż 4 806 zł.
Dla pracowników przebywających na urlopie wychowawczym zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu. W 2026 roku (przy prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniu 9 420 zł) maksymalna podstawa wymiaru składek wynosi 5 652,00 zł dla pełnego etatu, co oznacza, że dla pracownika zatrudnionego na pół etatu wynosi ona 2 826,00 zł.
Co istotne, składki na ubezpieczenie zdrowotne nadal są naliczane od kwoty odpowiadającej wysokości 620 zł, mimo że sam specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest już przyznawany od 2024 roku.
Rezygnacja z urlopu wychowawczego i wypowiedzenie
W sytuacji, kiedy pracownik przebywający na urlopie wychowawczym otrzyma wypowiedzenie umowy o pracę z powodu na przykład likwidacji lub upadłości firmy, to może on złożyć oświadczenie o rezygnacji z urlopu wychowawczego do swojego pracodawcy i wrócić do wykonywania wcześniejszych obowiązków zawodowych do czasu zakończenia umowy o pracę.
Natomiast jeśli okres wypowiedzenia trwa miesiąc, to pracodawca musi wyrazić zgodę na powrót, a jeśli okres ten trwa trzy miesiące, to pracownik powinien zostać dopuszczony na wniosek, który złoży na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.
Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę praktycznie w każdym momencie. Także wtedy, gdy przebywa na urlopie wypoczynkowym, urlopie wychowawczym, czy zwolnieniu lekarskim. Pod warunkiem, że wyraźnie zakomunikuje wypowiedzenie swojego przełożonemu, najlepiej w formie pisemnej.
Jeśli złoży wypowiedzenie w trakcie urlopu, umowa zostanie rozwiązania w czasie okresu wypowiedzenia, co może zakończyć wcześniej urlop.
Natomiast sam pracodawca nie może zwolnić pracownika, gdy ten przebywa na urlopie wychowawczym, jeżeli nie upłynął czas dający prawo do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Od dnia złożenia wniosku pracownik podlega szczególnej ochronie.
Rezygnacja z urlopu wychowawczego z powodu ciąży
W sytuacji, kiedy pracownica zaszła w ciążę w trakcie przebywania na urlopie wychowawczym i otrzymała od lekarza L4, to powinna ona niezwłocznie złożyć do swojego pracodawcy pisemną rezygnację z urlopu wychowawczego na 30 dni przed planowanym powrotem.
Tego samego dnia, w którym kobieta po urlopie wychowawczym wróci do swojej pracy, może złożyć zwolnienie lekarskie do pracodawcy i udać się na przysługujące jej wolne. Dzięki temu otrzyma zasiłek chorobowy, który w jej przypadku wynosić będzie 100 procent wynagrodzenia. Następnie część urlopu wychowawczego, z którego wcześniej zrezygnowała, będzie mogła odnowić po wykorzystaniu całego urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
To samo dotyczy rezygnacji z urlopu wychowawczego a zwolnienia lekarskiego. Jeśli pracownik przebywający na wychowawczym zachorował i otrzymał L4 od pracodawcy, to powinien niezwłocznie złożyć oświadczenie o rezygnacji z urlopu wychowawczego do pracodawcy.
Rezygnacja z urlopu wychowawczego: wzór
Przygotowaliśmy dla ciebie wzór rezygnacji z urlopu wychowawczego. Ma on posłużyć ci jako przykład do stworzenia własnego pisma. Niżej znajdziesz również darmowy wzór rezygnacji z urlopu wychowawczego do pobrania.
…………………………….
Miejscowość, data
……………………………………….
Imię i nazwisko pracownika
REZYGNACJA Z URLOPU WYCHOWAWCZEGO
Uprzejmie informuję, iż rezygnuje z dalszego korzystania urlopu wychowawczego udzielonego mi w celu zapewnienia osobistej opieki nad dzieckiem ………………………………………………………. (imię i nazwisko dziecka) na okres od dnia …………………………. do dnia …………………………. .
