Kara porządkowa: zasady i proces wystawiania

Kary porządkowe składają się z upomnienia, nagany oraz kary pieniężnej. Sprawdź, w jaki sposób i kiedy powinny być stosowane. Co zrobić, kiedy pracodawca łamie przepisy dotyczące kar porządkowych? Przygotowaliśmy dla ciebie kompendium wiedzy na ten temat.

Mężczyzna stosuje karę porządkową

Nakładanie kar porządkowych na pracownika jest regulowane w Kodeksie pracy. To znaczy, że jedynie osoba zatrudniona na umowę o pracę może zostać w taki sposób zdyscyplinowana. Kary porządkowe stosowane są w sytuacji, kiedy pracownik na przykład nie przestrzega swoich obowiązków, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz nie usprawiedliwia nieobecności. Pracodawca, chcąc zapobiec takim zachowaniom w przyszłości, nakłada na pracownika majątkową lub niemajątkową karę porządkową (naganę lub upomnienie).

Co to jest kara porządkowa?

Pracodawca może nałożyć na pracownika karę porządkową w sytuacji, kiedy ten nie przestrzega regulaminu pracy oraz zasad BHP lub nie wykonuje swoich obowiązków. Kary porządkowe są więc rozwiązaniem dyscyplinującym bez wypowiadania umowy o pracę. Służą one również jako dowód do wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony w przyszłości. Pracodawca ZAWSZE musi podać konkretny powód, z którego zdecydował się zakończyć współpracę z danym pracownikiem, na piśmie.

Kara porządkowa w Kodeksie pracy

Zgodnie z artykułem 108 § 1 Kodeksu pracy kary porządkowe niemajątkowe to na przykład nagana dla pracownika i upomnienie. Nakłada się je w sytuacji, kiedy pracownik nie przestrzega:

  • ustalonej organizacji i porządku w pracy,
  • przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP),
  • przepisów przeciwpożarowych,
  • przyjętego w regulaminie firmy potwierdzenia przybycia i obecności w pracy oraz
  • usprawiedliwiania swojej nieobecności.

Pracodawca może również nałożyć karę finansową na pracownika (artykuł 108 § 2 Kodeksu pracy), kiedy pracownik:

  • nie przestrzega przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
  • nie przestrzega przepisów przeciwpożarowych,
  • opuszcza pracę bez usprawiedliwienia,
  • przychodzi do pracy pod wpływem alkoholu lub spożywa alkohol w zakładzie.

Kara porządkowa majątkowa – wysokość

Kara pieniężna zarówno za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia za pracę. Z kolei wszystkie nałożone majątkowe kary porządkowe nie mogą przewyższać jednej dziesiątej części pensji pracownika do wypłaty po dokonaniu potrąceń, o których mowa w artykule 87 § 1 pkt 1-3 Kodeksu pracy „potrącenia z wynagrodzenia za pracę”. Wpływy z kar porządkowych powinny być przeznaczone na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób i czas wystawiania kar porządkowych

Pracodawca powinien nałożyć karę porządkową na pracownika w ciągu 14 dni, od kiedy dowiedział się o naruszeniu obowiązków. Są jednak takie sytuacje, w których bezpośredni przełożony tego pracownika zataja lub zwleka z informacją o przewinieniu, a prawda wyjdzie na jaw dopiero po np. kilku tygodniach. Wtedy pracodawca może nałożyć karę porządkową majątkową lub niemajątkową na tego pracownika nie później niż w ciągu trzech miesięcy od momentu złamania praw.

Szukasz pracy? Aplikuj na oferty pracy w Łodzi

Jak należy nakładać kary porządkowe?

Zgodnie z artykułem 109 § 2 Kodeksu pracy, zanim pracodawca nałoży na pracownika karę porządkową, powinien z nim porozmawiać i go wysłuchać. Dzięki temu pracownik będzie mógł wytłumaczyć się ze swojego zachowania oraz przedstawić okoliczności i motyw, które go do tego skłoniły. Jeśli pracodawca nałoży naganę, upomnienie na podstawie Kodeksu pracy lub karę pieniężną na pracownika bez wcześniej rozmowy z nim, złamie on prawa pracownicze oraz przepisy o karach porządkowych w prawie pracy.

Co zrobić, kiedy pracodawca łamie przepisy kar porządkowych?

Nakładanie nagany, upomnienia lub kary pieniężnej ma swoją procedurę w Kodeksie pracy. Na pracodawcę, który złamie przepisy dotyczące stosowania kar porządkowych, można złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy lub sądu pracy. Pamiętaj – pracodawca nie może nałożyć na pracownika kary pieniężnej za nieprzestrzeganie porządku i organizacji pracy.

Wszystkie zasady stosowania kar porządkowych ustalone są w artykule 108 i 109 Kodeksu pracy oraz w wewnętrznym regulaminie pracy. Zapoznaj się z nimi, aby móc właściwie przestrzegać zasad panujących w firmie.

Oceń artykuł
5/5 (1)
Kalkulator wynagrodzeń

Kalkulator wynagrodzeń

Chcesz sprawdzić, ile zarabiasz brutto i „na rękę”?
Pomożemy Ci w tym!

Przejdź do kalkulatora

Chcę zarabiać...

 

Przejdź do kalkulatora