Przestój w pracy – co z wynagrodzeniem i urlopem? Definicja i omówienie

Przestój w pracy może się zdarzyć w każdej firmie. Do przestoju dochodzi z różnych powodów. Czy jeśli pracownik nie wykonuje swojej pracy, a jest w pełni gotowy do jej podjęcia, przysługuje mu wynagrodzenie? Co o przestoju w pracy mówi Kodeks pracy?

Złośliwość rzeczy martwych, kapryśne warunki pogodowe lub zapominalski szef – przestój w pracy może przytrafić się z wielu różnych powodów. Kodeks pracy określa, że osobie zatrudnionej należy się wynagrodzenie za pracę, którą wykonała. Jednak w niektórych przypadkach czynniki zewnętrzne skutecznie przeszkadzają nam w wypełnianiu obowiązków służbowych. W związku z okolicznościami może dojść do przestoju w pracy, który w niektórych przypadkach jest całkowicie płatny. Kiedy przysługuje zapłata za przestój w pracy? W jakich przypadkach w ogóle możemy mówić o płatnym przestoju w pracy? Jak brzmi jego definicja? Sprawdź!

Szukasz nowej pracy? Praca w Częstochowie czeka aż ją odkryjesz na GoWork.pl

Przestój w pracy – definicja

Przestój w pracy to zjawisko, którego definicji próżno szukać w przepisach Kodeksu pracy. Skąd zatem wiemy, co to jest przestój w pracy? Szczegółowe określenie skonstruowano na podstawie orzecznictw sądowych. Według ogólnie przyjętej definicji przestojem w pracy można nazwać nieprzewidzianą przerwę w normalnym toku pracy, która jest spowodowana wydarzeniem zewnętrznym lub przyczyną wewnętrzną. Czym może być spowodowany?

• awarią urządzeń
• czynnikami atmosferycznymi 
• brakiem narzędzi lub odpowiednich zabezpieczeń
• strajkiem
• brakami w odzieży ochronnej pracowników
• siłą wyższą, czyli niezawinionym brakiem w dostawie wody lub prądu

Przestój w pracy a wynagrodzenie

Czy przestój w pracy oznacza zachowanie prawa do pensji, nawet jeśli pracownik nie wykonuje swoich obowiązków? Przestój w pracy a wynagrodzenie to temat, który warto zgłębić. Pracownik powinien otrzymywać wynagrodzenie za wykonywanie obowiązków służbowych. Jednak w niektórych przypadkach, mimo pełnej gotowości osoby zatrudnionej – nie może ona świadczyć pracy. Aby w przypadku przestoju pracownikowi przysługiwała zapłata za przestój w pracy, trzeba spełnić kilka kryteriów:

• pracownik świadczy pełną gotowość do pracy;
• przeszkoda w wykonywaniu obowiązków wynikła za sprawą pracodawcy;
• przestój w pracy nie jest winą pracownika.

Ile wynosi wynagrodzenie przestojowe w 2021 roku? Sprawdź to na naszym Poradniku!

Zgodnie z Kodeksem pracy, osoba zatrudniona, która jest w pełni przygotowana do wykonywania obowiązków, ale doznała przeszkód z przyczyn związanych z pracodawcą – to tej osobie przysługuje wynagrodzenie za przestoju w pracy. W jakiej wysokości? Kodeks wspomina o kwocie zgodnej z osobistym zaszeregowaniem, wyrażonym w stawce miesięcznej lub dziennej. Ujmując prościej, w takiej sytuacji pracownik ma prawo otrzymać wynagrodzenie zasadnicze zapisane w treści umowy. Jeśli taki składnik pensji nie został wyodrębniony w warunkach umowy, wtedy przysługuje mu 60% wynagrodzenia za przestój w pracy, jednak nie mniej niż najniższa krajowa w danym roku kalendarzowym.  

Przestój w pracy a urlop

Przestój w pracy a urlop to temat, który porusza się często ze względu na nadużycia w wielu zakładach pracy. Wysyłanie pracowników na przymusowy urlop, a nawet urlop bezpłatny to często stosowana taktyka w firmach, w których doszło do nieplanowanej przerwy w ciągłości pracy. Prawo do nieprzerwanego i płatnego urlopu wypoczynkowego jest jednym z podstawowych przywilejów osób zatrudnionych. W przypadku, gdy przestój w pracy uniemożliwia pracownikowi wykonywanie swoich obowiązków, pracodawca ma prawo delegować go do innych zadań i zaproponować wynagrodzenie odpowiednie do tymczasowego stanowiska. Warto pamiętać, że wypłata, o której mowa – nie może być niższa od ustawowego wynagrodzenia za przestój.

W świetle nowych przepisów pracodawca może wyznaczyć termin urlopu pracownika, który musi ów urlop wykorzystać. O takiej sytuacji możemy mówić tylko wtedy, gdy chodzi o niewykorzystaną liczbę dni urlopu z poprzednich lat. Można stwierdzić, że odrabianie przestoju w pracy w innych terminach lub wysłanie na przymusowy urlop w ramach przestoju nie powinno mieć miejsca i nie jest umocowane prawnie. 

Przestój w pracy a zwolnienie lekarskie

Co, jeśli przestój w pracy z winy pracodawcy lub innego powodu zaistniał podczas zwolnienia chorobowego pracownika? Przestój w pracy a zwolnienie lekarskie to temat, który jest często źle interpretowany przez osoby zatrudnione. Tak, jak wspomnieliśmy, aby można było mówić o wynagrodzeniu za czas przestoju, pracownik musi spełniać kilka kryteriów. Jednym z nich jest pełna gotowość do pracy. Jeżeli pracownik jest na zwolnieniu lekarskim, to traktuje się jego absencję jako niezdolność do pracy. W tym przypadku nie można mówić o gotowości do wykonywania zadań, zatem nie ma mowy o otrzymaniu wynagrodzenia za przestój w pracy. 

W tym przypadku pracownikowi przysługuje wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy, w wysokości zależnej od sytuacji.

Przestój w pracy to jedno z tych zjawisk, z którym rzadko mamy do czynienia w pracy. Jednak wciąż się zdarza. Szczególnie przypomnieliśmy sobie o tym terminie w czasie pandemii, warto zatem znać swoje prawa i pamiętać, że w razie przestoju pracownikowi wciąż przysługują pewnego rodzaju świadczenia.