Jakie są obowiązki pracownika? Sprawdź przepisy Kodeksu pracy i BHP

Jakie są obowiązki pracownika? Czego nie może odmówić pracodawcy? Co grozi za nieprzestrzeganie obowiązków pracowniczych? Odpowiedzi znajdziesz poniżej! Prezentujemy także podstawowe obowiązki pracownika w zakresie BHP, w razie wypadku i inne.

obowiązki pracowników

Każdy pracownik ma swoje prawa i obowiązki. W tym artykule zajmiemy się kwestią obowiązków oraz odpowiedzialnością w przypadku ich nieprzestrzegania. Obowiązki pracowników są szczegółowo opisane w Kodeksie pracy oraz w przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca może je również uszczegółowić w firmowym regulaminie oraz wpisać w umowę o pracę. Powinien jednak poinformować o tym swojego pracownika przed podpisaniem z nim umowy. Poznaj podstawowe obowiązki pracownika. Dowiedz się, jakie kary mogą go spotkać kiedy narusza lub nie przestrzega swoich obowiązków.

Obowiązki pracowników: Kodeks pracy

Według artykułu 22 Kodeksu pracy przy nawiązaniu stosunku pracy pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określoną przez pracodawcę i pod jego kierownictwem oraz w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie. Z kolei pracodawca ma obowiązek zatrudnić takiego pracownika i wypłacać mu należne wynagrodzenie. Zgodnie z przepisami prawa pracy do podstawowych obowiązków pracownika należy przede wszystkim staranne i sumienne wykonywanie zadań służbowych. W artykule 100 Kodeksu pracy jest napisane, że pracownik obowiązany jest w szczególności do:

  • przestrzegania czasu pracy ustalonego w regulaminie zakładu pracy;
  • przestrzegania przepisów zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych;
  • przestrzegania regulaminu pracy i porządku;
  • przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;
  • dbać o dobro firmy, chronić jej mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Pracodawca może również uszczegółowić każdy z powyższych punktów dotyczących obowiązków pracownika w wewnątrzzakładowym regulaminie pracy. Ponadto po ustaleniu obydwu stron, wybrany wpis z regulaminu można wpisać do zawieranej umowy o pracę. Może dotyczyć on na przykład zakazu konkurencji czy obowiązku podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Obowiązki pracownika w zakresie BHP

Jak wyżej wspomnieliśmy, pracownik zobowiązany jest również do przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Ich zakres może być różny w zależności od stanowiska, miejsca pracy oraz wykonywanych zadań. Z kolei zgodnie z artykułem 211 Kodeksu pracy do podstawowych obowiązków pracownika dotyczących przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy należy:

  • znajomość przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • udział w szkoleniach i instruktażu z BHP oraz w wymaganych egzaminach sprawdzających;
  • wykonywanie pracy w sposób zgodny z przepisami BHP oraz stosowanie się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek pracodawcy;
  • poddawanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym czy innym zleconym badaniom lekarskim oraz stosować się do wskazówek lekarza;
  • dbanie o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu;
  • dbanie o porządek i ład w miejscu pracy;
  • stosowanie środków ochrony zbiorowej oraz używanie środków ochrony przydzielonych indywidualnie, tak samo jak odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem;
  • niezwłoczne zawiadamianie pracodawcy o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, a także ostrzec współpracowników oraz osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia o grożącym im niebezpieczeństwie;
  • współdziałanie z pracodawcą i przełożonymi w sumiennym wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szukasz pracy w Radomiu? Aplikuj na nasze oferty praca Radom


Obowiązki pracownika w razie wypadku przy pracy

Zgodnie z artykułem 3 ust. 1 Ustawy wypadkowej wypadkiem przy pracy nazywamy nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną związaną z pracą. Skutkiem takiego zdarzenia jest uraz lub śmierć. Według rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku podstawowym obowiązkiem pracownika odpowiedzialnego za wypadek przy pracy jest niezwłoczne poinformowanie przełożonego o zaistniałej sytuacji, jeśli oczywiście pozwala na to jego stan zdrowia. Następnie przełożony lub pracodawca musi zorganizować pierwszą pomoc, zabezpieczyć miejsce wypadku, a także powiadomić inspektora BHP i kierownika komórki o danym zdarzeniu.

Obowiązki pracowników w zakresie ochrony przeciwpożarowej

Artykuł 211 Kodeksu pracy reguluje podstawowe obowiązki pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej. Od takich przepisów zaczyna się każde szkolenie BHP. Pamiętajmy, że ochrona przeciwpożarowa ma na celu ochronę życia, zdrowia, mienia i środowiska przed pożarem czy klęską żywiołową. Dlatego znajomość zasad w tym zakresie należy do obowiązków pracownika. Co więcej, na podstawie artykułu 4 ust. 1 Ustawy o ochronie przeciwpożarowej każdy właściciel budynku lub użytkownik budynku (na przykład pracodawca) musi zapewnić nie tylko szkolenie ppoż., ale także ochronę przeciwpożarową i między innymi przestrzegać wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych budynku oraz wyposażyć go w odpowiedni sprzęt pożarniczy, sprzęt ratowniczy i środki gaśnicze.

Obowiązki pracowników: kary za nieprzestrzeganie prawa

Jeśli pracownik naruszy swoje obowiązki uregulowane w Kodeksie pracy, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności. Kara zależy od wagi naruszonych obowiązków pracownika oraz skutków, które takie zachowanie wywołało. Pracodawca może również rozwiązać stosunek pracy w trybie dyscyplinarnym oraz dochodzić odszkodowania. Szczególnie gdy mowa o odpowiedzialności materialnej. Z kolei, gdy pracownik naruszy tajemnicę państwową, to może nawet zostać pociągnięty do odpowiedzialności przed sądem karnym.

Czy wykonanie polecenia służbowego to obowiązek pracownika?

Pamiętajmy, że polecenie służbowe pracodawcy powinno przede wszystkim dotyczyć pracy, a także nie być sprzeczne z zawartą umową o pracę oraz z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym. W innym wypadku pracownik może odmówić wykonania polecenia na podstawie swoich praw pracowniczych: zgoda na wykonanie polecenia nie zawsze jest obowiązkiem pracownika.

Kalkulator wynagrodzeń

Kalkulator wynagrodzeń

Neto, brutto, na rękę - można zwariować.
Skorzystaj z naszego prostego i użytecznego kalkulatora wynagrodzeń

Przejdź do kalkulatora

Chcę zarabiać...

 

Przejdź do kalkulatora