Rząd przedstawił założenia przyszłorocznej waloryzacji emerytur. Choć świadczenia wzrosną, wielu seniorów może poczuć rozczarowanie. Najniższa emerytura nadal nie przekroczy granicy 2 tys. zł brutto, a różnice między propozycjami partnerów społecznych i stanowiskiem rządu pokazały, że porozumienie w tej sprawie wcale nie jest oczywistością.
Minimalna waloryzacja, maksymalne oczekiwania
Propozycja rządu zakłada wzrost świadczeń o co najmniej 4,9 proc., co oznacza, że najniższa emerytura wzrośnie z obecnych 1878,92 zł do 1970,98 zł brutto. Podwyżka jest symboliczna – nawet nie zbliża się do psychologicznego progu 2 tys. zł. W praktyce seniorzy otrzymają niecałe 100 zł więcej. Czy to dużo? W skali roku może i tak, ale w kontekście inflacji i rosnących kosztów życia – już zdecydowanie mniej.
Związki zawodowe postulowały wyższy wskaźnik waloryzacji – chcieli, by podwyżka uwzględniała pełen średnioroczny wskaźnik cen z 2025 roku oraz co najmniej 50 proc. realnego wzrostu wynagrodzeń. To rozwiązanie miało chronić siłę nabywczą emerytur, ale rząd – tradycyjnie – skłonił się ku mniej kosztownej opcji. Wskaźnik ustalono na poziomie 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, co de facto zepchnęło większość odpowiedzialności na prognozy makroekonomiczne, a nie realia życia emeryta.
Brak zgody w Radzie Dialogu Społecznego, decyzja trafia do rządu
Negocjacje w ramach Rady Dialogu Społecznego nie doprowadziły do wspólnego stanowiska. Strona związkowa i pracodawcy nie doszli do porozumienia, a ustawowy termin minął bez ustaleń. Zgodnie z procedurą, to rząd – w terminie 21 dni – wyda rozporządzenie w sprawie ostatecznego wskaźnika, opierając się na danych zawartych w projekcie budżetu na 2026 rok. Oficjalna decyzja nie zapadła, ale kierunek wydaje się przesądzony.
Trudno nie odnieść wrażenia, że waloryzacja – zamiast pełnić funkcję realnej ochrony wartości świadczeń – staje się politycznym kompromisem, w którym arytmetyka publicznych finansów wygrywa z rachunkiem codziennych wydatków przeciętnego emeryta. Można dyskutować o proporcjach, ale emocji nie da się pominąć: to kolejny rok, w którym symboliczna granica 2 tys. zł brutto dla najniższej emerytury pozostaje nieosiągalna.
Trzynastki i czternastki również pod kreską
Planowana waloryzacja wpływa także na dodatkowe świadczenia – trzynastkę i czternastkę, które, zgodnie z zasadą, odpowiadają wysokości minimalnej emerytury. W 2026 roku będą więc wynosić 1970,98 zł brutto, czyli dokładnie tyle, ile wyniesie najniższe świadczenie po waloryzacji. Oznacza to, że seniorzy mogą liczyć łącznie na dodatkowe 3,9 tys. zł brutto rocznie, ale tylko pod pewnym warunkiem.
Pełna czternastka przysługuje wyłącznie osobom, których emerytura nie przekracza 2,9 tys. zł brutto. Powyżej tej granicy świadczenie ulega redukcji – mechanizm znany, choć nie przez wszystkich akceptowany. Osoby o nieco wyższych dochodach z systemu emerytalnego będą więc stopniowo wyłączane z pełnego wsparcia, co – jak pokazują coroczne reakcje społeczne – budzi mieszane uczucia. Granica bywa uznawana za arbitralną, a system – choć przewidywalny – nie zawsze okazuje się sprawiedliwy.
Wobec prognoz inflacyjnych i niepewności gospodarczej przyszły rok znów przyniesie dyskusję o tym, czy państwo stać na więcej – czy raczej tylko na symboliczne gesty. Tymczasem dla setek tysięcy seniorów nawet kilkadziesiąt złotych różnicy miesięcznie oznacza różnicę między zakupem leków a rezygnacją z nich. I to nie jest żadna figura retoryczna.
Źródło: money.pl
