Jeśli pracownik chce skorzystać z urlopu po zwolnieniu lekarskim, musi wykonać badania kontrolne. Dotyczy to zarówno urlopu wypoczynkowego po 182 dniach zwolnienia lekarskiego, jak i urlopu na żądanie. Czy pracodawca może odmówić? Wyjaśniamy!
Urlop na żądanie oraz urlop wypoczynkowy przysługują każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę. Przepisy dotyczące tych uprawnień zawarte są w Kodeksie pracy, który dokładnie określają liczbę dni wolnych oraz prawa i obowiązki obydwu stron. Udzielenie urlopu na żądanie oraz urlopu wypoczynkowego po 182 dniach zwolnienia lekarskiego budzi jednak pewną wątpliwość. Wyjaśniamy, czy pracodawca może odmówić urlopu po zwolnieniu lekarskim. Czy pracownik musi wykonać kontrolne badania przed urlopem wypoczynkowym po długim zwolnieniu?
Spis treści
Urlop po zwolnieniu lekarskim a okresowe badania lekarskie
Zgodnie z artykułem 229 § 2 Kodeksu pracy każdy pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim, jeśli jego niezdolność do pracy trwa dłużej niż trzydzieści dni.
§ 2. Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Dzięki temu lekarz może ustalić, czy chory jest zdolny do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. To samo jest w przypadku okresowego badania lekarskiego, które zleca pracodawca po długotrwałej chorobie pracownika, nawet w czasie jego godzin pracy. W związku z tym, czy może on skorzystać z urlopu wypoczynkowego po zwolnieniu lekarskim trwającym 182 dni? Mowa tu również o urlopie na żądanie, który liczony jest z urlopu wypoczynkowego.
§ 2. Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Czy pracodawca może odmówić urlopu po zwolnieniu lekarskim?
Tak jak wyżej wspomnieliśmy, pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, jeśli ten przebywał na L4 nieprzerwanie trzydzieści dni i nie ma aktualnych badań kontrolnych od lekarza medycyny pracy. Dopiero kiedy zatrudniony otrzyma takie zaświadczenie, ma prawo wrócić do pracy. Co więcej, pracodawca może odmówić urlopu po zwolnieniu lekarskim, jeśli pracownik nie wyrazi zgody na przeprowadzenie badań kontrolnych. Według wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2016 roku sygn. III PK 9/16 pracodawca jest zobowiązany skierowań na badania pracownika po trzydziestodniowej chorobie, jeśli ten bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia lekarskiego chce skorzystać z urlopu na żądanie lub urlopu wypoczynkowego.
Urlop na żądanie po długotrwałym zwolnieniu lekarskim
Przez maksymalny okres trwania niezdolności do pracy, czyli 182 dni, pracownik pobiera zasiłek chorobowy. Jeśli jego stan się nie polepsza lub nawet pogarsza, może przedłużyć okres zasiłkowy do 270 dni lub skorzystać ze świadczenia rehabilitacyjnego przez dwanaście miesięcy. Jeśli pracownik będzie chciał skorzystać z urlopu na żądanie po L4, musi poinformować o tym swojego szefa, najpóźniej tego samego dnia przed rozpoczęciem pracy. Co ważne, przełożony może odmówić udzielenia dnia wolnego.
Urlop po zwolnieniu lekarskim a obowiązek badań kontrolnych
L4 oraz inne zwolnienie lub urlop wynikający z uprawnień pracowniczych są przerwami w wykonywaniu pracy. Każda z nich wzajemnie się wyklucza. Pracownik nie może korzystać równocześnie ze zwolnienia lekarskiego i urlopu wypoczynkowego. Tym bardziej, jeśli nie ma badań kontrolnych po trzydziestodniowej niedyspozycyjności. W związku z tym pracodawca nie może udzielić urlopu po zwolnieniu lekarskim – zarówno wypoczynkowego, jak i na żądanie. Z kolei urlop wypoczynkowy po długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie jest konkretnie opisany w Kodeksie pracy.
Pracodawca sam musi podjąć decyzję
Na pracodawcy spoczywa obowiązek podjęcia decyzji o tym, czy pracownik może skorzystać z urlopu bezpośrednio po zwolnieniu lekarskim, czy jednak musi zjawić się na jeden dzień w pracy po skierowanie na badania kontrolne, a następnie udać się na planowany urlop wypoczynkowy.
