Agencja pracy to firma zewnętrzna, która najczęściej pomaga w zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Polscy pracownicy najczęściej korzystają z agencji pracy jeśli decydują się na wyjazd sezonowy za granicę – jednak nie tylko. Jak dokładnie działają agencje pracy z perspektywy pracownika, a jak z perspektywy pracodawcy (użytkownika)? Jak wygląda umowa agencyjna i czy można ją zerwać?

Agencja pracy tymczasowej to najpopularniejszy sposób nawiązania współpracy z zagranicznym pracodawcą. Polacy, którzy wyjeżdżają za granicę w poszukiwaniu lepszego zarobku, doskonale znają realia związane z zatrudnieniem przez agencję pracy tymczasowej, które zazwyczaj pozostawiają wiele do życzenia. Nie oznacza to jednak, że na rynku nie działają agencje, które pracują w sposób profesjonalny i dbają o swoich pracowników. Warto też pamiętać, że agencje pracy to także podmioty, z którymi współpracę podejmują pracodawcy (nie tylko zagraniczni, ale również polscy), którzy zlecają im procesy rekrutacyjne. Najczęściej dotyczy to prostych prac fizycznych, w których rotacja jest duża, dlatego też przedsiębiorcy nie nadążyliby zatrudniać pracowników, w normalnym trybie. Z racji, że agencja pracy tymczasowej jest pośrednikiem powinna działać w interesie każdej ze stron – pracodawcy użytkownika oraz pracownika tymczasowego. Jak jest w rzeczywistości? Jak wygląda proces kontraktowania po obu stronach? Czy można zerwać umowę agencyjną?
Praca – Gliwice. Sprawdź ogłoszenia na GoWork.pl.
Spis treści
Agencja pracy tymczasowej – co to jest?
Agencja pracy tymczasowej to przedsiębiorstwo pośredniczące w procesach rekrutacyjnych oraz w zatrudnianiu i „wypożyczaniu” pracowników innym firmom – najczęściej z branży produkcyjnej, magazynowej lub fizycznej. Jak możemy przeczytać na stronie jeden z agencji Ranstand.pl:
Agencja pracy tymczasowej stanowi specjalny podmiot, który pośredniczy w zawieraniu współpracy między pracodawcami a osobami chętnymi do podjęcia zatrudnienia. Po jego stronie leży wiele ważnych obowiązków. Jak działa agencja pracy tymczasowej? Odpowiada ona za znalezienie i zrekrutowanie pracowników z uwzględnieniem potrzeb danej firmy, a następnie oddelegowanie ich do pracy w niej. Zajmuje się także wszystkimi ważnymi kwestiami formalnymi.
Agencja, zawierając umowę z pracownikiem tymczasowym, zobowiązuje się wykonać szereg czynności, które umożliwia mu podjęcie zatrudnienia. Chodzi przede wszystkim o:
- znalezienie pracodawcy na stałe lub czasowo,
- transport do i z pracy,
- załatwienie formalności prawnych związanych z możliwością podjęcia pracy np. u zagranicznego pracodawcy,
- rozliczenie wypłaty wynagrodzenia,
- zagwarantowanie zakwaterowania na czas wykonywania pracy,
- ubezpieczenie pracownika,
- pomoc w rozwiązywaniu spraw pomiędzy pracownikiem tymczasowym a pracodawcą.
Mimo że agencje pracy kojarzą się przede wszystkim z wyjazdami do zagranicznych firm, to jednak w Polsce również działają tego rodzaju podmioty, które zajmują się zatrudnianiem obcokrajowców w polskich przedsiębiorstwach. Zdarza się, że z takiego rozwiązania korzystają również Polacy, którzy podejmują zatrudnienie na terenie kraju. Po prostu, ze względu na specyfikę branży dla wielu pracodawców nawiązanie współpracy z agencja pracy jest znacznie wygodniejsze, niż przeprowadzanie procesów zatrudnieniowych na własną rękę.
Dlaczego jednak mówimy o agencjach, która określamy „tymczasowa”? Odpowiedź znajdziemy na stronie Radstand.pl:
Widoczna jest w tym specyfika pracy tymczasowej. Przy jej zawieraniu biorą bowiem udział aż trzy strony: agencja zatrudnienia, pracodawca użytkownik oraz pracownik. W praktyce dla osób zatrudnionych to biuro pracy tymczasowej stanowi pracodawcę w sensie prawnym, ponieważ odpowiada za ich umowy, wypłacanie wynagrodzeń, odprowadzanie składek ZUS i całą obsługę kadrowo-płacową.
