Scenografia to dziedzina, która tak naprawdę odpowiada za cały charakter i klimat filmu lub przedstawienia teatralnego. Za każdym elementem znajdującym się na scenie stoi bowiem uzdolniony scenograf, który zdobył w tym celu wykształcenie. Jak wyglądają studia i kariera zawodowa po ukończeniu kierunku scenografia?
Scenografia to często pomijana część filmu lub przedstawienia. Oczywiście prawdziwi miłośnicy kina i teatru pewnie od razu zwracają uwagę na kunsztowne elementy oraz całość wizualnej oprawy spektaklu, jednak laik w pierwszym momencie nie dostrzeże zależności pomiędzy wrażeniami z filmu a założeniami scenograficznymi. To jednak nie oznacza, że nie mają one znaczenia. Można powiedzieć więcej – scenografia ma ogromne znaczenie dla całokształtu. Cała oprawa plastyczna jest bowiem odpowiedzialna za tło, które nadaje charakter i klimat całemu wydarzeniu. Jeśli interesujesz się tym zapleczem filmowym, warto zastanowić się nad podjęciem studiów na kierunku scenografia. Jak dokładnie przebiegają zajęcia i czy po scenografii można łatwo znaleźć prace w zawodzie?
Spis treści
Scenografia – czego nauczysz się na studiach?
Scenografia jest kierunkiem mającym na celu wykształcenie kolejnego pokolenia artystów tworzących wizualne oprawy filmów i spektakli. Na zajęciach dowiesz się jak budować klimat poszczególnych scen z pomocą ubioru, rekwizytów i tła. Nauczysz się także symboliki oraz historycznych genez kadrów i obrazów scenograficznych.
Oprócz tego na studentów czeka wiedza z zakresu teatru, filmu i szeroko pojmowanej sztuki. Zyskasz umiejętności z tworzenia projektów scenograficznych, a także podszkolisz się z tworzenia obrazu, rzeźby i instalacji artystycznej. Warto zaznaczyć także, że dowiesz się, jak wyglądają podstawy i zagadnienia prawne związane z tworzeniem i wykorzystywaniem scenografii, a także jak wygląda praca scenografa od strony praktycznej. Studia to także świetne miejsca, aby złapać pierwsze kontakty zawodowe w branży i poznać fachowców pracujących przy największych hitach kinowych i teatralnych.
Kierunek scenografia: rekrutacja
Rekrutacja na kierunek scenografia różni się nieco od rekrutacji przeprowadzanej na studia nieartystyczne. W tym wypadku o przyjęciu decydują bowiem dwa główne filary rekrutacyjne. Pierwszy z nich to oczywiście zdanie egzaminu dojrzałości z dobrymi wynikami z przedmiotów wskazanych przez konkretną uczelnię. Każdy uniwersytet ustala swój próg punktowy oraz przelicznik poszczególnych egzaminów przedmiotowych. Najczęściej pod uwagę brane są język polski, historia lub historia sztuki oraz język obcy. Decydując się na poziom rozszerzony, możesz liczyć na znacznie lepszy przelicznik punktowy, a co za tym idzie możliwe wyższe miejsce na liście kandydatów.
Jednak same dobre wyniki maturalne nie wystarczą, aby dostać się na studia na kierunku scenografia. Tak naprawdę podstawą w procesie rekrutacji jest bowiem egzamin wstępny lub złożenie teczki ze swoim portfolio. W wielu przypadkach filar ten jest wieloetapowy i składa się także między innymi z autoprezentacji bądź ze sprawdzenia zdolności praktycznych.
Jak możemy dowiedzieć się z portalu Otouczelnie.pl wymagania dotyczące części egzaminowej mogą różnić się w zależności od konkretnej uczelni:
- Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu – podstawą kwalifikacji na studia jednolite magisterskie na kierunku Scenografia jest trzy etapowy egzamin wstępny.
- Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie – podstawą kwalifikacji na studia jest wynik egzaminu wstępnego.
- Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie – podstawą kwalifikacji na studia jest złożenie teczki z pracami, egzamin z części praktycznej oraz autoprezentacja.
- Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu – podstawą kwalifikacji na studia jest wynik sprawdzianu kwalifikacyjnego.
Scenografia: tryb studiów
W polskim szkolnictwie wyższym dostępne są dwa tryby studiowania: dzienny i zaoczny bądź inaczej stacjonarny i niestacjonarny. Czym się różnią i jak oba tryby wyglądają w praktyce?
Studia stacjonarne odbywają się tylko na państwowych uniwersytetach. Zajęcia trwają od poniedziałku do piątku w godzinach od porannych do popołudniowych. Warto zaznaczyć, że ten tryb nauki nie wiąże się z uiszczaniem żadnych opat za możliwość uczestnictwa w wykładach i ćwiczeniach. To właśnie ten rodzaj edukacji wybierają najczęściej osoby zaraz po liceum lub techników, których celem jest zdobycie kompleksowego wykształcenia umożliwiającego im prace w wymarzonym zawodzie. W wielu wypadkach jednak taki tryb niemożliwa podjęcie pełnowymiarowej pracy zarobkowej, przez co zmniejszają się szanse na jednoczesne zdobycie doświadczenia w zawodzie.
