Przydarzył Ci się wypadek w pracy? Co teraz i gdzie szukać pomocy? W tym artykule poznasz najważniejsze przepisy związane z wypadkiem przy pracy i dowiesz się do jakich świadczeń masz prawo. Sprawdź także, jakie są obowiązki pracodawcy, gdy dojdzie do wypadku w pracy.

Wypadek w pracy: definicja

Według ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wypadek w pracy definiuje się jako nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które spowodowało uraz lub śmierć pracownika i nastąpiło:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności albo poleceń przełożonych,
  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Wypadek podczas delegacji

Co ciekawe za wypadek przy pracy uważa się także zdarzenie, do którego doszło poza miejscem zatrudnienia, o ile pracownik wykonywał w tym czasie obowiązki służbowe. Przykładowo wypadkowi przy pracy może ulec osoba pracująca na co dzień w Radomiu, która wyjechała w delegację do pracy w Warszawie.

Rodzaje wypadków przy pracy

O śmiertelnym wypadku przy pracy mówimy wtedy, gdy następuje zgon pracownika w ciągu 6 miesięcy od zdarzenia, które kwalifikuje się prawnie jako wypadek przy pracy.

Zatrudniony może również doznać ciężkiego wypadku przy pracy, który skutkuje utratą: słuchu, wzroku, zdolności rozrodczych, rozstrojem zdrowia, wywołaniem nieuleczalnej choroby, choroby psychicznej, trwałego uszkodzenia lub oszpecenia ciała i powoduje niezdolność do dalszego wykonywania zawodu.

Wypadki przy pracy dzieli się także ze względu na ilość osób, które mu uległy.


Co o wypadku w pracy mówi Kodeks pracy? Sprawdź to w Poradniku GoWork.pl.


Czym jest zbiorowy wypadek przy pracy?

Zbiorowy wypadek przy pracy obejmuje minimum 2 pracowników (art. 3 ust. 6 u.w.c.z.), którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w wyniku tego samego zdarzenia. Zdarzenie takie związane jest z ściśle z wykonywaniem pracy i czynności przełożonego.

Wypadek przy pracy: obowiązki pracodawcy

W razie wystąpienia wypadku przy pracy procedura postępowania mówi, iż pracodawca zobowiązany jest do niezwłocznej reakcji. Reakcja taka obejmuje udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanemu, wysłuchanie jego wstępnej relacji  ze zdarzenia (jeśli  pracownik jest przytomny) i wezwania służb ratunkowych. Pracodawca powinien również dążyć do skutecznego wyeliminowania lub ograniczenia źródła zagrożenia, a także ustalenia przyczyn i okoliczności wypadku. Zadaniem pracodawcy, kiedy doszło do wypadku przy pracy, jest zgłoszenie zajścia do okręgowego inspektora pracy oraz prokuratora.

Zgłoszenie zdarzenia

O wypadku w pracy należy niezwłocznie poinformować właściwe służby oraz zgłosić zajście (patrz: wcześniejszy akapit). Co ważne, firmy muszą także prowadzić rejestr wypadków przy pracy i przechowywać dokumenty związane ze zdarzeniem: protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową.

Kto ma prawo ustalić, czy wypadek jest „wypadkiem przy pracy”?

Pracownik, o ile jest w stanie, ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o sytuacji, która może być klasyfikowana jako wypadek przy pracy. Co więcej, obowiązek zawiadomienia ciąży na każdym pracowniku, który był świadkiem niebezpiecznego zdarzenia w miejscu pracy bez względu na to, co mu się wydaje – zgłoszenie wypadku powinno być sporządzone na piśmie. Przełożony ma 14 dni na sporządzenie protokołu powypadkowego, który  przed oficjalnym zatwierdzeniem zostaje przekazany poszkodowanemu i jego rodzinie w celu zapoznania się z nim ciągu 5 dni.

Wypadek przy pracy – świadczenia

Pracownik, który ucierpiał na skutek wypadku przy pracy lub ma stwierdzoną chorobę zawodową, ma prawo do określonych świadczeń, do których należy: zasiłek chorobowy, zasiłek wyrównawczy, świadczenie rehabilitacyjne, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta szkoleniowa, renta rodzinna, dodatek do renty rodzinnej, dodatek pielęgnacyjny, pokrycie kosztów leczenia stomatologicznego i szczepień oraz zakup przedmiotów ortopedycznych.

