Jeśli jesteś pracującym emerytem lub rencistą koniecznie złóż w terminie deklarację o przychodach. Brak tego dokumentu może spowodować konieczność oddania świadczenia naliczanego nawet 3 lata wstecz. Kiedy dokładnie mija termin? Kto powinien złożyć taką deklarację?
Zaświadczenie o przychodach emeryty lub rencisty muszą złożyć wszystkie osoby, które nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego, a pobierają jedno z tych świadczeń z różnych przyczyn, oraz dodatkowo osiągają dochody z innego źródła takiego jak praca etatowa, zlecenia lub prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Termin poinformowania ZUS-u wysokości osiągniętych dochodów w 2022 roku mija 28.02.2023 roku. Jakie są konsekwencje niezłożenia takiej deklaracji? ZUS może upomnieć się o zwrot świadczenia aż o 3 lata wstecz. Wiąże się to z ogromną kwotą, która dla wielu osób może być powodem zachwiana stabilności finansowej.
Na stronie ZUS-u możemy przeczytać:
Jeśli osiągałeś przychody, a nie poinformowałeś nas o tym, zażądamy zwrotu świadczeń, które Ci nie przysługiwały, za trzy lata wstecz. Jeśli nas powiadomisz – zażądamy zwrotu tych świadczeń tylko za ostatni rok.”
Kogo dotyczy konieczność złożenia deklaracji? W głównej mierze dotyczy to osób pobierających emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę inwalidy wojskowego (niezdolność do pracy nie jest związana ze służbą) oraz rentę rodzinną.
Pomniejszenie lub wstrzymanie świadczenie zależne od dochodów
Dorabianie do emerytury lub renty może skutkować pomniejszeniem bądź wstrzymaniem wypłacania świadczenia. Od czego to jednak zależy? Decyzja związana jest z faktem, czy świadczeniobiorca przekroczył ustalone limity. Granica dopuszczalnego dochodu określana jest bowiem przez Główny Urząd Statystyczny co kwartał i wiąże się z wysokością średniego wynagrodzenia. Pomniejszenia świadczenia następuje wtedy, gdy przychód brutto emeryty lub rencisty przekroczy 70% średniej krajowej. Wstrzymanie następuje wtedy, gdy kwota ta osiągnie 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W przypadku pomniejszenia emerytury lub renty odejmowana jest kwota przekroczenia granicy 70%. Jak to wygląda a praktyce?
W kwartale wrzesień listopad 2022 kwota, od której zmniejsza się świadczenie to 4309,40 zł brutto. Natomiast całkowite wstrzymanie następuje przy osiągnięciu dochodu brutto w wysokości 8003,20 zł. 3 miesiące później, czyli w kwartale grudzień 2022 – luty 2023 kwoty te są już większe i wynoszą analogicznie 4536,50 zł brutto i 8424,90 zł brutto. Osiągnięcie dodatkowych przychodów ponad ten zakres skutkuje pomniejszeniem lub wstrzymaniem wypłacania emerytury bądź renty.
WAŻNE: Limity te nie dotyczą osób, które osiągnęły już wiek emerytalny.
Konsekwencje niedopełnienia obowiązku informowania ZUS o dodatkowych przychodach
Wielu emerytów i rencistów podejmuje dodatkową pracę – z konieczności, z chęci aktywności zawodowej lub dla uzupełnienia domowego budżetu. Jednak niewielu z nich zdaje sobie sprawę, że osiąganie dochodu wiąże się z konkretnym obowiązkiem wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaniechanie przekazania informacji o uzyskanych przychodach może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, włącznie z obowiązkiem zwrotu części lub całości pobranych świadczeń.
ZUS, po wykryciu nieprawidłowości, może nałożyć obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot – wraz z odsetkami. Co więcej, jeśli instytucja uzna, że doszło do celowego zatajenia informacji, sprawa może trafić nawet na drogę postępowania administracyjnego. Dlatego tak ważne jest, aby emeryci i renciści byli świadomi, że każdorazowe podjęcie pracy – nawet na podstawie umowy o dzieło – wymaga poinformowania ZUS. Dotyczy to nie tylko pracy na pełny etat, ale również zleceń i innych form zarobkowania.
Jak prawidłowo wypełnić i złożyć deklarację przychodów w ZUS?
Choć formalności związane ze składaniem dokumentów do ZUS mogą wydawać się skomplikowane, w rzeczywistości proces ten jest stosunkowo prosty – o ile zna się podstawowe zasady. Kluczowym dokumentem jest tu zaświadczenie o wysokości przychodu osiągniętego w danym roku kalendarzowym, które należy przekazać do ZUS do końca lutego każdego roku. Można je złożyć osobiście, wysłać pocztą lub złożyć elektronicznie przez PUE ZUS – co jest opcją coraz popularniejszą i znacznie wygodniejszą.
W deklaracji należy dokładnie wskazać kwoty osiągniętego przychodu oraz formę zatrudnienia. Dla instytucji nie ma znaczenia, czy świadczeniobiorca pracował kilka miesięcy czy tylko tydzień – każda forma zarobku musi zostać uwzględniona. Warto też pamiętać, że niektóre formy działalności, np. wolontariat czy nieodpłatna pomoc, nie są traktowane jako przychód – ale zawsze warto to skonsultować. Prawidłowo wypełniona deklaracja to nie tylko obowiązek, ale i gwarancja uniknięcia problemów z ZUS w przyszłości.
