Przydarzył się Wam wypadek w delegacji i zastanawiacie się, jak w takiej sytuacji wystąpić o odszkodowanie od pracodawcy? Na jakich zasadach jest ono przyznawane w przypadku kolizji samochodowej? Odpowiada ekspert prawny GoWork.pl!

Wypadek w delegacji – czy jest traktowany jako wypadek przy pracy?

Czy wypadek w czasie delegacji jest traktowany tak samo, jak wypadek przy pracy? Teoretycznie wypadek zaistniały w trakcie podróży służbowej powinien być traktowany na równi ze zdarzeniem w pracy w zakresie należnych poszkodowanemu pracownikowi świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

Wypadek w delegacji po pracy

W praktyce często jednak sprawy dotyczące wypadku w delegacji budzą wiele wątpliwości. Do najczęstszych należy to, czy wypadek nastąpił np. w trakcie podróży na miejsce delegacji, czy też w czasie wolnym pracownika. Czy w takiej sytuacji pracodawca nadal ma ponosić odpowiedzialność za poniesione przez niego szkody?

Wypadek przy pracy w delegacji – jak ubezpieczyć się na taką sytuację?

Aby uniknąć sytuacji, w której z racji wypadku w delegacji będziecie mieć problem z uzyskaniem odszkodowania, warto zadbać o dodatkowe zabezpieczenie podróży służbowej.

Jest nim przede wszystkim, najlepiej pisemne, polecenie wyjazdu służbowego, o które możecie poprosić pracodawcę. Przy ustalaniu okoliczności np. wypadku samochodowego w delegacji istotne będzie bowiem, czy udaliście się w nią na polecenie przełożonego, czy tylko za jego zgodą (poprzez np. usprawiedliwioną nieobecność w pracy w danym dniu).

Wypadek w delegacji a świadczenia ZUS

Podczas wykonywania obowiązków służbowych, zarówno w stałym miejscu pracy, jak i w delegacji, istnieje ryzyko wypadku. Przepisy traktują wypadki w delegacji na równi z innymi wypadkami przy pracy, o ile zdarzenie nastąpiło podczas wykonywania obowiązków zawodowych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wypadek jest wynikiem działań niezwiązanych z pracą, np. w wyniku urazów odniesionych podczas rozrywek po godzinach pracy. W takim przypadku ZUS nie uznaje zdarzenia za wypadek przy pracy.

W sytuacji wypadku przy pracy w delegacji, przysługują świadczenia z ZUS, takie jak: zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne (oba na poziomie 100% podstawy wymiaru), renta z tytułu niezdolności do pracy oraz jednorazowe odszkodowanie w razie trwałego uszczerbku na zdrowiu. W przypadku śmierci pracownika, świadczenia przysługują uprawnionym członkom jego rodziny. Kluczową rolę w przyznaniu tych świadczeń odgrywa protokół sporządzony przez pracodawcę, który dokumentuje okoliczności wypadku.

Oprócz świadczeń z ZUS, poszkodowany w wypadku przy pracy może ubiegać się także o dodatkowe odszkodowanie na podstawie kodeksu cywilnego, które pokryje koszty leczenia i zadośćuczynienie za doznane krzywdy. Jeśli w wyniku wypadku pracownik częściowo lub całkowicie utraci zdolność do pracy bądź jego potrzeby znacząco wzrosły, może również starać się o rentę. W takim przypadku ważne jest udokumentowanie zdarzenia, w tym protokołu, kart pogotowia czy oświadczeń świadków, co pozwoli na jednoznaczne ustalenie odpowiedzialności za wypadek.

SPRAWDŹ TEŻ: Wypadek w pracy z winy pracodawcy – czy przysługuje odszkodowanie?

Odszkodowanie za wypadek w delegacji – jak się o nie ubiegać? 

Jak ubiegać się o odszkodowanie w przypadku wypadku w delegacji służbowej? Na jakich zasadach jest ono przyznawane i co robić w sytuacji, w której pracodawca odmawia poniesienia odpowiedzialności?