Natomiast studia niestacjonarne dostępne są w znacznej większości na prywatnych uczelniach, choć państwowe uniwersytety również prowadzą takie programy. Studia odbywają się zazwyczaj w tygodniu jednak w godzinach popołudniowych lub w co drugi weekend miesiąca. Za udział w studiach zaocznych należy zapłacić czesne, najczęściej jest to czesne semestralne lub roczne. Dzięki temu jednak wiele osób jest w stanie pogodzić naukę z życiem rodzinnym lub pracą na etat. Warto jednak wziąć pod uwagę, że ten rodzaj studiów wiąże się z większym obciążeniem pracy samodzielnej, ponieważ czas spędzony na uczelni jest okrojony.
WAŻNE: Studia na kierunku scenografia możesz podjąć tylko w trybie stacjonarnym na 4 uczelniach państwowych. Dostępne są studia licencjackie (tytuł licencjata), studia magisterskie (tytuł magistra) lub studia jednolite (tytuł magister).
Program nauczania i przedmioty na kierunku scenografia
Program studiów na kierunku scenografia gwarantuje gruntowną wiedzę o teatrze, filmie i sztuce scenografii. Absolwenci dzięki temu przygotowani są do wejścia na rynek pracy z wiedzą historyczną, ale również z wiedzą dostosowana do współczesnych zmian zachodzących w tej branży. Program i poszczególne przedmioty mogą się nieco różnić w zależności od wybranej specjalizacji oraz uczelni. Oto kilka najpowszechniejszych przedmiotów na studiach scenograficznych:
- podstawy projektowania,
- rejestracja i przetwarzanie obrazu,
- rysunek,
- perspektywa,
- grafika,
- wiedza o sztuce,
- podstawy historii sztuki,
- technologia i materiałoznawstwo,
- percepcja wizualna,
- typografia i obraz,
- projektowanie aranżacji wystaw,
- elementy prawa,
- struktury i działania przestrzenne.
Jakie zatrudnienie czeka na absolwentów kierunku scenografia?
Absolwenci studiów scenograficznych to osoby, na które czeka kariera zawodowa w branży filmowej i teatralnej. Edukacja w tym kierunku jest dość ściśle nakierowana na konkretny zawód, czyli profesję scenografa, jednak ostatecznie wiele zależy od Ciebie i od tego jaki masz pomysł na zawodowe wykorzystanie wiedzy i umiejętności zdobytych na studiach.
Na osoby, które ukończyły edukację na kierunku scenografia, czeka zatrudnienie na stanowisku scenografa w teatrze lub na planie filmowym. Pracę znajdziesz również w telewizji, ponieważ reklamy, teleturnieje i seriale także potrzebują osoby odpowiedzialnej za dekoracje, kostiumy, dobranie oświetlenia, czyli za wszystkie te rzeczy, które mają znaczący wpływ na efekt wizualny scenografii na ekranie.
Oprócz tego możesz zająć się także tworzeniem dzieł sztuki, instalacji artystycznych, designerskich mebli lub dodatków do domu, a nawet projektowaniem ciuchów. Wiedza scenograficzna może przydać się także w innych branżach takich jak np. w reklamie, marketingu bądź w sektorze związanym z organizacją wesel lub imprez tematycznych.
Dla kogo praca w branży scenograficznej?
Osoby, które chcą zaistnieć w scenografii, muszą przede wszystkim wykazywać naturalne predyspozycje do tego zawodu, takie jak talent plastyczny. Co więcej, warto, aby wykazywały się zmysłem estetycznym i wyczuciem artystycznego klimatu. Oprócz manualnych zdolności, scenografia, sztuka teatralna lub film wymagają wiedzy i zaangażowania, które wynika z prawdziwego hobby i zamiłowania do tej dziedziny.
Studia na kierunku scenografia odpowiedzialne są także w wyrobieniu w studentach wrażliwości artystycznej i teatralnego spojrzenia na świat. Oprócz tego scenograf jest także osoba, która potrafi słuchać i odwzorować w prawdziwym życiu wizję reżysera.
Freelance czy etat – różne modele pracy scenografa
Scenografowie mogą działać na bardzo różne sposoby – od zatrudnienia w teatrach czy stacjach telewizyjnych, po pracę na własny rachunek. Etat daje większą stabilność, ale oznacza też mniej swobody twórczej i ograniczony wpływ na dobór projektów.
Freelance to z kolei nieprzewidywalność, ale i możliwość pracy przy różnorodnych produkcjach – od reklam po filmy i koncerty. Wielu scenografów łączy oba modele, pracując etatowo i podejmując się zleceń na boku. Wszystko zależy od stylu życia i potrzeb finansowych.
Budowanie portfolio scenografa – od czego zacząć?
Dobre portfolio to podstawa kariery scenografa – niezależnie od tego, czy celujemy w teatr, telewizję, czy reklamę. Warto zacząć od dokumentacji własnych projektów – nawet tych studenckich, koncepcyjnych czy zrealizowanych amatorsko.
Liczy się różnorodność i sposób prezentacji – wizualna opowieść o stylu i umiejętnościach. Pomaga też obecność w mediach społecznościowych i na platformach typu Behance. Im więcej projektów i im lepiej zaprezentowane – tym większa szansa na kolejne zlecenia.