Szukasz pracy w Częstochowie? Aplikuj na nasze oferty praca Częstochowa
Obowiązek badań kontrolnych przed udzieleniem urlopu wypoczynkowego
Przepisy Kodeksu pracy jednoznacznie wskazują, że po nieprzerwanej niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, pracownik musi przejść kontrolne badania lekarskie. Udzielenie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po takim zwolnieniu lekarskim jest możliwe dopiero po uzyskania zaświadczenia lekarskiego o zdolności do pracy.
Pracodawca nie ma tu dowolności – nie może udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego, jeśli nie zostały spełnione wymogi dotyczące badań kontrolnych. Dotyczy to zarówno zaplanowanego urlopu wypoczynkowego, jak i urlopu na żądanie. Tylko po pozytywnym wyniku badań kontrolnych możliwe jest udzielenie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po zakończeniu długotrwałego L4.
Nowe zasady zliczania okresów niezdolności do pracy według GIP
W 2024 roku Główny Inspektorat Pracy doprecyzował, jak należy zliczać okresy niezdolności do pracy przy ustalaniu obowiązku badań kontrolnych. Do 31-dniowego okresu nieprzerwanej niezdolności do pracy nie wlicza się przerw, w których pracownik wykonywał pracę lub korzystał z innych dni wolnych. Każda taka przerwa powoduje, że licznik dni zaczyna się od nowa.
Czytaj także: Wzór wezwania do zapłaty – dokument i omówienie
Udzielenie urlopu wypoczynkowego po kilku zwolnieniach lekarskich wymaga uzyskania zaświadczenia lekarskiego tylko wtedy, gdy niezdolność do pracy trwała nieprzerwanie ponad 30 dni. Pracodawca powinien dokładnie analizować okresy niezdolności do pracy przed podjęciem decyzji o udzieleniu urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po L4. Dzięki temu zaplanowanego urlopu wypoczynkowego nie trzeba będzie przerywać z powodu konieczności wykonania badań.
Urlop po długim L4 w 2026: kontynuacja, ekwiwalent i nowe kontrole ZUS
Urlop wypoczynkowy po długotrwałym zwolnieniu lekarskim (L4) w 2026 r. nadal wymaga spełnienia obowiązku skierować pracownika na kontrolne badania lekarskie przeprowadza lekarz medycyny pracy, jeśli niezdolność do pracy trwała ponad 30 dni. Bez aktualnego orzeczenia lekarskiego pracodawca nie może udzielić urlopu ani dopuścić do pracy.
Kontynuacja przerwanego urlopu
Jeśli urlop wypoczynkowy został przerwany zwolnieniem lekarskim, pracownik może go dokończyć bezpośrednio po L4, zachowując prawo do 14 dni ciągłego wypoczynku (art. 162 KP). Kontrolne badania lekarskie przeprowadza się przed kontynuacją tylko wtedy, gdy przerwa w urlopie (L4) przekroczy 30 dni nieprzerwanie. W przeciwnym razie wystarczy aktualnego orzeczenia lekarskiego z przedchorobowego okresu.
Zmiany w ekwiwalencie urlopowym
Od 27 stycznia 2026 r. ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypłaca się w terminie pensji lub w ciągu 10 dni od zakończenia umowy. Obowiązek skierowania pracownika na badania przed ewentualną wypłatą nie zmienia się, ale chroni przed opóźnieniami po długim L4.
Nowe kontrole ZUS od kwietnia 2026
ZUS zyskał szersze uprawnienia do kontroli L4 wstecz i za pracę u innego pracodawcy (od 2027 r.), co wpływa na ryzyko utraty zasiłku. Pracownik po długim L4 powinien mieć aktualnego orzeczenia lekarskiego przed urlopem, by uniknąć komplikacji z kontrolami.