Jednocześnie informuję, iż chciałabym podjąć pracę w dniu ……………………………. .
Z poważaniem,
…………………………………………..
Podpis pracownika
DARMOWY WZÓR OŚWIADCZENIA O REZYGNACJI Z URLOPU WYCHOWAWCZEGO DO POBRANIA
Obniżenie wymiaru czasu pracy uprawnionego do urlopu wychowawczego
Pracownik, który wraca z urlopu wychowawczego, nie musi od razu pracować w pełnym wymiarze czasu pracy. W ramach art. 186(7) może złożyć wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy, jednak nie więcej niż do ½ etatu.
§ 1. Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
Dokument trzeba złożyć pracodawcy przynajmniej z 21-dniowym wyprzedzeniem przed podjęciem pracy w niższym wymiarze.
Zasady rezygnacji i powrotu z urlopu wychowawczego
Rezygnacja z urlopu wychowawczego jest możliwa pod pewnymi warunkami, które regulują zarówno prawo pracy, jak i przepisy dotyczące ochrony pracowników. Wniosek pracownika będącego rodzicem o przerwanie urlopu musi być złożony z odpowiednim wyprzedzeniem i zaakceptowany przez pracodawcę. Decyzja o powrocie do pracy może być związana z różnymi okolicznościami, a prawo daje możliwość przerwania urlopu zarówno z inicjatywy pracownika, jak i w uzgodnieniu z pracodawcą. Ważne jest jednak, by pracownik był świadomy, że powrót do pracy wymaga odpowiedniej formy wniosku oraz że istnieją przepisy chroniące obie strony w procesie powrotu.
Pracownik ma również prawo do skrócenia lub zmiany planów związanych z długością urlopu, o ile nie został on wykorzystany w pełni. Maksymalny wymiar urlopu wychowawczego wynosi 36 miesięcy i przysługuje pracownikowi do ukończenia przez dziecko 6. roku życia. Rodzice mają prawo wykorzystać ten czas w kilku częściach, co pozwala na elastyczne podejście do opieki nad dzieckiem. Warto jednak pamiętać, że przerwanie urlopu wychowawczego wiąże się z obowiązkiem uzgodnienia tego z pracodawcą, który musi dostosować się do przepisów chroniących pracownika.
Wcześniejsza rezygnacja z urlopu wychowawczego
Dla opiekunów dziecka przysługuje wyłączne prawo do podejmowania decyzji o korzystaniu z urlopu wychowawczego, jednak każda zmiana w tym zakresie musi być odpowiednio zgłoszona. Prawo pracy przewiduje także możliwość wcześniejszego zakończenia urlopu wychowawczego, co oznacza, że rodzic może zdecydować się na powrót do pracy przed upływem ustalonego terminu. W takich przypadkach najważniejsze jest zachowanie odpowiedniej komunikacji z pracodawcą oraz dostarczenie wymaganych dokumentów, aby cały proces przebiegał zgodnie z przepisami.
Po zakończeniu urlopu wychowawczego, pracownik ma prawo powrócić na swoje dotychczasowe stanowisko lub, w niektórych przypadkach, na stanowisko równorzędne. Pracodawca nie może w żaden sposób dyskryminować rodzica z powodu korzystania z urlopu wychowawczego, a powrót do pracy powinien odbywać się na tych samych warunkach co wcześniej. To ważny element ochrony pracowników, który zapewnia stabilność zawodową i bezpieczeństwo po okresie sprawowania opieki nad dzieckiem.
Rezygnacja z urlopu wychowawczego – najważniejsze zasady
Urlop wychowawczy to uprawnienie, które można elastycznie dostosować do sytuacji rodzinnej. Oto najczęstsze pytania i odpowiedzi, które pomogą w podjęciu decyzji o wcześniejszym powrocie do pracy.
- Czy można wrócić wcześniej do pracy? Tak, jeśli pracownik złoży wniosek najpóźniej 30 dni przed planowanym powrotem.
