Zakaz importu drewna z Mjanmy obowiązuje w Unii Europejskiej od lat, ale mimo to trafia ono na polski rynek. Proceder odbywa się dzięki fałszowaniu dokumentacji i obchodzeniu regulacji, co budzi poważne wątpliwości co do skuteczności kontroli nad importem. W tle pojawiają się firmy wykorzystujące luki prawne oraz instytucje, które nie są w stanie skutecznie egzekwować przepisów.
Jak zakazane drewno trafia do Polski?
Pomimo obowiązujących restrykcji, drewno z Mjanmy nadal dociera do Europy, omijając oficjalne zakazy poprzez sieć pośredników i zmienione dokumenty. Mechanizm działania jest prosty – firmy importowe fałszują pochodzenie surowca, deklarując, że został on sprowadzony z krajów, które nie podlegają restrykcjom. Drewno, które formalnie nie powinno trafić na europejski rynek, nagle otrzymuje legalne poświadczenia i bez przeszkód przechodzi przez granice.
Szczególnie cenione jest drewno tekowe, wykorzystywane w ekskluzywnych jachtach i meblarstwie. Jego sprzedaż to ogromne zyski, co skłania importerów do ryzykownych działań. Unijne organy nadzoru nie zawsze są w stanie skutecznie wykrywać nieprawidłowości, co sprawia, że nielegalny handel kwitnie.
Fałszowanie dokumentacji i unikanie kontroli
Głównym narzędziem w rękach oszustów są podrobione certyfikaty legalności drewna oraz fałszywe deklaracje celne. W dokumentach zmienia się kraj pochodzenia surowca, wskazując na państwa spoza listy objętej zakazem. To sprawia, że urzędnicy i służby celne mają utrudnione zadanie w wykrywaniu nielegalnego procederu.
Niektóre firmy posługują się także pośrednikami w krajach trzecich, takich jak Malezja czy Indie, gdzie drewno z Mjanmy jest legalnie przetwarzane, a następnie eksportowane jako surowiec z innego kraju. Taka metoda skutecznie zaciera ślady i pozwala na legalizację transportów.
Kto na tym zarabia, a kto traci?
Na nielegalnym imporcie drewna najwięcej zyskują firmy pośredniczące w jego sprzedaży, które mogą oferować surowiec po konkurencyjnych cenach. Zyskują również klienci końcowi, którzy często nieświadomie kupują drewno pochodzące z zakazanego źródła. Jednak straty ponosi zarówno środowisko naturalne, jak i firmy przestrzegające przepisów, które nie są w stanie konkurować z tańszymi produktami pochodzącymi z nielegalnych dostaw.
Zakaz importu drewna z Mjanmy ma na celu ograniczenie finansowania reżimu wojskowego, który wykorzystuje dochody z handlu drewnem do utrzymywania swojej władzy. Obchodzenie tych regulacji sprawia, że pieniądze nadal płyną do struktur odpowiedzialnych za łamanie praw człowieka, a unijne przepisy stają się fikcją.
Czy można powstrzymać ten proceder?
Eksperci podkreślają, że obecne regulacje są niewystarczające i wymagają większej skuteczności w egzekwowaniu prawa. Konieczne jest zaostrzenie kontroli importu drewna, wdrożenie systemów lepszego śledzenia pochodzenia surowca oraz nakładanie surowszych kar na firmy łamiące przepisy.
Niektóre kraje UE już wprowadziły dodatkowe mechanizmy monitorowania pochodzenia drewna, takie jak szczegółowe audyty łańcucha dostaw i analizy laboratoryjne pozwalające określić faktyczne miejsce wyrębu. Jednak wciąż brakuje jednolitego systemu obowiązującego we wszystkich państwach członkowskich, co sprawia, że oszuści wciąż mają przestrzeń do działania.
Na razie nic nie wskazuje na to, by proceder importu drewna z Mjanmy miał się zakończyć – dopóki system kontroli pozostaje dziurawy, nielegalne dostawy będą dalej trafiać na europejski rynek.
Źródło: money.pl
