Darowizna od rodziców i podatek to hasła, które mogą wprowadzić nerwową atmosferę. Rodzice bardzo często pomagają swoim dzieciom w starcie w dorosłość i przekazują im część swojego majątku. Prawo nie robi w tym zakresie problemów, trzeba jedynie pamiętać o dopełnieniu odpowiednich formalności.
Kwestię darowizny reguluje art. 888 kc. Darowizna jest umową zawieraną między osobą przekazującą a odbierającą. W przypadku darowizny od rodziców to rodzic przekazuje część własnego majątku dziecku. W przypadku takiej darowizny nie występuje konieczność dopłaty, jest to dobrowolne i bezinteresowne oddanie kosztowności, co umożliwia przywilej, jaki ma pierwsza grupa podatkowa. Za darowiznę uznaje się nieruchomości w postaci działek, czy mieszkania, ruchomości takie jak drogocenne rzeczy np. samochód, pieniądze oraz wieczyste prawa do użytkowania.
Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana? Wysokość podatku i inne formalności związane z darowizną są uzależnione od stopnia pokrewieństwa. Podatek reguluje ustawa o podatku od spadków i darowizn, według której należy zapłacić podatek w przypadku i spadku i darowizny. Jednak według ustawy nie każda darowizna będzie objęta podatkiem.
Spis treści
Podatek od darowizny mieszkania – ile wynosi?
Jeśli chcemy przekazać darowiznę w postaci mieszkania osobie, która nie należy do rodziny, to nie może ona być właścicielem lub współwłaścicielem innego budynku. Nie może także wynajmować mieszkania czy budynku i mieszkać w darowanym lokalu przynajmniej 5 lat. Stawki podatku w tym przypadku wynoszą 12 – 16 – 20% w zależności od wartości przedmiotu spadku czy darowizny. Podatek od darowizny nieruchomości od rodziców dla dziecka może wynieść od 3% do nawet 20% podatku w razie niedopełnienia formalności. Obowiązuje ją również konieczność zamieszkania w darowanym obiekcie przez minimum 5 lat. Warto jest dokładnie udokumentować otrzymane nieruchomości, aby uniknąć w przyszłości zarzutu nieujawnionych źródeł dochodów. W takiej sytuacji grozi karny podatek dochodowy. Podatek od darowizny mieszkania dla dziecka w przypadku zarzutu zatajenia wiąże się z przymusem zapłacenia aż 75% podatku. W sytuacji zbycia lokalu w ciągu pierwszych 5 lat od otrzymania darowizny, osoba obdarowana musi uiścić podatek od dochodu i sprzedaży w wysokości 19%. Rozliczenia należy dokonać poprzez złożenie PIT-39.
Darowizna od rodziców – sposoby przekazania
Istnieje kilka sposobów przekazania darowizny dziecku:
- zachowanie formy aktu notarialnego za pośrednictwem notariusza (jeśli darowiznę stanowi nieruchomość, to obowiązkowo musi być przekazana w obecności notariusza),
- przekazanie majątku dziecku (umowa jest realizowana wówczas w momencie przekazania kosztowności),
- można także sporządzić umowę darowizny, darczyńca zobowiązuje się w niej do obdarowania dziecka, np. umowa darowizny samochodu (dokument musi zawierać datę, miejsce przekazania, wysokość kwoty i dane darczyńcy oraz obdarowanego. Istnieje także możliwość wskazania celu, na jaki darowany majątek ma zostać spożytkowany. Jednak jeśli to darowizna na mieszkanie od rodziców (darowizna pieniężna), a dziecko nie zrealizuje tego planu, to rodzice nie mają prawa żądać zwrotu darowizny).
Dowiedz się więcej na forum: darowizna od rodziców!
Darowizna od rodziców a podatek
Czy darowizna od rodziców jest opodatkowana? Darowizna od rodziców teoretycznie jest zwolniona z podatku, jednak musi być zgłoszona naczelnikowi urzędu skarbowego w przypadku gdy jej wysokość przekracza kwotę 9637 zł. Kwota nie obejmuje jedynie darowizny pieniężnej, lecz także wartość nabytych ruchomości. Obdarowane dziecko ma na zgłoszenie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli momentu otrzymania darowizny. Zgłoszeniem może się także zająć notariusz, jeśli brał on udział w sporządzeniu umowy darowizny w formie aktu notarialnego. Warto zachować dowody otrzymania darowizny. Wpłatę najlepiej jest wykonać przelewem bankowym na rachunek płatniczy nabywcy, ponieważ urząd skarbowy będzie wymagał jej udokumentowania. Może ją stanowić też potwierdzenie nadania przelewu, czy przekazu pocztowego. O konieczności zgłoszenia lepiej pamiętać, ponieważ w razie jej niedokonania lub wyjaśnień dopiero w toku postępowania podatkowego, czy kontroli podatkowej darowizna od rodziców rodzi konsekwencje. Prowadzi do obowiązku zapłaty podatku w wysokości aż 20% stawki.
Darowizna od rodziców. Jaki podatek?
Istotna dla urzędu skarbowego w przypadku darowizny jest przynależność do odpowiedniej grupy podatkowej. Wyróżniamy 4 grupy:
- I – najbliższa rodzina
Do tej grupy zalicza się np. małżonka, dzieci, wnuki, rodziców, dziadków itp. Osób z tej grupy nie powinien obchodzić podatek od darowizny mieszkania czy innych dóbr. Nie muszą odprowadzać od niej podatku pod warunkiem, że jej kwota nie przekroczy 9637 zł.
- II – nieco dalsza rodzina
Grupa II obejmuje małżonków rodzeństwa, czy rodzeństwo rodziców lub małżonków. W tej grupie kwota nieobjęta podatkiem jest już niższa i wynosi 7276 zł.