Warto też zaznaczyć, że ten rodzaj działalności jest obwarowany zapisami prawnymi, które znajdziemy w Ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.
Szukasz pracy w Ełku? Zajrzyj na GoWork.pl i sprawdź oferty.
Umowa agencyjna – pracodawca użytkownik
Pracodawca użytkownik to jedna ze stron, która bierze udział w pracy pracownika tymczasowego. Jak się bowiem okazuje, podjęcie obowiązków służbowych w danej firmie poprzez pośrednictwo pracy nie wiążą się z zatrudnieniem w tej jednostce. Pracownik tymczasowy jest zakontraktowany w agencji pracy, a nie u konkretnego pracodawcy. Sam pracodawca użytkownik zawiera umowę z agencją pracy, na zasadach której, agencja „wypożycza” mu pracowników na czas wykonania określonej pracy.
Jak ustawa definiuje pracodawcę użytkownika?
(…) pracodawca użytkownik – pracodawcę lub podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy wyznaczający pracownikowi skierowanemu przez agencję pracy tymczasowej zadania i kontrolujący ich wykonanie.
Jednocześnie pracodawca, który w stosunku pracy pracownika tymczasowego na czas wykonania określonej pracy jest nazywany „pracodawcą użytkownikiem”, nie jest tradycyjnym pracodawcą, o którym mówi kodeks pracy. Mówi o tym art. 4 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych:
Art. 4. Pracodawca jako pracodawca użytkownik wobec pracowników pozostających z nim w stosunku pracy
Pracodawca nie może być pracodawcą użytkownikiem w stosunku do pracowników pozostających z nim w stosunku pracy.
Jakie korzyści dla pracodawcy użytkownika płyną ze współpracy a agencją pracy? Jest to przede wszystkim wygoda i znaczna oszczędność czasu oraz pieniędzy. Firma nie musi martwić się rekrutacją, która w bardzo rotacyjnych sektorach zabiera znaczne nakłady finansowe i powoduje dużo stresu. Co więcej, pracodawca w każdej chwili może poprosić agencję o komplet pracowników, którzy potrzebni są do wykonania większego, jednorazowego projektu, a następnie nie musi przechodzić procedury związanej ze zwolnieniami i okresem wypowiedzenia. Do tego agencja zapewnia mu zawsze pracowników, którzy są na czas w pracy, mają niezbędne dokumenty, ubezpieczenie i zakwaterowanie – najczęściej blisko miejsca pracy.
Umowa agencyjna – pracownik
Pracownik tymczasowy, tak naprawdę nie jest zatrudniony u pracodawcy użytkownika, a bezpośrednio w agencji pracy, która ” wypożycza” go właśnie na usługi do danego pracodawcy, którego wymagania pokrywają się z tym, co pracownik może wnieść do firmy. Tak naprawdę korzystanie z pomocy agencji pracy, jest dla wielu osób bardzo wygodne. Choć wiąże się z nieco mniejszymi zarobkami – bo w końcu jako pośrednik, agencja pobiera swoją część od wypłaty – to jednak może okazać się dobrym rozwiązaniem, szczególnie dla osób, które podejmują zatrudnienie za granicą, a nie znają języka lub nie orientują się w sprawach urzędowych umożliwiających legalne podjęcie pracy oraz opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne.
Decydując się na podpisanie z agencją umowy o pracę tymczasową pracownik, zyskuje szereg wygód. Tak naprawdę jedynym obowiązkiem takiej osoby jest praca u pracodawców, których wskaże mu agencja i stawienie się w punkcie zbiórki o odpowiedniej godzinie, aby oczekiwać na transport. Niestety, wiele osób ma złe doświadczenia z agencjami pracy, ponieważ zdarza się, że pracownicy traktowani są bardzo przedmiotowo, praca jest niezwykle trudna i wyczerpująca a standard zakwaterowania bardzo niski. Do tego dochodzą wczesne godziny transportu do pracy, oraz przedłużające się powroty. Wiele jednak zależy od profesjonalizmu i doświadczenia agencji pracy. Decydując się na ten rodzaj zatrudnienia, warto zapoznać się z opiniami na temat interesującej Cię agencji oraz zadbać o jak największą niezależność podczas pracy np. zrezygnować z transportu oferowanego przez agencję i jeździć do pracy własnym autem, dzięki czemu unikniesz długich dojazdów.
