Stopa zastąpienia jest wskaźnikiem, który mówi nam o tym, jaką część wynagrodzenia stanowi emerytura. Czy będzie coraz niższa? Prognozy emerytur nie są zachwycające. W rozmowie z TVN24 mówi o tym Oskar Sobolewski z Instytutu Emerytalnego. Poznaj komentarz eksperta.
Ekspert Oskar Sobolewski z Instytutu Emerytalnego w rozmowie z TVN24 Biznes analizuje prognozy przyszłych emerytur. Niekorzystne dane mają wskazywać na to, że będziemy musieli pracować jeszcze po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Sprawdź, co to emerytura obywatelska
Coraz niższa stopa zastąpienia ZUS – gdzie możemy sprawdzić informacje?
Informacje na temat stanu konta ZUS można sprawdzić na stronie Usług Elektronicznych. Widnieją w nim dane na temat wpłaconych składek do końca roku poprzedniego (obecnie do 31.12.2020). Osoby powyżej 35. roku życiu znajdą tam także prognozy przyszłych emerytur w dwóch wariantach:
- tak samo wynagradzanej pracy aż do osiągnięcia wieku emerytalnego,
- natychmiastowego zakończenia pracy i przejścia na emeryturę.
Pracę w województwie śląskim znajdziesz na GoWork.pl. Praca w Sosnowcu czeka aż ją odkryjesz
Stopa zastąpienia ZUS a emerytura: ile będzie wynosić? Prognozy
Szacunki ZUS wskazują na to, że w przyszłości emerytura będzie wynosić zaledwie jedną czwartą przysługującej dziś pensji. „Fakt” podał przykład wyliczeń dotyczących dwóch kobiet, według których mają one otrzymać emerytury w wysokości 1,8 tys. zł i 1,4 tys. zł. Nie ulega wątpliwości, że jest to kwota, za którą ciężko przeżyć.
Coraz niższa stopa zastąpienia? Co mówią eksperci?
TVN24 zapytał o komentarz założyciela Debaty Emerytalnej – Oskara Sobolewskiego z Instytutu Emerytalnego. Ekspert, analizując dzisiejsze przeciętne wynagrodzenie i 1/4 kwoty na emeryturę, podkreśla, że za 40 lat emerytury mogą wynieść 1100-1200 zł w przypadku kobiet i do 2000 zł w sytuacji mężczyzn. Podkreśla on jednak, że stopa zastąpienia odnosi się do dzisiejszych zarobków. Te w przyszłości będą wyższe, więc i emerytury będą większe. Ekspert dodaje, że nie jest zwolennikiem systemu kwotowego. W jego mniemaniu ciężko jest dziś ustalić przyszłe kwoty emerytur, gdyż nie wiadomo, jak będzie wyglądał system walutowy i jaka będzie wartość pieniądza.
Czytaj także: emerytura po 40 latach pracy
Stopa zastąpienia w Polsce coraz niższa?
W dalszej rozmowie z TVN24 ekspert tłumaczy, że najbliższe 10 lat ma oznaczać emerytury na granicy 50% obecnego wynagrodzenia. Potem czeka nas coraz niższa stopa zastąpienia ZUS. Za 20-30 lat może osiągnąć poziom nawet 20%. Raport Instytutu Emerytalnego wskazuje, że stopa zastąpienia już w latach 2014-2020 spadła o 10,1 punktu procentowego. Na niskie świadczenia ma wpłynąć także coraz dłuższa średnia życia Polaków. Ekspert sugeruje, że w ciągu najbliższych 12 lat wróci temat podwyższenia wieku emerytalnego.
Coraz niższa stopa zastąpienia a emerytury kobiet
Sobolewski wskazuje, że w gorszej sytuacji będą kobiety. To dlatego, że obowiązuje je niższy wiek emerytalny, mają więcej lat nieskładkowych przez urlopy macierzyńskie i wychowawcze oraz dłużej żyją. Średnia wieku brana jest pod uwagę do wyliczenia wysokości emerytury. Już teraz różnica między emeryturą mężczyzn i kobiet to ok. 1000 zł.
Dowiedz się, ile wynosi emerytura po 5 latach pracy!
Stopa zastąpienia a komentarz ZUS
Wyświetlająca się w systemie informacja o stanie konta ma jednak być niemiarodajna. Jak podkreśla prezes ZUS Gertruda Uścińska, pokazywane prognozy mają inny cel niż faktyczne przewidzenie przyszłości:
„Informacja o stanie konta ma uświadomić naszym klientom, że ich emerytura zależy przede wszystkim od nich. Obecny system wychodzi z prostego założenia – ile odłożysz w czasie swojej aktywności zawodowej, taką emeryturę uzyskasz. Być może to skłoni naszych klientów, by pomyśleli o swojej przyszłości.”
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreśla, że wysokość emerytur stopniowo wzrasta. Swój udział ma w tym wzrost gospodarczy. W 2055 r. przeciętna emerytura ma wynosić ok. 7,6 tys. – równowartość obecnych 3,1 tys. zł.
Dlaczego warto zabezpieczyć swoją emeryturę już teraz?
Obniżająca się stopa zastąpienia w Polsce to wyzwanie dla przyszłych emerytów, które wymaga podjęcia działań zabezpieczających ich standard życia po zakończeniu kariery zawodowej. Spadek wskaźnika zastąpienia oznacza, że relacja między wysokością emerytury a zarobkami osiąganymi przed emeryturą maleje, co prowadzi do niższych świadczeń emerytalnych. Dlatego kluczowe jest, by już dziś myśleć o budowaniu dodatkowych źródeł dochodu na starość, na przykład poprzez oszczędności w PPK, IKE czy IKZE.
W obliczu przewidywanego wzrostu kosztów życia, zaniechanie oszczędzania na przyszłość może okazać się błędem. Państwowe świadczenia emerytalne stanowią coraz mniejszy procent dochodu zastępującego pensję, dlatego dla wielu osób samodzielne planowanie finansów staje się koniecznością. Budowanie świadomości finansowej w zakresie przyszłej emerytury jest krokiem, który już teraz może poprawić naszą sytuację finansową na starość.
Jak niska stopa zastąpienia wpłynie na przyszłych emerytów w Polsce?
Z prognoz wynika, że niska stopa zastąpienia w Polsce może wpłynąć na konieczność zwiększenia świadomości oszczędnościowej w społeczeństwie. Emeryci będą musieli dostosować swoje finanse do rzeczywistości, w której emerytura pokrywa tylko niewielką część dotychczasowych zarobków. W miarę starzenia się społeczeństwa spadające świadczenia mogą również przyczyniać się do wzrostu poziomu ubóstwa wśród seniorów, co stawia przed państwem nowe wyzwania społeczne.
W tym kontekście polski system emerytalny wymaga zmian, które uwzględniałyby spadek stopy zastąpienia i jego wpływ na jakość życia przyszłych emerytów. Większa stabilność finansowa na emeryturze wymaga nie tylko dostosowania planów indywidualnych, ale również ogólnosystemowych reform, które zminimalizują ryzyko dramatycznego spadku dochodów po przejściu na emeryturę.