- III – pozostali nabywcy
Ta grupa osób objęta jest podatkiem od kwoty powyżej 4902 zł.
- Grupa zero
Obejmuje dzieci, wnuki i prawnuki, małżonków, rodziców i dziadków oraz rodzeństwo czy macochę lub ojczyma. Grupa zero jak sama nazwa wskazuje, objęta jest zwolnieniem z podatku. Darowiznę pieniężną, jak i rzeczową należy jednak udokumentować i zgłosić do właściwego urzędu skarbowego, jeśli jej wysokość przekracza 9637 zł.
Darowizna od rodziców i karny podatek w razie niedopełnienia formalności
Jeśli obdarowane dziecko nie zgłosi otrzymanej darowizny w określonym terminie, wówczas straci prawo do skorzystania ze zwolnienia z płatności podatku. Darowizna od rodziców oznacza podatek na zasadach ogólnych. Dziecko musi w takiej sytuacji zapłacić podatek oraz naliczone odsetki. Warto zapamiętać, że niezgłoszenie darowizny nigdy nie ulegają przedawnieniu.
Ile darowizn można otrzymać od rodziców?
Najistotniejsza jest nie liczba, a sama wysokość darowizn uzyskanych w ciągu 5 lat. Jeśli darowizna uzyskana przez I grupę osób w ciągu 5 lat przekroczy 9637 zł i nie zostanie zgłoszona, osoba obdarowana będzie musiała uiścić podatek od nadwyżki tej kwoty. Jak prezentuje się wysokość podatku?
- Jeśli kwota darowizny przekroczy 10 278 zł, podatek wyniesie 3% kwoty nadwyżki.
- Jeśli kwota darowizny przekroczy 20 556 zł, opłata wynosi ponad 300 zł plus podatek od nadwyżki ponad kwotę 10 278 zł.
- Po przekroczeniu 20 556 zł należy się liczyć z opłatą w wysokości ponad 800 zł plus 7% podatku od nadwyżki ponad kwotę graniczną.
PIT a darowizna od rodziców
Jeśli ktoś dostaje kilka darowizn od jednej osoby, kwota narasta na przestrzeni 5 lat. W celu zgłoszenia należy wypełnić formularz SD-Z2 (zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych) elektronicznie lub w siedzibie urzędu. Urząd skarbowy w przypadku nieruchomości określa się na podstawie miejscowości, w której się znajduje. W przypadku rzeczy ruchomych zgłoszenia należy dokonać w urzędzie skarbowym odpowiednim ze względu na miejsce zamieszkania osoby obdarowanej. Do wypełniania formularza SD-Z2 potrzebny jest NIP lub PESEL. W dalszej części wypełnia się dane obdarowanego oraz darczyńcy. Należy wskazać czy zawarta zostaje pisemna umowa przekazania majątku. Jednak nie istnieje przymus jej załączenia. W formularzu należy również wskazać rodzaj darowizny i jej wartość rynkową, gdy miejsce ma np. darowizna na mieszkanie od rodziców. Dokument wymaga również określenia stopnia pokrewieństwa między stronami. Po wypełnieniu formularza, otrzymanej darowizny nie trzeba ponownie wykazywać w deklaracji rocznej PIT.
Darowizna od rodziców a podatek: podsumowanie
Podsumowując, darowizna od rodziców dla dziecka nie jest objęta podatkiem bez względu na jej wartość pod warunkiem dopilnowania formalności. Aby czuć się spokojnie, należy udokumentować otrzymany majątek oraz zgłosić fakt otrzymanych darowizn do urzędu skarbowego.
Jakie zasady obowiązują przy darowiźnie od rodziców?
Darowizna od rodziców to jedno z najczęściej spotykanych świadczeń, które może podlegać opodatkowaniu w Polsce. W zależności od wartości darowizny, obowiązują różne przepisy podatkowe, które regulują wysokość podatku od darowizny. W 2024 roku, osoby otrzymujące darowiznę od rodziców mogą liczyć na zwolnienie z podatku w przypadku spełnienia określonych warunków. Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, darowizny od rodziców mogą być zwolnione z podatku, jeśli przekraczają określony limit kwotowy.
Warto jednak pamiętać, że aby darowizna była zwolniona z podatku, konieczne jest zgłoszenie jej do odpowiednich służb skarbowych. Ponadto, jeśli wartość darowizny przekroczy kwoty określone w przepisach, beneficjent będzie zobowiązany do zapłaty podatku od darowizny. Warto zaznaczyć, że wysokość podatku zależy od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym oraz od wartości przekazanej darowizny.
Jakie formalności trzeba spełnić przy darowiźnie od rodziców?
Aby darowizna była ważna, obdarowany musi spełnić kilka formalności. Po pierwsze, darowizna powinna zostać zgłoszona do urzędów skarbowych, jeśli przekracza kwoty zwolnione z opodatkowania. W przypadku darowizny od rodziców, jeśli przekroczy określoną kwotę, obdarowany musi wypełnić formularz SD-Z2, który służy do zgłoszenia darowizny. Należy to zrobić w ciągu 6 miesięcy od dnia jej otrzymania.
Po zgłoszeniu darowizny, obdarowany ma obowiązek zapłaty podatku, jeśli wartość przekazana darowizna przekroczy ustalone limity. Obliczanie wysokości podatku odbywa się na podstawie stawki, która zależy od wartości darowizny i stopnia pokrewieństwa. W przypadku darowizny od rodziców, stawki podatkowe są korzystniejsze, co oznacza mniejsze obciążenie podatkowe dla obdarowanego.
