PPK a umowa zlecenie – czy pracownik na zleceniu może być uczestnikiem PPK?

PPK a umowa zlecenia to często pomijany temat. Według ustawodawcy do PPK może przystąpić osoba mająca status „zatrudnionej”. Czy umowa cywilnoprawna nadaje taki status pracownikowi? Sprawdzamy, czy umowa zlecenie podlega PPK.

PPK to program, który umożliwia długoterminowe oszczędzanie na emeryturę.  Aby móc uczestniczyć w programie PPK należy być osobą zatrudnioną i uczestniczyć w systemie ubezpieczeń społecznych. Co ważne, nie każdy zleceniobiorca stanowi taką osobę według przepisów ustawy o PPK. Jaki pracownik na umowie zlecenie może wstąpić do programu?

PPK a umowy zlecenia. Czy PPK ich dotyczy?

Program PPK powstał z myślą o osobach zatrudnionych. Definicję takiej osoby podaje ustawa o PPK. Umowa zlecenie według przepisów stanowi podstawę do wpisania pracownika do programu pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Jakie są przepisy dotyczące zlecenia?

Umowa zlecenia a PPK: warunki

Umowę zlecenie można łączyć z PPK po spełnieniu poniższych punktów.

• Pracownik musi mieć ukończone 18 lat,
• obowiązkowo podlegać ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu,
• wykazywać 3-miesięczny okres zatrudnienia.

Umowa zlecenie a obowiązek PPK

Przystąpienie do programu jest dobrowolne. Należy jednak pamiętać, że uczestnikami PPK mogą być osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Ponieważ w ten sposób wpisuje się w definicję „osoby zatrudnionej” w rozumieniu ustawy o PPK. Umowa zlecenie ze względu na konieczność odprowadzania składek wiąże się z przynależnością do programu. Pracownik może z niego jednak zrezygnować.

PPK od umów zleceń a okres pracy

Zleceniobiorca zostanie zgłoszony do PPK dopiero po trzech miesiącach pracy u danego pracodawcy. Po upływie 90 dni pracodawca powinien zarejestrować w PPK pracownika maksymalnie do 10 dnia miesiąca.

PPK: umowa zlecenie a student

Wiele osób do 26. roku życia zastanawia się, co to jest PPK i czy też powinni dołączyć do programu. Studenci zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia do ukończenia 26. roku życia są zwolnieni z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne i rentowe), a w związku z tym nie spełniają definicji „osoby zatrudnionej” z ustawy o PPK. Dlatego student na zleceniu nie może zostać uczestnikiem PPK. Sytuacja ulega zmianie dopiero wtedy, gdy student utraci status studenta (np. ukończy studia lub zostanie wykreślony z listy studentów) albo po ukończeniu 26. roku życia – od tego momentu pracodawca ma obowiązek zgłosić taką osobę do ubezpieczeń społecznych. Po upływie 3 miesięcy zatrudnienia zleceniodawca będzie zobowiązany do zapisania tej osoby do PPK, jeśli spełnia ona pozostałe warunki programu.

PPK a umowa zlecenie bez składek

Istnieją pewne odstępstwa w konieczności opłacania składek na umowie zlecenie. Gdy pracownik podlega jedynie dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, nie jest on „osobą zatrudnioną”. Według art. 18 ustawy o PPK taka osoba nie może podlegać PPK.

Radom to Twoje rodzinne miasto? Sprawdź oferty pracy w Radomiu na GoWork.pl!

Umowa zlecenie a składki na PPK

Składki do PPK od umowy zlecenia są opłacane zarówno przez zleceniobiorcę, jak i zleceniodawcę. Podobnie jak w przypadku innych form zatrudnienia, potrącane są one z wynagrodzenia zleceniobiorcy i stanowią dla niego przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wpłaty do PPK mają wpływ na wysokość podatku zleceniobiorcy. Podstawę do naliczania składek stanowi wynagrodzenie uzyskane z umowy zlecenia, od którego odprowadzane są obowiązkowe składki emerytalne i rentowe.

Składki na PPK dzielą się na:

• wpłaty podstawowe: 1,5% wynagrodzenia brutto finansuje zleceniodawca, 2% finansuje zleceniobiorca,
• wpłaty dodatkowe (dobrowolne): maksymalnie 2,5% od zleceniodawcy i maksymalnie 2% od zleceniobiorcy.

Jeśli wynagrodzenie zleceniobiorcy nie przekracza w danym miesiącu 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia (czyli 5,599.20zł w 2025 r.), wpłata podstawowa zleceniobiorcy może zostać obniżona do 0,5% wynagrodzenia brutto.

Rezygnacja z PPK: umowa zlecenie

Jeśli zleceniobiorca spełnia warunki „osoby zatrudnionej” (m.in. obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz 18–54 lata), pracodawca dokonuje tzw. automatycznego zapisu do PPK. Osoby w wieku 55–70 lat mogą przystąpić do PPK wyłącznie na pisemny wniosek złożony pracodawcy. Rezygnacja z uczestnictwa jest możliwa w każdym momencie – wystarczy złożyć pracodawcy podpisaną deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK.

