Praca na urlopie wychowawczym to dla niektórych najlepszy sposób na dorobienie kilku dodatkowych złotych. Osoby, które się jej podejmują, muszą jednak pamiętać o kilku bardzo ważnych kwestiach, aby nie podpaść swojemu obecnemu pracodawcy. Jakie są warunki pracy na wychowawczym? Co trzeba wiedzieć? Sprawdź!
Zastanawiałeś się kiedyś, czy praca na urlopie wychowawczym jest możliwa? Kto może z tego skorzystać? Otóż dni wolne z tego tytułu przysługują zarówno matce, jak i ojcu dziecka z przynajmniej sześciomiesięcznym stażem pracy. Jego wymiar sięga nie więcej niż 36 miesięcy i rodzice mogą z niego skorzystać jednocześnie, jednak nie dłużej niż przez cztery miesiące. Dni z urlopu wychowawczego należą się do momentu ukończenia przez dziecko 6. roku życia. Chyba, że dziecko posiada zaświadczenie o niepełnosprawności, które pracownik powinien okazać swojemu pracodawcy. Wtedy przysługuje mu urlop aż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Sprawdź zatem, jakie są warunki pracy na wychowawczym i kto wtedy płaci składki ZUS?
Spis treści
Praca na urlopie wychowawczym – warunki
Zacznijmy od tego, czym dokładnie jest urlop wychowawczy. Definicję znajdziemy między innymi na stronie GOV.pl:
Urlop wychowawczy w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy. Do tego okresu zatrudnienia wlicza się również poprzednie okresy pracy.
Z urlopu wychowawczego mogą skorzystać zarówno matka, jak i ojciec, jeżeli oboje są pracownikami.
Okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Wiele przyszłych mam i ojców zadaje sobie pytanie: urlop wychowawczy a praca – czy da się to pogodzić?
Zgodnie z art. 1862 Kodeksu pracy:
§ 1. W czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
To znaczy, że pracownik ma prawo podjąć się dodatkowej pracy na urlopie wychowawczym tylko i wyłącznie tak, aby nie kolidowało to ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem. Co ciekawe, opieka nie musi być wykonywana w sposób ciągły czy nieprzerwany. Matka lub ojciec dziecka na wychowawczym może korzystać z pomocy innych osób na krótki okres (kilkudniowy lub kilkugodzinny) lub posłać dziecko do przedszkola, aby zapewnić mu niezbędną w jego wieku integrację z rówieśnikami.
Pracownika, który przebywa na urlopie wychowawczym, obowiązuje ochrona przed zwolnieniem. Wypowiedzenie umowy możliwe jest tylko w przypadku likwidacji lub upadłości firmy lub gdy zachodzą uzasadniające przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Jesteś ciekaw, jakie są jeszcze urlopy dla rodziców? Sprawdź to w naszym Poradniku GoWork!
Praca na wychowawczym u innego pracodawcy
Natomiast praca na urlopie wychowawczym na podstawie umowy zlecenie nie ma odgórnie ustalonego wymiaru czasu, w którym pracownik będzie wykonywał swoje obowiązki służbowe określone w umowie u innego pracodawcy. W tym przypadku można jednak kierować się regułą ze stosunku pracy, która jednoznacznie informuje, iż praca ponad 4 godzin dziennie (powyżej ½ etatu) mogłaby zaszkodzić w prawidłowym sprawowaniu opieki nad dzieckiem.
Urlop wychowawczy a praca u tego samego pracodawcy
Urlop wychowawczy a praca u tego samego pracodawcy – czy to możliwe? Zgodnie z art. 1862. Kodeksu pracy, pracownik w trakcie urlopu wychowawczego może podjąć się pracy u swojego obecnego pracodawcy z obowiązkiem złożenia wniosku o obniżenie etatu do wymiaru nie niższego niż połowa jego pełnego wymiaru czasu pracy. Dokument należy złożyć 21 dni przed planowanym powrotem do pracy. Powrót do pracy na wychowawczym może nastąpić w dowolnym czasie, jeśli oczywiście pracodawca wyrazi na to zgodę.
Sprawdź też: Rezygnacja z urlopu wychowawczego
Praca na wychowawczym a ZUS
Jeśli pracownik podejmie się pracy na urlopie wychowawczym u innego pracodawcy, u którego będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym, to w takim wypadku zobowiązany jest on do poinformowania swojego stałego pracodawcy o podjęciu dodatkowego zatrudnienia. Co się wtedy stanie? Pracownik z racji objęcia innego tytułu do ubezpieczenia społecznego z ZUS traci możliwość finansowania przez budżet państwa jego składek emerytalno-rentowych.
Ile można dorobić na wychowawczym?
Na urlopie wychowawczym nie ma limitu zarobków, ale nie można pracować na umowę o pracę w wymiarze przekraczającym połowę etatu, jeśli praca ma kolidować z opieką nad dzieckiem. W przypadku umowy o pracę, minimalne wynagrodzenie w 2025 roku wynosi: 4626 zł brutto. W przeliczeniu na pół etatu stawka miesięczna osiąga wysokość 2333 zł brutto. Tyle można dorobić pracując na wychowawczym, jeśli zatrudnimy się u dotychczasowego pracodawcy lub innego pracodawcy.
Jesteś na wychowawczym i szukasz dodatkowego zatrudnienia na pół etatu? Sprawdź nasze oferty pracy na stronie GoWork.pl!
Powrót do pracy i obowiązki informacyjne
Decyzje o powrocie do pracy należy podjąć przed terminem zamierzonego podjęcia pracy w sposób pozwalający zsynchronizować opiekę nad dzieckiem z organizacją zadań w firmie. Zasadą dobrej praktyki i zgodności z regulacjami jest działanie po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy, tak aby uniknąć kolizji grafików i bezpiecznie wdrożyć ewentualne zmiany w ubezpieczeniach oraz harmonogramie pracy. Jeżeli w toku urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego pojawi się ryzyko zaprzestania osobistej opieki, przepisy przewidują, że pracodawca wzywa pracownika do stawienia się w pracy w terminie wyznaczonym z poszanowaniem minimalnych odstępów proceduralnych. W sytuacji angażowania się w elastyczne formy aktywności zarobkowej, szczególnie przy współpracy z innymi podmiotami, warto precyzyjnie opisać wymiar pracy podjętej, aby wykazać, że nie wyłącza on możliwości osobistej opieki nad dzieckiem zgodnie z art. 186(2) k.p.
Formy zatrudnienia i zmiany etatu
Popularnym rozwiązaniem jest dorabianie na elastycznych podstawach, przy czym w przypadku umowy zlecenia ocena zgodności z celem urlopu opiera się na realnym rozkładzie obowiązków oraz dyspozycyjności, a nie na sztywnym limicie etatu w przepisach. Alternatywą wobec pełnego urlopu jest wniosek o pracę w trybie obniżonego wymiaru czasu pracy, co umożliwia kontynuację zatrudnienia przy jednoczesnym utrzymaniu opieki nad dzieckiem i ochrony przed wypowiedzeniem przez określony czas.
Aby wdrożyć to rozwiązanie, składa się wniosek pracownika z odpowiednim wyprzedzeniem, wskazując proponowaną liczbę godzin i harmonogram, tak by zachować ciągłość uprawnień i właściwe rozliczenia ZUS. Jeżeli w toku korzystania z uprawnień rodzinnych pojawiają się przesłanki do ich korekty, pracodawca ocenia sytuację od dnia powzięcia takiej wiadomości, a następnie wdraża właściwe działania.
