Życie zawodowe i życie prywatne dla większości osób stanowią dwa osobne filary. Jednak sprawa wygląda inaczej w przypadku przedsiębiorców, którzy zatrudniają członków rodziny lub prowadza z nimi firmę. Jak wygląda praca z rodziną? Czy warto podjąć się tego ryzyka?

Praca zawodowa to bardzo ważna cześć życia. W końcu to tam spędzamy większość czasu. To także pomaga nam zaspokoić potrzeby związane z samorozwojem, socjalizacją, czy poczuciem celu i dążeniem do wykonania określonych czynności. Jeśli jesteś przedsiębiorcą, wtedy jeszcze bardziej angażujesz się w sprawy zawodowe, ponieważ łączą się one także z poczuciem misji, czy dążeniem do zbudowania dobrze prosperującego biznesu. Nic więc dziwnego, że takie wyzwania w życiu zawodowym przekładają się wtedy także na życie prywatne, rodzinne. W pewnym sensie staje się też to sprawą całej najbliższej rodziny. Szczególnie jeśli… pracujecie ze sobą! Wtedy oddzielenie domu od pracy jest bardzo trudne. Do tego dochodzą także konflikty na tle zawodowym, które przenoszą się także na grunt relacji domowych. Jak naprawdę wygląda praca z rodziną? Czy w ogóle warto podejmować się prowadzenia interesu rodzinnego?
Spis treści
Biznes a życie rodzinne – jak to połączyć?
Wiele osób zastanawia się jak połączyć prowadzenie biznesu z życiem rodzinnym. Niestety własna firma wiąże się często z wielogodzinną pracą w ciągu dnia – także w weekendy i święta. Szczególnie w początkowej fazie. Czasu nie rozciągniemy, dlatego zdarza się, że umykają nam ważne chwile rodzinne, przez co trudniej pielęgnować mocne relacje i więzi. Czy jest to jednak scenariusz, który sprawdza się za każdym razem? Oczywiście, że nie! Choć bycie przedsiębiorcą łączy się z wieloma wyrzeczeniami, to jednak podchodząc rozsądnie do planowania swojego czasu i wyznaczając priorytety, można połączyć życie rodzinne z prowadzeniem i tworzeniem biznesu. Choć nikt nie mówi, że będzie to łatwe, to jednak warto zadbać o work-life balance już na samym początku, ponieważ jak alarmuje UNICEF, coraz mniej czasu poświęcamy naszym rodzinom, a najwięcej czasu – pracy.
Jeśli jednak brakuje Ci pomysłu na organizację czasu między rodziną a biznesem to… połącz te dwa ważne dla Ciebie aspekty. W końcu możesz pracować z rodzeństwem, małżonkiem, a w późniejszym czasie także z dziećmi. Dzięki temu spędzicie ze sobą więcej czasu, połączy Was wspólny cel i nie będziesz musiał zaniedbywać firmy. Jednak wiele osób boi się takie połączenia. Dlaczego? Obawiają się, że wpłynie to na ich relacje rodzinne i doprowadzi do licznych konfliktów, które zaczną eskalować na poziom rodzinny. Czy jednak są to słuszne obawy? Może jednak połączenie życia rodzinnego i prowadzenia biznesu to dobry pomysł?
Prowadzenie firmy z rodziną – czy to możliwe?
„Z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciach”… To dość popularne stwierdzenie, które doskonale pokazuje, jaki większość z nas ma stosunek do relacji rodzinnych. Cóż – niestety w praktyce często są one bardzo trudne i naznaczone wieloma niewypowiedzianymi emocjami i żalami. W takiej napiętej atmosferze nie ma co zastanawiać się nad prowadzeniem wspólnego biznesu. Sytuacja ta byłaby nienaturalna, ponieważ zerwane więzi rodzinne wiążą się także z brakiem zaufania, czy nawet niechęcią do bliskich. Często w takich toksycznych rodzinach dochodzi do wykorzystywania osoby, która prowadzi firmę – krewni chcą pożyczać pieniądze, oczekują drogich prezentów, darmowych przysług lub pracy mimo znikomych umiejętności i wiedzy. Wtedy najlepszym wyjściem jest… ograniczenie kontaktów. Choć to bardzo trudne, to jednak psychologowie są zgodni, że czasami najlepszym rozwiązaniem dla naszego zdrowia psychicznego jest właśnie odcięcie się emocjonalne od osób bliskich, które działają na nas negatywnie. Warto też skorzystać z pomocy specjalisty, ponieważ zadry związane z toksyczną rodziną mogą wpływać także na decyzje biznesowe.
Jednak istnieją także rodziny, w których – wręcz przeciwnie – wszystko się układa. Masz poczucie, że możesz w pełni zaufać bliskiej osobie i całej rodzinie. Otrzymujesz wsparcie merytoryczne i emocjonalne, a czasami także finansowa, a więzi są mocne i zdrowe. Ciepło domowego ogniska sprawia, że masz motywację i siłę do tego, aby podejmować kolejne kroki i rozwijać swoją firmę. Rodzina ma ogromny wpływ na Twoją karierę zawodową, jednak jest to wpływ pozytywny, pozbawiony nieczystych intencji, czy wyrzutów sumienia. W takiej sytuacji warto rozważyć prowadzenie rodzinnego biznesu. Dlaczego? Ponieważ w zdrowych rodzinach patrzycie wszyscy w jednym kierunku i kierujecie się podobnymi wartościami, co znacznie ułatwia prowadzenie wspólnie biznesu. Rodzinny biznes to świetna sprawa jeśli Wasze relacje na to pozwalają. W końcu wszyscy chcemy, aby naszym bliskim powodziło się także w życiu zawodowym i mieli zapewnioną stabilność i niezależność finansową.
