Próg rentowności to ważne zagadnienie dla biznesmenów. Celem każdego przedsiębiorstwa jest przynoszenie zysków – czyli dbanie o to, aby przekroczyć próg rentowności. Jak go obliczyć i sprawdzić, czy firma przynosi zyski?
Prowadząc biznes, należy stale kontrolować kwestie finansowe i formalne. Przedsiębiorcy zakładają firmy po to, by przynosiły zyski. Niestety nie zawsze jest to możliwe. Pomiędzy zyskiem a stratą ma miejsce jednak jeszcze inne zjawisko, które sprawia, że działalność przyjmuje neutralny charakter. Tym zjawiskiem jest próg rentowności.
Spis treści
Próg rentowności – co to?
Próg rentowności oznacza moment, w którym wydatki prowadzonego przedsiębiorstwa pokrywają się z przychodami. To znaczy, że firma osiągająca próg nie przynosi strat, lecz także nie generuje zysków. Jak łatwo się domyślić sukces przedsiębiorstwa to przede wszystkim przekroczenie progu rentowności i generowanie jak najwyższych przychodów, które przekraczają poziom wydatków działalności.
Warto wiedzieć, że im mniejszy próg, tym lepiej. Jeżeli wydatki są niskie i łatwo je pokryć dzięki przychodom przedsiębiorstwa – łatwiej zapewnić mu płynność finansową i skupić się na rozwoju oraz dywersyfikacji działań.
Dlaczego próg rentowności jest tak ważny?
Jest jednym z parametrów, o które warto zadbać już na samym początku działalności gospodarczej. Dlaczego?
- pozwala ocenić, czy na danym etapie działalność jest w ogóle opłacalna
- obliczenie progu rentowności to najlepszy sposób na określenie, jakie zyski generuje przedsiębiorstwo
- dzięki ustaleniu poziomu przychodów pokrywających wydatki – łatwiej ustalić cenę oferowanych produktów i usług
- ułatwia zarządzanie finansami przedsiębiorstwa i pozwala podjąć decyzję o cięciach budżetowych lub dalszym inwestowaniu
Próg rentowności – wzory. Jak go wyznaczyć?
Przy analizie progu rentowności, należy wziąć pod uwagę wszystkie wydatki, jakie generuje prowadzenie przedsiębiorstwa – zarówno te stałe, jak i sytuacyjne. Po ustaleniu kosztów zmiennych i stałych można obliczyć próg rentowności, wykorzystując jeden z dwóch podstawowych sposobów.
Pierwszym z nich jest metoda obliczenia w ujęciu ilościowym próg rentowności, dzięki któremu dowiesz się, jak dużo produktów musisz sprzedać aby wyjść na zero. Ilościowy próg rentowności liczy się z wykorzystaniem wzoru:
Próg rentowności = koszty stałe / (cena produktu – koszty zmienne)
Przykład 1.
Przyjmijmy, że cena sprzedawanego produktu wynosi 2000 złotych, miesięczne koszty stałe to 4000, a koszty zmienne dotyczące jednego produktu to 500 zł.
Próg rentowności = 4000 / (2000 – 500) = 4000 / 1500 = 2,7
To oznacza, że firma nie będzie przynosiła strat i osiągnie próg, jeśli sprzeda niecałe 3 sztuki swojego produktu w miesiącu. Aby zacząć generować zyski, musi sprzedawać 3 i więcej sztuk.
Drugim sposobem na wyliczenie progu jest ujęcie wartościowe (wartościowy próg rentowności). To znaczy, że wynik działania będzie określał, jak duże przychody musi notować firma, żeby pokryć całkowite koszty działalności.
Przykład 2.
Próg rentowności = Cena produktu x [koszty stałe / (cena – koszty zmienne)]
czyli, 2000 x [4000 / (2000 – 500)] = 2000 x 2,7 = 5400
Taki wynik oznacza, że firma musi przynosić przynajmniej 5400 przychodu, aby wychodzić na zero. Każdy przychód powyżej 5400 złotych oznacza, że przedsiębiorstwo zaczęło przynosić zyski.
Koszty stałe i zmienne a próg rentowności
Podczas obliczania progu wykorzystaliśmy koszty stałe oraz zmienne. Czym one właściwie są?
Koszty stałe to:
- czynsz za wynajem lokalu
- pensje pracowników
- opłata za media
- koszty konserwacji biura lub lokalu
- opłaty za usługi regularne, takie jak biuro rachunkowe bądź agencja hr
- odsetki od wziętych kredytów
Natomiast kosztami zmiennymi są:
- koszty sprzedaży i zakupu
- energii potrzebnej do produkcji
- transport i magazynowanie
- inne składniki zależne od wielkości produkcji i sprzedaży
Procentowy próg rentowności
Procentowy próg rentowności oznacza możliwości produkcyjne firmy, które są konieczne do pokrycia kosztów związanych z prowadzeniem firmy. W celu wyznaczenia procentowego progu rentowności dzieli się koszty stałe przez popyt i mnoży przez 100. Wyniki oznacza siły konieczne do wypracowania zysku.
Rozszerzony próg rentowności
Rozszerzony próg rentowności zakłada pokrywanie kosztów działalności za pośrednictwem obcego kapitału, co tworzy nowe koszty. Uwzględnia zatem nie tylko koszty stałe i zmienne, lecz także finansowe. Wynik obliczeń sugeruje, ile wyrobu musi sprzedać przedsiębiorstwo, by osiągnąć zerowy wynik finansowy z uwzględnieniem kosztów finansowych.
Prosty sposób na wyliczenie progu rentowności
Próg rentowności to jedno z kluczowych narzędzi analitycznych, które pozwala firmom określić minimalny poziom sprzedaży potrzebny do pokrycia kosztów działalności. Wyznaczenie tego wskaźnika wymaga uwzględnienia kosztów stałych oraz zmiennych, a także średniej ceny sprzedaży jednostki produktu. Dla wielu przedsiębiorstw jest to punkt wyjściowy do opracowania strategii finansowej, szczególnie w okresach zmian na rynku.
Zastosowanie progu rentowności pomaga również przewidzieć wpływ zmian w kosztach na kondycję finansową firmy. Warto pamiętać, że dokładność obliczeń zależy od właściwego podziału kosztów oraz realnych założeń dotyczących sprzedaży. Narzędzie to jest nieocenione w monitorowaniu bieżącej sytuacji firmy i planowaniu jej przyszłych działań.
Dlaczego próg rentowności ma kluczowe znaczenie dla firm?
Wyznaczenie progu rentowności pozwala przedsiębiorcom uniknąć błędnych decyzji finansowych, szczególnie w sytuacjach kryzysowych. Dzięki temu narzędziu można określić, jakie działania należy podjąć, aby utrzymać firmę na rynku i uniknąć strat. Próg rentowności jest także szczególnie ważny dla startupów, które dopiero wchodzą na rynek i potrzebują skutecznego planowania finansowego.
Regularne monitorowanie tego wskaźnika pozwala reagować na zmiany w kosztach produkcji, cenach sprzedaży oraz popycie. Firmy, które w pełni rozumieją swoje granice rentowności, mogą efektywnie dostosować strategię działania i zwiększyć swoje szanse na sukces.
