Podatek do 26 roku życia to temat, który od kilku lat budzi zainteresowanie młodych pracowników w Polsce. Dzięki ulgom podatkowym wprowadzonym z myślą o osobach do 26. roku życia wielu z nich może cieszyć się większym wynagrodzeniem „na rękę”. Zwolnienie z podatku dla młodych to korzystna forma wsparcia na starcie kariery, która sprawia, że więcej pieniędzy trafia bezpośrednio do kieszeni młodych ludzi.
Chociaż ulga dla młodych jest dobrze znana, jej zasady kryją wiele szczegółów, które mogą zaskoczyć. Na co można liczyć, pracując w oparciu o umowę o pracę lub zlecenie, i czy limit dochodów faktycznie pozwala na pełne zwolnienie? Co z przychodami osiąganymi za granicą lub w mniej standardowych formach zatrudnienia? W artykule przeanalizujemy, jak ulga działa w praktyce i na co warto zwrócić uwagę, aby w pełni skorzystać z tego przywileju.
Spis treści
Na czym polega ulga dla młodych?
Ulga dla młodych, znana także jako zerowy PIT dla osób poniżej 26 roku życia, jest wyjątkową preferencją podatkową, która pozwala młodym ludziom na uniknięcie płacenia podatku dochodowego od określonych rodzajów przychodów. Wprowadzenie tej ulgi w 2019 roku miało na celu ułatwienie startu zawodowego młodym osobom i zwiększenie ich dochodów netto, co przekłada się na ich sytuację finansową. Dla wielu młodych, którzy dopiero rozpoczynają karierę zawodową lub zdobywają pierwsze doświadczenia zawodowe, możliwość pracy bez obciążeń podatkowych jest realną ulgą.
Przychody objęte ulgą dla młodych
Zerowy PIT obejmuje przychody do kwoty 85 528 zł rocznie, co oznacza, że wszelkie przychody uzyskane poniżej tego progu są zwolnione z podatku dochodowego. Warto zaznaczyć, że limit ten dotyczy wyłącznie przychodów objętych ulgą i nie odnosi się do innych form dochodów, które w dalszym ciągu mogą podlegać opodatkowaniu według skali podatkowej. Przy stosowaniu tej ulgi nie ma konieczności składania dodatkowych wniosków – wszystko odbywa się automatycznie na mocy przepisów.
Jakie przychody zwolnione są z podatku?
Przychody objęte zerowym PIT dla młodych to przede wszystkim przychody uzyskane ze stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy, stosunku służbowego, umów zlecenia oraz z tytułu odbywania stażu uczniowskiego i praktyki absolwenckiej. Ważnym aspektem jest również uwzględnienie zasiłku macierzyńskiego w ramach tej ulgi, co stanowi wsparcie szczególnie dla młodych matek, które mogą korzystać z tej preferencji. Oznacza to, że każda osoba, która pracuje na tych zasadach, może spodziewać się zwolnienia z podatku, co prowadzi do wyższej kwoty netto otrzymywanej „na rękę”.
Ważne jest jednak, aby pamiętać, że ulga dla młodych nie obejmuje przychodów uzyskanych w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej ani z umów o dzieło, a także dochodów z praw autorskich. Przy tych formach zatrudnienia przychody podlegają ogólnym zasadom opodatkowania, co oznacza, że przychody opodatkowane według skali podatkowej.
Limit przychodów a kwota wolna od podatku
W 2024 roku limit przychodów objętych zerowym PIT wynosi 85 528 zł, co oznacza, że do tej kwoty młode osoby są zwolnione z podatku dochodowego. Warto jednak pamiętać, że osoby, które przekroczą ten limit, nadal mogą skorzystać z kwoty wolnej od podatku, wynoszącej 30 000 zł. Dzięki temu przychody osiągające do 115 528 zł w ciągu roku mogą wciąż pozostawać w znacznej mierze wolne od podatku.
Przykładowo, jeśli ktoś zarobił 100 000 zł w ciągu roku, z czego 85 528 zł będzie zwolnione od podatku dzięki uldze dla młodych, to tylko nadwyżka (14 472 zł) zostanie opodatkowana. Dodatkowo, z tej kwoty można skorzystać jeszcze z kwoty wolnej od podatku, co w wielu przypadkach oznacza, że młoda osoba praktycznie nie zapłaci podatku dochodowego, pomimo przekroczenia limitu 85 528 zł.
Kiedy można korzystać z ulgi dla młodych?