Wypadek przy pracy – kto płaci?

Od pierwszego dnia zwolnienia lekarskiego, które pracownik otrzymał w związku z wypadkiem w pracy, zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne są wypłacane z ubezpieczenia wypadkowego. Oznacza to, że płaci je Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wypadek przy pracy a zwolnienie lekarskie

Prawo do skorzystania ze zwolnienia lekarskiego ma osoba, która na skutek wypadku w pracy nie jest zdolna do świadczenia pracy. Dokument ten jest podstawą do tego, by otrzymać zasiłek z ubezpieczenia wypadkowego.

Odszkodowanie za wypadek przy pracy

Jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu pracownikowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku w pracy lub choroby zawodowej.

Oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu dokonuje się dopiero po zakończeniu leczenia i rehabilitacji po wypadku przy pracy. Odszkodowanie z ZUS przyznawane jest jednorazowo i jest iloczynem procentu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu i wysokości 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku.

Wypadek przy pracy – dokumenty do ZUS

– Poszkodowany powinien złożyć wniosek o przyznanie jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy, do którego załączone powinny zostać: zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9, w którym zawarta jest m.in. informacja o zakończonym procesie leczenia i rehabilitacji, wystawione nie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku, ewentualna dokumentacja medyczna z przebiegu leczenia i rehabilitacji, protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, sporządzony przez pracodawcę lub karta wypadku, jeśli była sprawa sądowa – prawomocny wyrok sądu pracy czy decyzja państwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej – podkreśla mec. Reck z portalu Prawo.pl.

Po złożeniu wniosku ZUS wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania odszkodowania. Poszkodowany w wyniku wypadku przy pracy pracownik zawsze może się jednak od decyzji urzędu odwołać. Stosowny dokument musi jednak złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia decyzji do sądu rejonowego – sądu pracy za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję (pisemnie lub ustnie do protokołu).

Czym jest stały uszczerbek na zdrowiu?

Stałym uszczerbkiem na zdrowiu jest naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Natomiast za długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie.

Odszkodowanie od pracodawcy

Kiedy odszkodowanie z ZUS-u nie pokryje wszystkich kosztów leczenia poszkodowanego pracownika, wówczas może on domagać się odszkodowania od pracodawcy.

Jeżeli pracodawca ponosi winę za wypadek przy pracy swojego pracownika, musi pokryć koszty jego leczenia, a w przypadku gdy stał się on inwalidą wypłacić musi sumę, która umożliwi mu przekwalifikowanie się do innego zawodu. W przypadku, jeżeli pracodawca nie ma wykupionej polisy ubezpieczeniowej, odszkodowanie zobowiązany jest wypłacić z majątku własnego.

Wypadek przy pracy z winy pracownika

Wypadek z winy pracownika jest jedynym rodzajem wypadku w pracy, który zwalnia pracodawcę z odpowiedzialności za zdarzenie. Wtedy pracownik nie może liczyć na odszkodowanie. Nie zostaną mu także wypłacone świadczenia z tytuły wypadku przy pracy, w tym zasiłek chorobowy w wysokości 100%. Dzieje się tak, kiedy do wypadku doszło wyłącznie na skutek udowodnionego naruszenia przepisów BHP w miejscu pracy dotyczących ochrony życia i zdrowia, umyślnie lub w skutek niedbalstwa. Co ważne, świadczenia nie przysługują także, jeżeli pracownik był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających albo substancji psychotropowych.

Wypadek przy pracy na umowie zlecenie

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym, a także ubezpieczeniu wypadkowemu. Ubezpieczenie chorobowe jest w tym przypadku jednak dobrowolne (co ma znaczenie w przypadku np. przeziębienia). Jeżeli do wypadku w pracy doszło na umowie zlecenie, to pracownikowi przysługuje ten sam pakiet świadczeń socjalnych,  co pracownikom zatrudnionym w oparciu o umowę o pracę.