Równoważny system czasu pracy – co to jest i czym się charakteryzuje?

Równoważny system czasu pracy może być wprowadzony w firmie, gdy wymaga tego rodzaj wykonywanych obowiązków. Pozwala na wydłużenie doby pracowniczej, która z zasady nie powinna przekraczać 8 godzin dziennie. Co to jest i kiedy można go zastosować?

Równoważny system czasu pracy

System równoważny czasu pracy często stosuje się w handlu, rolnictwie, ochronie i na stacjach benzynowych. Przepisy zawarte w Kodeksie pracy określają, że wydłużenie dobowej normy pracy musi być równoważone tak, aby nie przekraczać dozwolonej normy miesięcznej. To znaczy, że wynikiem dłuższego dnia w pracy musi być zwrot godzin w innym terminie. Taki sposób wykonywania pracy jest dobrym rozwiązaniem w przypadku zawodów, które wymagają bardziej elastycznego podejścia do doby pracowniczej. Jak wygląda przydzielanie urlopu w tym systemie czasu pracy? W jaki sposób pracodawca może go wprowadzić? 

Równoważny system czasu pracy – co to jest?

Według artykułu 135 Kodeksu pracy równoważny system czasu pracy pozwala na wydłużenie dobowego wymiaru do 12 godzin podczas jednomiesięcznego okresu rozliczeniowego. Może być stosowany, gdy jest to uzasadnione działanie związane z nietypowym rodzajem pracy lub szczególną organizacją obowiązków. Taki model bardzo często stosuje się w gastronomii, handlu, rolnictwie, hotelarstwie, zakładach fryzjerskich, salonach piękności, ochronie i zakładowych służbach ratowniczych. Warto wiedzieć, że istnieją pewne wyjątki, które pozwalają na wydłużenie normy czasu pracy i okresu rozliczeniowego: 

  • w stosunku do wykonywania zawodów polegających na ochronie mienia lub służbie ratowniczej, dobowy wymiar czasu pracy można wydłużyć do maksymalnie 24 godzin w okresie rozliczeniowym, który nie przekracza jednego miesiąca;
  • podczas wykonywania prac, które są uzależnione od czynników atmosferycznych, można wydłużyć okres rozliczeniowy do czterech miesięcy;
  • w pracy wymagającej dozoru urządzeń, można wydłużyć dobę pracowniczą do 16 godzin, w okresie rozliczeniowym, który nie przekracza jednego miesiąca;

W niektórych przypadkach wydłużenie dobowego wymiaru czasu nie jest możliwe. System czasu pracy równoważny nie może być wprowadzany, gdy:

  • pracownica wykonująca swoje obowiązki jest w ciąży;
  • pracownicy opiekują się dzieckiem do 4-go roku życia i nie wyrazili zgody na wprowadzenie równoważnego czasu pracy;
  • pracownicy wykonują obowiązki w środowisku szczególnie szkodliwym dla zdrowia.

Jak wprowadzić równoważny system czasu pracy?

Aby wprowadzić system równoważny czasu pracy, należy zadbać o zamieszczenie przejrzystych informacji w wewnątrzzakładowym regulaminie pracy, układzie zbiorowym pracy lub obwieszczeniu. Wszyscy pracownicy powinni mieć możliwość zapoznania się z obowiązującymi zasadami przed rozpoczęciem okresu rozliczeniowego. Najważniejsze informacje, na których powinien się skupić pracodawca to:

  • kiedy i na jakich zasadach firma będzie równoważyła wydłużony czas pracy w ciągu doby;
  • ilu pracowników będzie zobowiązanych do pracy w równoważnym systemie czasu pracy;
  • jakie zmiany zajdą w obliczaniu dni urlopowych do wykorzystania;
  • przez ile godzin dziennie pracownicy będą wykonywali swoje obowiązki.

Oprócz ustalenia powyższych, pracodawca powinien rozpisać szczegółowy grafik, bez którego trudno sobie wyobrazić równoważny system czasu pracy. Harmonogram musi zostać indywidualnie sporządzony dla każdego pracownika, z wyszczególnieniem liczby godzin do przepracowania w konkretne dni tygodnia. Oprócz harmonogramu warto pamiętać o różnicach w przydzielaniu czasu wolnego od pracy. Wczasów, urlopu okolicznościowego i urlopu na żądanie udziela się nie na pełne dni. Pracownikom odejmowane są godziny, które powinien przepracować według równoważnego systemu czasu pracy w danym okresie.

Przeczytaj także-> Elastyczny czas pracy: co to, jak go wprowadzić?

Równoważny system czasu pracy a norma tygodniowa

Aby wprowadzić system czasu pracy równoważny, należy pamiętać miesięcznej normie godzin, której według Kodeksu pracy nie wolno przekroczyć. Przeciętna norma tygodniowa zawarta w przepisach prawa pracy to 8 godzin dziennie przez 5 dni w tygodniu. To znaczy, że z zasady powinniśmy pracować nie dłużej niż 40 godzin tygodniowo. Dzięki równoważnemu systemowi czasu pracy można traktować tę normę nieco bardziej elastycznie. Pracownik wykonujący obowiązki w tym systemie może przepracować nawet 60 godzin w jednym tygodniu – pod warunkiem, że w ciągu pozostałych tygodni dojdzie do wyrównania, a miesięczna norma nie zostanie przekroczona.

Oceń artykuł
5/5 (2)
Kalkulator wynagrodzeń

Kalkulator wynagrodzeń

Neto, brutto, na rękę - można zwariować.
Skorzystaj z naszego prostego i użytecznego kalkulatora wynagrodzeń

Przejdź do kalkulatora

Chcę zarabiać...

 

Przejdź do kalkulatora