Ulga dla młodych obowiązuje do dnia ukończenia 26 roku życia, co oznacza, że jeśli ktoś kończy 26 lat w danym miesiącu, to tego dnia traci prawo do zerowego PIT. Przykładowo, jeśli wypłata wynagrodzenia przypadnie po dniu urodzin, to młoda osoba nie będzie już mogła skorzystać z ulgi na tę część wynagrodzenia. Warto o tym pamiętać, ponieważ błędy w rozliczeniach mogą prowadzić do konieczności korekt i ewentualnego dopłacania podatku przy rocznym rozliczeniu.
Dla pracowników zatrudnionych u więcej niż jednego pracodawcy istotne jest natomiast, aby dobrze zaplanować limit przychodów. Jeżeli przekroczą oni kwotę 85 528 zł przy jednoczesnym korzystaniu z ulgi u obu pracodawców, może się okazać, że nadwyżka wymaga rozliczenia przy deklaracji PIT, a to oznacza konieczność dopłaty podatku.
Jakie koszty i składki uwzględniane są w uldze dla młodych?
Ulga dla młodych nie eliminuje konieczności opłacania składek ZUS i ubezpieczenia zdrowotnego. Składki społeczne, takie jak składka emerytalna, rentowa i chorobowa, są w dalszym ciągu naliczane od wynagrodzenia, mimo że podatnik nie płaci podatku dochodowego od przychodów zwolnionych w ramach ulgi dla młodych. Warto więc mieć na uwadze, że choć korzystamy z ulgi podatkowej, to wysokość składek wciąż wpływa na ostateczną kwotę wynagrodzenia netto.
Jeżeli część wynagrodzenia objęta jest ulgą, a część podlega opodatkowaniu (przy przekroczeniu limitu przychodów), to składki na ubezpieczenia społeczne mogą zostać uwzględnione w części przypadającej na przychody podlegające opodatkowaniu. Oznacza to, że od kwoty podlegającej opodatkowaniu można odliczyć tylko składki ZUS należne od tej części wynagrodzenia, która nie korzysta ze zwolnienia z podatku PIT.
Ulga dla młodych przy pracy za granicą
Osoby, które są polskimi rezydentami podatkowymi i uzyskują dochody zarówno w Polsce, jak i za granicą, mają możliwość skorzystania z ulgi dla młodych, o ile przychody uzyskane za granicą są zgodne z umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dochody uzyskane poza granicami kraju, ale objęte ulgą, wliczają się do limitu 85 528 zł. W przypadku dochodów zwolnionych od podatku na podstawie tych umów, limity te nie są jednak brane pod uwagę.
Przykład: jeśli młoda osoba uzyskuje dochód w Polsce i częściowo za granicą, w kraju, z którym Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody te można wyłączyć z opodatkowania w Polsce metodą wyłączenia z progresją. Z kolei, gdy wynagrodzenie pochodzi z krajów objętych innymi metodami odliczeń, to wysokość wynagrodzenia uzyskanego za granicą może wpłynąć na końcową wysokość podatku i na sposób rozliczenia rocznego w Polsce.
Kto nie skorzysta z ulgi dla młodych?
Chociaż ulga dla młodych obejmuje szeroki wachlarz przychodów, nie wszystkie dochody uzyskane przez osoby do 26 roku życia są nią objęte. Z ulgi nie mogą skorzystać osoby prowadzące działalność gospodarczą, zatrudnione na umowę o dzieło, czerpiące dochody z praw autorskich, a także ci, którzy uzyskują dochody z umów zlecenia o wartości poniżej 200 zł, gdzie pobierany jest zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 12%. Również dochody z tytułu działalności nierejestrowanej nie kwalifikują się do zwolnienia z podatku w ramach ulgi dla młodych.
Ponadto, dla osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia ze zbyciem praw autorskich, co wiąże się z kosztami uzyskania przychodów w wysokości 50%, ulga nie będzie dostępna. Z uwagi na specyfikę i sposób rozliczeń przychody te nie wpisują się w kategorie objęte ulgą dla młodych. Ważne, aby być świadomym tych wyłączeń, zwłaszcza jeśli młoda osoba korzysta z różnych źródeł przychodów.
Podsumowanie
Ulga dla młodych jest istotnym narzędziem wsparcia, które pozwala osobom do 26 roku życia zatrzymać więcej z ich zarobków, co może pomóc w gromadzeniu oszczędności czy łatwiejszym starcie w dorosłym życiu. Przestrzeganie limitów przychodów, uwzględnienie składek i dopilnowanie szczególnych przypadków pozwala uniknąć niespodzianek przy rocznym rozliczeniu podatkowym.
