Emerytura obywatelska – co to jest? Ile wynosi?

Emerytura obywatelska to jeden z ciekawszych sposobów funkcjonowania państwowego systemu emerytalnego. Polega na zrównaniu świadczeń wszystkich obywateli bez względu na ich wiek i dotychczasowe zarobki. Na czym polega emerytura obywatelska w innych krajach? Ile wynosi?

Funkcjonująca w niektórych państwach emerytura obywatelska to specyficzne podejście do systemu świadczeń dla seniorów. Jednym z dobrych przykładów jest emerytura w Kanadzie lub Nowej Zelandii. Ten sposób wypłaty świadczeń polega na ustaleniu jednolitej stawki dla wszystkich emerytów, bez względu na przepracowane lata i wiek. Zazwyczaj takie świadczenie jest wyjątkowo niskie, dlatego państwa muszą wdrażać dodatkowe filary emerytalne. Jak dokładnie to działa? Ile wynosi emerytura obywatelska i czy w Polsce takie rozwiązanie ma sens?

Szukasz pracy? Praca w Gdańsku czeka, aż ją odkryjesz!

Co to jest emerytura obywatelska? Definicja i omówienie

Niska i ogólnodostępna emerytura obywatelska to kontrowersyjny sposób dysponowania pieniędzmi seniorów. Niestety według niektórych ekspertów, takie rozwiązanie może stać się koniecznością. Wszystko przez pogarszającą się sytuację demograficzną nie tylko w Polsce, ale też większości krajów europejskich. Może się bowiem okazać, że za kilkadziesiąt lat nasze emerytury nie wystarczą do przeżycia pełnego miesiąca. Na czym polega emerytura obywatelska?

Taki system wypłaty świadczeń polega na ustaleniu jednolitej stawki dla wszystkich obywateli, którzy osiągnęli wiek emerytalny. Dla kogo emerytura obywatelska jest przeznaczona? W tym mechanizmie nie liczy się liczba przepracowanych lat, czy dotychczasowe zarobki. W emeryturze obywatelskiej chodzi o pewną solidarność społeczną. Taki system ma zapewnić minimum do przeżycia każdemu seniorowi, nie skazując go na głodowanie. Z założeń emerytury obywatelskiej w innych krajach wynika, że świadczenia mogą być wyższe od ustawowego minimum. Jednak w tym przypadku wszystko zależy od tego, ile senior samodzielnie odłożył w trakcie swojej kariery zawodowej.

Emerytura obywatelska – gdzie jest?

Rozwiązanie emerytur obywatelskich nie funkcjonuje w Europie, a na całym świecie zaledwie kilka państw wprowadziło system równego podziału. Najczęściej przytaczanym przykładem jest emerytura obywatelska w Kanadzie, którą jednocześnie uznaje się za jedną z najbezpieczniejszych. Kanadyjski projekt emerytury obywatelskiej nie jest jednak tak prosty. Owszem, każdy emeryt otrzymuje podstawowe świadczenia minimalne równe dla wszystkich, lecz jest to jeden z trzech podstawowych filarów, mających go uzupełniać. 

Tamtejsza emerytura zależy od stażu bycia obywatelem państwa. Najwyższy próg świadczeń osiąga się dopiero po przekroczeniu 40 lat zamieszkiwania w kraju. Świadczenia są stosunkowo niskie, ponieważ wynoszą zaledwie 30% najniższej krajowej. Dlatego w grę wchodzą dwa pozostałe filary, czyli odkładanie 10% pensji w formie składek (do pewnego limitu rocznego), a także prowadzenie prywatnych kont oszczędnościowych.

Emerytura obywatelska w Polsce – ile moglibyśmy dostawać?

Kwestia wysokości emerytury obywatelskiej w Polsce pozostaje tematem debaty, a konkretne kwoty nie zostały jeszcze ustalone. Wśród różnych propozycji pojawiają się sugestie, aby emerytura obywatelska wynosiła tyle, co minimalna emerytura, czyli 1588,44 zł brutto (stan na czerwiec 2024). Inne koncepcje zakładają, że kwota ta mogłaby być wyższa i odpowiadać minimum socjalnemu, co mogłoby bardziej zaspokajać potrzeby emerytów. Ostateczna wysokość świadczenia zależałaby od budżetu państwa oraz wyzwań ekonomicznych związanych z wprowadzeniem takiego systemu.

Wady i zalety emerytury obywatelskiej

Zalety emerytury obywatelskiej:

1. Eliminacja ubóstwa wśród seniorów: Gwarantowana kwota dla wszystkich obywateli pozwalałaby uniknąć sytuacji, w której osoby starsze, bez odpowiedniego stażu pracy lub składek, nie mają środków do życia.
2. Prostota systemu: Emerytura obywatelska uprościłaby system emerytalny, eliminując skomplikowane zasady zależności świadczeń od składek i stażu pracy.
3. Bezpieczeństwo socjalne: Wprowadzenie takiej emerytury dawałoby poczucie stabilności finansowej, niezależnie od przeszłości zawodowej i wysokości zarobków.

Wady emerytury obywatelskiej:

1. Wysokie koszty: Finansowanie emerytury obywatelskiej wymagałoby olbrzymich nakładów ze strony państwa, co mogłoby obciążyć budżet i wymagać podniesienia podatków.
2. Zniechęcanie do pracy: Świadomość otrzymania emerytury niezależnie od wkładu w system może osłabić motywację do podejmowania pracy, co mogłoby negatywnie wpłynąć na rynek pracy.
3. Trudności w ustaleniu odpowiedniej kwoty: Znalezienie balansu między zapewnieniem godziwego życia na emeryturze a nieobciążaniem budżetu jest wyzwaniem, które może być trudne do rozwiązania w praktyce.