Na te i inne pytanie odpowiada ekspertka prawna GoWork.pl, Angelika Kowalczyk, w kolejnym odcinku naszego cyklu „Pracodawca to (nie) Twój wróg”.

1. Czy w przypadku wypadku w delegacji przysługuje mi prawo do odszkodowania?

Istotą stosunku pracy jest świadczenie pracy określonego rodzaju w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę (art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, dalej: Kodeks pracy). Ponadto, czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 Kodeksu pracy) – czyli również w miejscu, w którym wykonuje wyznaczone przez pracodawcę obowiązki służbowe w ramach delegacji.

Taki stan rzeczy potwierdza art. 77[5] Kodeksu pracy, który wskazuje, że podróżą służbową jest wykonywanie na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy.

Powyższe oznacza, że delegacja również jest świadczeniem pracy i stosuje się do tej sytuacji takie same zasady, jak do pracy „stacjonarnie w biurze”. Do takich regulacji będą należały m.in. te o wypadku przy pracy.

ZOBACZ TEŻ: Kto płaci za mandat – kierowca czy pracodawca?

Wypadek samochodowy w delegacji – czy należy się odszkodowanie?

Do wypadku samochodowego w delegacji będziemy stosować przepisy o wypadku przy pracy. Jeżeli więc taki wypadek samochodowy w trakcie podróży służbowej będzie można zakwalifikować jako wypadek przy pracy, to jak najbardziej zatrudniony będzie mógł liczyć na odszkodowanie zgodnie z art. 237[1] Kodeksu pracy.

2. Jakie warunki muszę spełnić, aby móc ubiegać się o odszkodowanie za wypadek samochodowy w delegacji?

W przypadku wypadku w podróży służbowej największych trudności dostarcza zakwalifikowanie danej sytuacji jako tej, która rzeczywiście wystąpiła w trakcie wykonywania pracy. Nie każdy bowiem wypadek w trakcie delegacji będzie traktowany jako wypadek przy pracy, za który należy się odszkodowanie.

Aby wypadek samochodowy w delegacji można było zakwalifikować jako wypadek przy pracy, to musi on być skutkiem takiego zachowania pracownika, które pozostaje w ścisłym związku z wykonywaniem zleconych przez pracodawcę obowiązków.

Należy więc w takiej sytuacji ustalić, czy wypadek samochodowy w podróży służbowej był efektem działania koniecznego z punktu widzenia realizacji celu podróży służbowej oraz zgodnego z jej warunkami. Taki związek zachodzi nie tylko wtedy, kiedy pracownik wykonuje pracę w ścisłym znaczeniu, ale również podczas innych czynności towarzyszących podróży służbowej np. podczas spożywania posiłku.

Szukasz pracy w Katowicach? Sprawdź najlepsze oferty na GoWork.pl!

Wypadek w czasie delegacji

Co prawda w trakcie trwania podróży służbowej pracownik nie wraca samochodem do miejscowości stałego pobytu czy do domu, ale do miejsca zakwaterowania. Wypadek samochodowy w delegacji nie będzie więc dosłownie wypadkiem w pracy lub w drodze do pracy, ale wypadkiem zrównanym z wypadkiem przy pracy, co potwierdza również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 września 1998 r., sygn. II UKN 217/98.

Wszystkie zatem zachowania pracownika, które mają miejsce już po godzinach przeznaczonych na realizację zadań wynikających z delegacji, wciąż można powiązać ze stosunkiem pracy o tyle, o ile dają się pogodzić z celem takiej podróży służbowej, tj. z potrzebą realizacji powierzonych zadań.

W świetle powyższego wypadek w delegacji zostanie uznany za wypadek przy pracy wówczas, gdy dojdzie do niego podczas podróży do miejsca spotkania z klientem, ale nie będzie nim wtedy, gdy przykładowo zatrudniony zostanie poproszony przez sąsiada w hotelu o zrobienie zakupów. Należy jednak mieć na uwadze, że każdy wypadek samochodowy w delegacji będzie oceniany bardzo indywidualnie.