A czy Tobie zdarzyło się wziąć urlop po zwolnieniu lekarskim? Czy pracodawca kiedykolwiek odmówił Ci takiego urlopu? Podziel się z nami swoim doświadczeniem na Forum : urlop po zwolnieniu lekarskim 🙂
witam
zakład odmawia mi urlopu wypoczynkowego po długiej chorobie
Szekle,
jak zostało wskazane w artykule – po okresie długotrwałego, tj. trwającego dłużej niż 30 dni, okresu choroby, pracodawca ma obowiązek przed dopuszczeniem pracownika do pracy skierować go na kontrolne badania lekarskie i dopiero po przedłożeniu pozytywnego orzeczenia dopuścić go ponownie do pracy. Należy przez to rozumieć nie tylko umożliwienie pracownikowi wykonywanie obowiązków służbowych, ale również odbywanie urlopu wypoczynkowego i to również wtedy, gdy miałoby to mieć miejsce bezpośrednio po zakończeniu okresu zwolnienia lekarskiego, tj. z pominięciem powrotu do świadczenia obowiązków służbowych (np. termin zwolnienia upływałby w niedzielę, a Ty miałbyś rozpocząć urlop od poniedziałku). Należy pamiętać, że zgodnie z art. 154[2] Kodeksu pracy, urlopu wypoczynkowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, a ponadto – zgodnie z harmonogramem urlopów ustalonym z pracodawcą i współpracownikami (art. 163). Dniami pracy są te dni, w które pracownik jest zdolny do pracy, zaś choroba jest stanem przeciwnym.
Powyższy pogląd podziela SN (por. wyr. III PK 9/16).
Szekle, należałoby doprecyzować, z jakich przyczyn pracodawca nie chce udzielić urlopu. Czy wróciłeś już w pełni do pracy? Jeśli tak, to odpada przesłanka konieczności uprzedniego przedstawienia orzeczenia lekarskiego, bo to zapewne masz już za sobą. Pozostaje zatem kwestia planu urlopów, być może Twój urlop kolidowałby z urlopem innego pracownika i stąd opór pracodawcy.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
A czy można wziąć urlop bezpośrednio po 7-dniowym zwolnieniu lekarskim?
Acc,
tak. Konieczność uprzedniego przedstawienia orzeczenia lekarskiego dotyczy jedynie sytuacji, w których choroba pracownika trwała co najmniej 30 dni. Nie ma zatem przeciwskazań, by wnioskować o urlop bezpośrednio po ustaniu choroby, jeśli trwała krócej.
Pozdrawiam
Ekspert GoWork
Hmm, orzeczenia sądów w omawianej sprawie są niejednoznaczne – raz tak raz nie. Subiektywnie oceniając Nie potrafię tego zrozumieć, że LMP musi mnie przebadać i wystawić orzeczenie, że jestem zdolny do wykonywania pracy, ale co to ma wspólnego z moim urlopem wypoczynkowym? Żeby wypoczywać muszę mieć orzeczenie że mogę podjąć pracę? Może ustanowić przepisy o badani lekarskim przed pójściem na urlop wypoczynkowy. Całe szczęście, że w Polsce nie ma precedensu, ale i tak ktoś wyda swój osąd a inni biorą, to za wykładnię. Jeśli dwie strony stosunku pracy dojdą do porozumienia i ktoś bezpośrednio po zwolnieniu lekarskim skorzysta z UW – Nie widzę przeciwskazań pod warunkiem, że otrzyma od lekarza wystawiającego zwolnienie orzeczenie, że leczenie zostało zakończone i dalsze zwolnienie lekarskie nie jest wymagane.
Urlop jest wypoczynkowy. Jeżeli ktoś się leczy to nie wypoczywa. Pracując i idąc na urlop jest się potencjalnie zdrowym. Chyba, że lekarz stwierdzi inaczej. Chorując długotrwale (ponad 30 dni) i chcąc zaraz potem iść na urlop, jest się potencjalnie chorym, chyba ze lekarz nie stwierdzi inaczej. Proste.
a jak jest z ekwiwalentem za urlop wypoczynkowy po chorobie trwającej prawie rok i orzeczeniu o niezdolności do pracy? i emerytura na dniach?
Witam,
odkopuję trochę temat, bo jestem ciekawa innej kwestii
czy pracownik będąc w okresie długotrwałej choroby (ponad 150 dni) może złożyć wniosek o urlop rodzicielski (jeszcze ze zwolnienia chorobowego, z uwzględnieniem 21 dni) i skorzystać z tego urlopu bezpośrednio po zakończeniu zwolnienia lekarskiego, z pominięciem badań kontrolnych ?
przebywam na zwolnieniu lekarskim juz 150 dni,moj stan zdrowia nie polepsza sie i postanowilam od lipca przejsc na emeryture jak moge wykorzystac urlop.
Uprzejmie proszę o pomoc, czy pracodawca kierując mnie do lekarza orzecznika po zwolnieniu powyżej 30 dni, może wpisać mi za dzień wizyty u lekarza medycyny pracy – urlop?