- Co w razie likwidacji pracodawcy? W takiej sytuacji można zrezygnować z urlopu i wrócić do wykonywania obowiązków do czasu rozwiązania umowy.
- Czy potrzebna jest zgoda firmy? Rezygnacja z urlopu jest skuteczna za zgodą zakładu pracy lub po zachowaniu odpowiedniego terminu zawiadomienia.
- Czy można wycofać wniosek o urlop? Tak, nie później niż 7 dni przed datą jego rozpoczęcia.
- Na jakie stanowisko wraca pracownik? Pracodawca ma obowiązek przywrócić zatrudnionego na poprzednie lub równorzędne stanowisko z takim samym wynagrodzeniem.
Witam, a jak wyglada sytuacja pracownika który przebywa na zwolnieniu lekarskim przez 182 dni, następnie nieprzerwanie udaje sie na urlop wychowawczy, w trakcie trwania tego urlopu dowiaduje sie ze jest w ciąży i dostaje l4, czy moze on zgłosić rezygnacje z urlopu wychowawczego i przedstawić z dniem powrotu l4 czy fizycznie musi wrócić chociaż na 1 dzień do pracy?
Ewo,
zgodnie z art. 186[3] Kodeksu pracy, pracownik może zrezygnować z urlopu wychowawczego:
1) w każdym czasie – za zgodą pracodawcy,
2) po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy – najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.
W świetle powyższego zatem, pracownik możesz zgłosić rezygnację z urlopu wychowawczego w dniu powrotu do pracy tylko wtedy, gdy pracodawca wyrazi zgodę na to, że właśnie wtedy ten powrót może nastąpić. W przeciwnym wypadku możliwe jest to jedynie po uprzednim zawiadomieniu go, przy czym nie jest istotne, by pojawić się w biurze osobiście – wniosek można wysłać również pocztą 🙂
Przeczytaj również, jak i kiedy poinformować pracodawcę o ciąży.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Przepraszam za ocenę, chciałam dodać 5 a niechcący wcisnęło sie 2 i nie moge tego wycofać 🙁 artykuł jest bardzo fajnie napisany i przydatny zasługuje na 5
Dzień dobry. Zrezygnowalam z urlopu wychowawczego i mam wrocic do pracy 10.10.21. jestem w ciazy. Czy mogę przedstawic w pracy l4 otrzymane pod koniec listopada? od prawnika dostalam informacje, ze musze fizycznie wrocic na 1 dzien do pracy a zwolnienie uzyskac tego samego dnia (np po pracy), dlatego troche zdziwilo i ucieszylo mnie to co PAni napisala (ze zwolnienie moze byc wczesniej niz powrot). w mojej pracy wszystko musi byc zalatwione formalnie, bez mozliwosci „dogadywania sie”.
MArleno,
analiza Twojej wypowiedzi nasuwa pewną wątpliwość – czy do pracy zamierzałaś wrócić 10 października 2021 roku, czy chodzi o inną datę? Czy chcesz przedstawić zwolnienie lekarskie które miałabyś uzyskać pod koniec listopada (a zatem już w trakcie pracy), czy może chodzi Ci o zwolnienie lekarskie z ubiegłego roku (dotyczące może dziecka już urodzonego)?
Z drugiej strony piszesz o wskazanej przez prawnika konieczności powrotu do pracy na jeden dzień, co wskazywałoby na to, że chciałaś skorzystać z l4 od razu po zakończeniu urlopu wychowawczego, a zatem można domniemywać, że zaświadczenie potwierdzające stan ciąży już posiadasz.