Aby zatem móc ubiegać się o odszkodowanie za wypadek samochodowy w delegacji, to przede wszystkim taki wypadek musi zostać zakwalifikowany jako wypadek przy pracy przez powołany przez pracodawcę zespół powypadkowy. Aby mogło do tego dojść, trzeba w pierwszej kolejności o wypadku samochodowym w delegacji zawiadomić niezwłocznie pracodawcę.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ: Dieta – delegacja 2024. Zasady podróży służbowych

3. Czy pracodawca ma prawo odmówić mi wypłaty odszkodowania za wypadek w delegacji? Co można wtedy zrobić?

Pracodawca oczywiście ma prawo odmówić wypłaty odszkodowania za wypadek w delegacji wówczas, gdy taki wypadek nie zostanie zakwalifikowany jako wypadek przy pracy. Kwestia wypłaty odszkodowania za wypadek przy pracy nie jest bowiem samowolną decyzją pracodawcy, ale konsekwencją wynikającą z protokołu powypadkowego wskazującego na wystąpienie wypadku przy pracy.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że poszkodowany pracownik ma prawo odwołać się od protokołu powypadkowego do sądu pracy na podstawie art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

Jeżeli natomiast stwierdzono obowiązek wypłaty odszkodowania za wypadek w delegacji służbowej na podstawie protokołu powypadkowego, a pracodawca mimo to odmawia wykonania zobowiązania, to pracownik przede wszystkim może zgłosić ten fakt do Państwowej Inspekcji Pracy, która ma prawo nakazać pracodawcy wypłatę świadczenia przysługującego pracownikowi (w tym przypadku – z ubezpieczenia społecznego), a nakaz w takiej sprawie podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy).

Kiedy pracownik może ubiegać się o odszkodowanie po wypadku w delegacji?

Pracownik, który uległ wypadkowi podczas delegacji, ma prawo do odszkodowania, jednak konieczne jest spełnienie określonych warunków. Przede wszystkim, aby wypadek w delegacji był uznany za wypadek przy pracy, musi wystąpić w trakcie wykonywania obowiązków służbowych lub w czasie podróży służbowej, o ile ta jest uzasadniona pracą. W takim przypadku pracownik może ubiegać się o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, które obejmuje m.in. leczenie, rehabilitację, a także zwrot kosztów związanych z leczeniem. Ważne jest, aby pracownik zgłosił wypadek niezwłocznie po jego zaistnieniu, a także udokumentował zdarzenie, np. raportem wypadkowym.

Zakres odpowiedzialności pracodawcy w przypadku wypadku w delegacji obejmuje obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pracownikowi, a także pokrycia kosztów związanych z leczeniem oraz, w niektórych przypadkach, wypłatę odszkodowania. Należy również pamiętać, że pracodawca może być zobowiązany do wypłaty odszkodowania na podstawie przepisów prawa pracy, jak również w ramach ubezpieczenia wypadkowego, o ile wypadek spełnia określone normy. Jeśli wypadek w delegacji był wynikiem zaniedbań ze strony pracodawcy, np. niewłaściwego zapewnienia warunków pracy lub bezpieczeństwa, pracownik może liczyć na wyższe odszkodowanie lub rekompensatę.

Co powinien zawierać raport wypadkowy?

W przypadku wypadku w delegacji, kluczowe jest przygotowanie odpowiedniego raportu wypadkowego. Raport taki powinien zawierać szczegółowe informacje na temat przebiegu wypadku, czasu, miejsca, okoliczności oraz przyczyn zdarzenia. Dodatkowo, należy opisać charakter obrażeń oraz podjąć działania zmierzające do ich leczenia, jak np. wezwanie karetki czy udanie się do szpitala. Taki raport jest podstawą dla ubezpieczyciela oraz służb odpowiedzialnych za ustalenie przyczyn wypadku i podejmowanie działań związanych z wypłatą odszkodowania.

Źródło zdjęcia: https://pixabay.com/pl/photos/wypadek-samoch%C3%B3d-szkoda-pojazd-1409005/