Umowa z agencją pracy
Każda ze stron zawiera ze sobą umowy, które regulują zakres i sposób współpracy. Pracodawca użytkownik zawiera umowę z agencją, natomiast agencja zawiera umowę o pracę tymczasową z pracownikiem tymczasowym.
W przypadku relacji pracodawca-agencja mamy określone w ustawie następujące elementy, które muszą znaleźć się w umowie:
1) rodzaj pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu;
2) wymagania kwalifikacyjne konieczne do wykonywania pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu;
3) przewidywany okres wykonywania pracy tymczasowej;
4) wymiar czasu pracy pracownika tymczasowego;
5) miejsce wykonywania pracy tymczasowej.
- Pracodawca użytkownik informuje agencję pracy tymczasowej na piśmie o:
1) wynagrodzeniu za pracę, której wykonywanie ma być powierzone pracownikowi tymczasowemu, oraz o wewnętrznych regulacjach dotyczących wynagradzania obowiązujących u danego pracodawcy użytkownika, a na wniosek agencji pracy tymczasowej przedstawia do wglądu treść tych regulacji;
2) warunkach wykonywania pracy tymczasowej w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy;
3) niewystępowaniu okoliczności uniemożliwiających rozpoczęcie wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego na rzecz pracodawcy użytkownika.
Ustawa reguluje także zawarcie umowy o pracę (stosunek pracy) lub umowy cywilnoprawnej między agencją a pracownikiem tymczasowym:
W celu zawarcia umowy o pracę albo umowy prawa cywilnego między agencją pracy tymczasowej a osobą, której ma być powierzone wykonywanie pracy tymczasowej, agencja pracy tymczasowej ustala łączny okres pracy dotychczas wykonywanej przez taką osobę na rzecz danego pracodawcy użytkownika na podstawie umowy o pracę lub umowy prawa cywilnego.
Czy można zerwać umowę z agencją pracy?
Każdy rodzaj umowy daje możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy, nawet tej na czas określony. Warto jednak zaznaczyć, że wypowiedzenie umowy terminowej z reguły powinno odbywać się wraz z upłynięciem czasu jej trwania. W końcu jej zamysł opiera się właśnie na tym, żeby przez określony czas strony wykonywały swoje obowiązki określone w treści umowy. Jednak jeśli zaistnieją poważne przesłanki, które okażą się „nie do przejścia” można taką umowę wypowiedzieć. Warto jednak zawczasu zadbać o przygotowanie odpowiednich zapisów, które dodatkowo umożliwią wypowiedzenie takiej umowy ze strony np. pracodawcy użytkownika.
Jak mówi art. 18 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, pracodawca ma także możliwość wcześniejszego zwolnienia pracownika tymczasowego z obowiązku wykonywania pracy:
Pracodawca użytkownik, który zamierza zrezygnować z wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego przed upływem okresu wykonywania pracy tymczasowej uzgodnionego z agencją pracy tymczasowej, zawiadamia agencję pracy tymczasowej na piśmie o przewidywanym terminie zakończenia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego, w miarę możliwości z wyprzedzeniem uwzględniającym obowiązujący strony umowy o pracę okres wypowiedzenia tej umowy.
Jednocześnie z punktu widzenia pracownika, również istnieje możliwość zerwania umowy o pracę zawartej na określony czas z agencją pracy tymczasowej. Warto jednak do sprawy podejść świadomie i dokładnie wczytać się w treść umowy, ponieważ mogą tam znajdować się zapisy o np. konieczności natychmiastowego opuszczenia miejsca zakwaterowania przypadku zerwania umowy. Może także obowiązywać określony okres wypowiedzenia np. tydzień lub dwa tygodnie. Dobrze jest więc rozwiązanie umowy przed upływem ustalonego czasu przeprowadzić z poszanowaniem zapisów umowy.
W art. 13 ustawy najdziemy zapisy określające długość okresu wypowiedzenia, jaki obowiązuje pracownika tymczasowego:
W umowie o pracę strony mogą przewidzieć możliwość wcześniejszego rozwiązania tej umowy przez każdą ze stron:
1) za trzydniowym wypowiedzeniem, gdy umowa o pracę została zawarta na okres nieprzekraczający 2 tygodni;
2) za jednotygodniowym wypowiedzeniem, gdy umowa o pracę została zawarta na okres dłuższy niż 2 tygodnie.