MArleno, w tym momencie mogę jedynie wskazać, że stan ciąży powinien być stwierdzony aktualnym zaświadczeniem lekarskim. W zaświadczeniu lekarskim lekarz wskazuje datę badania oraz datę kolejnego badania okresowego, można więc przyjąć, że przed upływem tej kolejnej daty zaświadczenie lekarskie jest ważne, chyba że w międzyczasie zmienił się stan zdrowia. Najpewniejsze jednak będzie uzyskanie zaświadczenia lekarskiego w przeddzień udania się na zwolnienie.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Witam, a co w przypadku jeżeli wybieram zaległe urlopy wypoczynkowe, złożyłam wniosek o urlop wychowawczy i okazuje się że jestem w ciąży, w terminie 7 dni składam rezygnację z urlopu. Od kiedy mam prawo iść na zwolnienie lekarskie? Czy mogę iść od dnia kiedy powinien rozpocząć się urlop wychowawczy czy mogę jeszcze przed tym dniem będąc na urlopie wypoczynkowym?
Dago,
na zwolnienie lekarskie „możesz iść” w każdej chwili, również w trakcie urlopu. Choroba nie wybiera, a zatem to tak naprawdę ona decyduje od kiedy pracownik nie jest zdolny do wykonywania pracy, co zaświadcza lekarz zwolnieniem lekarskim wskazując w nim dokładne terminy.
Można powiedzieć, że zwolnienie lekarskie ma pierwszeństwo przed urlopem wypoczynkowym – w przypadku gdy pracownik miał zaplanowany urlop lub też już na takim urlopie przebywa, to ulega on przesunięciu na okres po terminie zwolnienia lekarskiego, czyli wtedy kiedy pracownik będzie już zdrowy – potwierdza to art. 165 Kodeksu pracy.
Należy mieć przy tym na względzie, że zwolnienie lekarskie w trakcie urlopu wychowawczego nie uprawnia do pobierania zasiłku chorobowego. Bardziej zatem „opłacalne” w Twoim przypadku jest zwolnienie lekarskie rozpoczynające się w okresie urlopu wypoczynkowego, a nie wychowawczego. Nie musisz też czekać do momentu, w którym taki urlop miał uprzednio się zacząć.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Witam! Chce zrezygnować z urlopu wychowawczego i wrócić do pracy 01.09.2022 tj. Czwartek. Aktualnie mam już potwierdzona ciążę. Mój lekarz może mi wypisać zwolnienie tylko w poniedziałek 29.08.2022 lub w piątek 02.09.2022. Moje pytanie brzmi: czy lekarz ma mi wypisać L4 w poniedziałek z datą 01.09 czy w piątek i zrobić zwolnienie wstecz, czy nie musi być to data 01.09. Tylko żeby poprostu to zwolnienie było. Nie chciałabym stracić prawa do płatnego zasiłku chorobowego. Dziękuję za odpowiedź.
Edziu,
nie musi to być konkretnie data 1 września. Prawo do zasiłku przysługuje już od pierwszego dnia powrotu do pracy, ale nie jest konieczne aby okres zwolnienia rozpoczynał się już tego pierwszego dnia (a zatem może być też drugiego, trzeciego itd). Aby nie stracić prawa do zasiłku, ważne by okres zwolnienia nie rozpoczynał się wcześniej, tj. jeszcze w trakcie urlopu wychowawczego.
Jeśli zwolnienie będzie od 2 września, to za 1 września pracodawca wypłaci wynagrodzenie za jeden dzień pracy, a od 2 września będzie to wynagrodzenie chorobowe (de facto ta sama kwota – 100% wymiaru).
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Przebywam obecnie na urlopie wychowaczym i dowiedziałam sie,że jestem w ciaży. Chciałabym zrezygnowac z urlopu wychowawczego. Czy jest możliwe rozpoczecie L4 jeszcze w okresie urlopu wychowawczego np. gdy planowany powrot do pracy przypada na dzień 15.06.23 a zwolnienie było wystawione na okres od 1.06 do 30.06.23. Czy za okres 15.06-30.06.23 należy sie zasiłek chorobowy? Nastepne zwolnienie bedzie wystawione na okres 01.07-30.07 czy będzie ono uznane do wypłaty zasiłku nawet jak pierwsze zwolnienie nie zostanie uznane, ponieważ niezdolność powstała na urlopie wychowawczym?