Rezygnacja ta jest ważna przez 4 lata. Po tym okresie następuje tzw. autozapis – pracodawca ponownie informuje pracownika o wznowieniu wpłat; jeśli pracownik nadal nie chce oszczędzać w PPK, musi ponownie złożyć deklarację rezygnacji z PPK. Złożenie deklaracji o rezygnacji powoduje, że wpłaty do PPK przestają być naliczane począwszy od miesiąca jej złożenia. Wzór oświadczenia można pobrać ze strony Ministerstwa Finansów lub portalu mojeppk.pl.

PPK: umowa zlecenie. Podsumowanie

Zatem podsumowując: umowa zlecenie z własnym pracownikiem upoważnia do udziału w PPK tylko, gdy zleceniodawca odprowadza składki emerytalne i rentowe na pracownika. Jeśli zleceniobiorca jest zwolniony z opłacania składek, wówczas nie może zostać członkiem programu.

Czy PPK się sprawdza?

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) rozwijają się dynamicznie od czasu wprowadzenia programu. Aktualne dane potwierdzają stały wzrost liczby uczestników i wartości aktywów. Na koniec czerwca 2025 r. aktywa netto funduszy PPK wyniosły ponad 38,17 mld zł, co oznacza wzrost o kilkanaście miliardów złotych w porównaniu z końcem 2023 r.. W programie oszczędza już blisko 4,7 mln osób, a partycypacja pracowników przekroczyła 53%. Co miesiąc do PPK dołączają kolejne tysiące nowych uczestników.

Zarządzanie PPK nadal jest dominowane przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych, które odpowiadają za zdecydowaną większość aktywów programu. Rosną także wpłaty do PPK; w 2024 r. wyniosły one ponad 9 mld zł, a bieżące miesięczne dopłaty przekraczają 1 mld zł, co pokazuje skalę zaangażowania pracowników i pracodawców. Statystyczny uczestnik PPK, oszczędzający nieprzerwanie od końca 2019 r., zyskał w tym czasie od 126% do nawet 168% względem swoich wpłat – na koncie może mieć nawet ponad 11 tys. zł więcej niż sam wpłacił.

Mimo bardzo pozytywnych wyników i rosnącej popularności, eksperci podkreślają, że skuteczność programu i realizacja długoterminowych celów PPK będą możliwe do pełnej oceny dopiero za kilka lat, gdy uczestnicy zaczną faktycznie korzystać z zaoszczędzonych środków. Jednak obecne dane potwierdzają, że PPK spełnia swoją rolę i coraz mocniej wpisuje się w krajobraz prywatnego oszczędzania na emeryturę w Polsce.

PPK podczas zmiany pracy – jak zabezpieczyć swoje oszczędności?

Zmieniając pracę, środki zgromadzone w pracowniczych planach kapitałowych nie przepadają, ponieważ są prywatną własnością uczestnika PPK podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu. Nowy pracodawca utworzy kolejne konto PPK na podstawie umowy zlecenie, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, jeśli zatrudnia osoby objęte ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Środki możesz połączyć – wystarczy zgłosić ten fakt w nowym zakładzie pracy, aby zapewnić ciągłość oszczędzania i uniknąć chaosu z wieloma rachunkami.

Jeśli przeniesiesz środki lub zachowasz je na różnych kontach, każda z tych opcji jest dozwolona z wyłączeniem podstawy wymiaru składek dla osób na urlopie wychowawczym lub pobierających zasiłek macierzyński oraz zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Kontrolowanie rachunków PPK przez internet i zarządzanie ustawieniami pozwala efektywnie zwiększać rentowe uczestnika PPK nawet po zmianie zatrudnienia.

Jak mądrze zwiększyć korzyści z PPK? Praktyczne strategie oszczędzania

Aby w pełni korzystać z potencjału pracowniczych planów kapitałowych, warto regularnie podnosić swoją wpłatę powyżej ustawowego minimum, niezależnie czy środki pochodzą z umowy zlecenie czy podstawie umowy agencyjnej. Dopłaty pracodawcy i państwa rosną wraz z większą wpłatą, co przekłada się na wyższą przyszłą wysokość zasiłku macierzyńskiego czy emerytury, których podstawą są wpłaty od wynagrodzenia, objętego ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi.

Kluczowe jest, aby nie przerywać systematyczności wpłat – osoby zatrudnione, które nie podlegają wyłączeniu podstawy wymiaru składek, budują znacznie większą poduszkę finansową. Pamiętaj, by monitorować saldo PPK online i dostosowywać wysokość wpłat do zmieniającej się sytuacji finansowej oraz świadczenia usług u wielu zleceniodawców. Zróżnicowane strategie na podstawie innej umowy lub dodatkowych umów agencyjnych ułatwiają maksymalizację zysków z oszczędzania w PPK.