Plusy pracy w rodzinnej firmie
Poświecenie relacji rodzinnych na rzecz kariery i rozwoju na rynku pracy nie jest konieczne, ponieważ możesz połączyć te dwa ważne dla Ciebie elementy. Zastanawiasz się jednak jakie są plusy i minusy takiego rozwiązania? Z jednej strony bardzo chcesz pracować z rodziną, a z drugiej nieco się obawiasz? Zacznijmy od plusów, do których możemy zaliczyć między innymi:
- większe zaufanie,
- większe zaangażowanie w pracę,
- możliwość spędzania ze sobą czasu,
- większe zrozumienie emocjonalne,
- większe pole do rozwoju firmy,
- świadomość ciągłego wsparcia niezależnie od decyzji,
- zabezpieczenie finansowe członków rodziny,
- zabezpieczenie przyszłości zawodowej dzieci,
- dodatki dla członków rodziny takie jak np. pakiety medyczne,
- brak podejrzewania „złej woli”.
Rodzina to wartości bliskie każdemu z nas. W dużej mierze firmy prowadzone przez rodziców i dzieci, czy rodzeństwa cieszą się większym zaufaniem konsumentów. Pracodawcy w firmach rodzinnych są bardziej szanowani na rynku, jako osoby, które stawiają przede wszystkim na wartości nadrzędne, czyli rodzinę, a dopiero potem na biznes i pieniądze, które w hierarchii społecznej są znacznie niżej.
Minusy pracy w rodzinnej firmie
Jednak należy wspomnieć także o minusach, które pojawiają się szczególnie wtedy, gdy zatrudniasz rodzinę jako pracowników. Może tak się zdarzyć w przypadku rodziców zatrudniających dzieci lub w przypadku dalszych rodzin, takich jak kuzyni. Jakie są zatem minusy pracy z rodziną?
- Konflikty firmowe przenoszone do życia prywatnego,
- Ciągłe rozmowy o pracy,
- Bark rozgraniczenia czasu wolnego od czasu pracy,
- Jeśli pojawią się problemy finansowe, trudno znaleźć przestrzeń, która nie łączy się z firmą,
- Oskarżenia o nepotyzm,
- Dziecko, które przejmuje obowiązki po rodzicach, może spotkać się z brakiem szacunku od pracowników,
- Brak regulacji finansowych, co przekłada się na konflikty .
Czy warto pracować z rodziną?
Tak naprawdę to czy warto pracować z rodziną, zależy od tak wielu osobistych czynników, że trudno znaleźć jednoznaczną odpowiedź na to pytanie. Każdy przypadek musi być rozpatrywany indywidualnie. Wiele zależy bowiem od tego, jakie relacje panują u Was w rodzinie i czy istnieje między Wami silna zależność, czy może raczej lepiej czujecie się, spotykając się raz w roku na święta. Niektóre sytuacje mogą być bardzo trudne emocjonalnie i nie warto na siłę decydować się na zatrudnianie członków rodziny w formie pomocy. Ciężko pracujesz na swój sukces, dlatego masz prawo prowadzić własną firmę po swojemu – szczególnie jeśli nie otrzymałeś od bliskich żadnego wsparcia emocjonalnego. Warto przeanalizować sobie plusy i minusy pracy z rodziną i sprawdzić, czy pokrywają się one z Waszą relacją oraz jak odnoszą się do Waszej definicji rodziny.
Jak ustalić jasne zasady współpracy w firmie rodzinnej?
Aby uniknąć nieporozumień i konfliktów, warto już na początku wspólnej pracy ustalić jasne zasady współpracy. Sporządźcie wspólnie regulamin lub spiszcie najważniejsze ustalenia dotyczące podziału obowiązków, wynagrodzeń oraz zasad komunikacji. Każdy członek rodziny powinien wiedzieć, za co odpowiada i jakie są jego kompetencje, co pozwoli uniknąć chaosu i wzajemnych pretensji. Regularne spotkania, podczas których omawiacie bieżące sprawy i wyzwania, pomogą utrzymać przejrzystość i budować wzajemne zaufanie. Takie podejście sprawia, że firma rodzinna funkcjonuje bardziej profesjonalnie i jest lepiej przygotowana na ewentualne trudności.
Jak zadbać o relacje rodzinne poza pracą?
Wspólna praca może zacieśniać więzi, ale równie łatwo prowadzi do przemieszania życia zawodowego z prywatnym. Dlatego warto świadomie dbać o czas spędzany razem poza firmą i pielęgnować relacje rodzinne niezwiązane z biznesem. Wprowadźcie zasadę „zakazu rozmów o pracy” podczas rodzinnych spotkań, wspólnych obiadów czy weekendowych wyjazdów. Organizujcie wspólne aktywności, które pozwolą Wam odpocząć i przypomnieć sobie, że jesteście przede wszystkim rodziną, a dopiero potem współpracownikami. Takie działania pomagają zachować równowagę i sprawiają, że firma nie pochłania całkowicie Waszego życia osobistego.