Jak zerwać umowę z agencją pracy?
W obu przypdkach – niezaleznie czy jesteś klientem, czy pracownikiem agencji oraz, czy jest to umowa na czas określony, czy czas nieokreślony – najlepiej wypowiedzieć umowę na piśmie, czyli mieć dowód na to, że odpowiednio wcześniej poinformowałeś agencję o wypowiedzeniu umowy. Jako pracodawca możesz zdecydować się na zakończenie współpracy np. z powodu niewywiązywania się agencji ze swoich obowiązków lub z powodu chęci przejścia na własną rekrutację. Pracownik najczęściej wypowiada umowę wcześniej, ponieważ w jego życiu prywatnym doszło do sytuacji, które wymagają jego obecności, znalazł inna prace lub po prostu decyduje się na powrót do ojczystego kraju.
Jako pracownik musisz jednak uważać z zerwaniem umowy przedwczesnie – szczególnie jeśli korzystasz z agencyjnego zakwaterowania. Może się bowiem okazać, że konieczne jest wypełnienie okresu wypowiedzenia, nie tylko w pracy, ale także w przypadku „najmu” pokoju. Lokacja udzielona przez agencję jest płatna – koszt ten jest odciągany od Twojej wypłaty, dlatego też warto zorientować się, jak wygląda sprawa z rezygnacją z takiej formy wynajmu. Może okazać się bowiem, że, mimo że już nie korzystać z lokacji, agencja odciągnie Ci np. dwutygodniowy czynsz na poczet wypełnienia okresu wypowiedzenia umowy najmu.
Nowe obowiązki agencji pracy tymczasowej w 2026 roku
Nowe obowiązki agencji pracy tymczasowej obowiązujące od 2025 roku pozostają aktualne w 2026 r. Od 2025 roku agencje pracy tymczasowej mają szereg nowych obowiązków, które wpływają zarówno na pracodawców użytkowników, jak i na pracowników tymczasowych. Najważniejsze zmiany obejmują:
- Obowiązek rejestracji wszystkich umów w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia (KRAZ) – każda umowa musi być zgłoszona, co zwiększa przejrzystość rynku.
- Zaostrzenie kar za naruszenia – agencje, które nie dopełnią nowych obowiązków, mogą być wykreślone z rejestru lub ukarane finansowo.
- Obowiązek informowania pracownika o możliwości przejścia na umowę bezpośrednią po 18 miesiącach pracy u tego samego pracodawcy użytkownika.
- Minimalne standardy socjalne – agencje muszą zapewnić określony poziom zakwaterowania i opieki socjalnej.
- Ograniczenia dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych – szczególnie wobec cudzoziemców, z naciskiem na preferowanie umów o pracę.
Te zmiany mają na celu zwiększenie ochrony pracowników tymczasowych oraz profesjonalizację rynku agencji pracy.
Agencja pracy tymczasowej – najważniejsze pytania
Agencje pracy tymczasowej ułatwiają zatrudnienie, ale budzą wątpliwości co do warunków i praw pracownika. Poniżej odpowiedzi na kluczowe kwestie związane z ich funkcjonowaniem.
- Co oferuje agencja pracy tymczasowej?
Agencja znajduje pracodawcę, organizuje transport, formalności, zakwaterowanie i rozlicza wynagrodzenie. - Jak wygląda umowa z agencją?
W przypadku umów agencja określa rodzaj pracy, kwalifikacje, okres, czas pracy i miejsce, informując o wynagrodzeniu oraz BHP. - Czy można zerwać umowę agencyjną?
Pracownikiem tymczasowym rozwiązuje umowę za 3 dni (do 2 tygodni) lub tydzień (powyżej), z poszanowaniem zapisów o wypowiedzeniu. - Jak pracodawca użytkownik kończy współpracę?
Zawiadamia agencję pisemnie o terminie i okolicznościach zaprzestania wykonywania pracy, z wyprzedzeniem uwzględniającym okres wypowiedzenia. - Jakie nowe obowiązki w 2026 roku?
Agencje rejestrują umowy w KRAZ, informują o przejściu na umowę bezpośrednią po 18 miesiącach i zapewniają minimalne standardy socjalne.