Wynagrodzenia sędziów w Polsce reguluje odpowiednia ustawa. Pracowników tych obowiązuje ściśle obliczana stawka pensji zasadniczej oraz dodatki. Ile zarabia sędzia w poszczególnym rodzaju sądów i z czego to wynika?
Zapisz się, aby otrzymywać treści przygotowane dla pracodawców.Newsletter dla pracodawców
Czy sędziowie rzeczywiście zarabiają tyle, ile „godność urzędu” nakazuje? Ich zarobki są przedmiotem wielu dyskusji – z jednej strony mają gwarantować niezależność, z drugiej budzą emocje w kontekście finansów publicznych. Minister Sprawiedliwości ma ograniczony wpływ na ich wysokość, ponieważ są one ustalane według ściśle określonego wzoru opartego na średnim wynagrodzeniu krajowym. Czy obecny system wynagradzania sędziów sądów powszechnych rzeczywiście spełnia swoją funkcję? Sprawdźmy, jak kształtują się stawki i na jakich zasadach są one wyliczane.
Rozwijająca i dobrze płatna praca na GoWork.pl – sprawdź naszą ofertę!
Zarobki sędziów – regulacje
O pensji sędziego mówi pośrednio nawet sama Konstytucja RP. W artykule 178. możemy przeczytać m.in., że:
„Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków”.
Co to oznacza? M.in. to, że zarobki sędziego powinny być na tyle wysokie, aby nie było łatwo skusić go propozycją korupcji. Poniżej wyjaśniamy, jaka jest wysokość wynagrodzeń sędziów.
Jak jest wyliczana pensja sędziego?
Poprzedni model uzależniał zarobki sędziów od uznaniowych decyzji władzy ustawodawczej i wykonawczej. Jednak środowisko sędziów miało zastrzeżenia do sposobu kształtowania wynagrodzeń sędziów. Na skutek postulatów środowiska sędziowskiego doszło więc do zmian. Obecnie mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów opiera się m.in. na przepisach Ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku — Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Kwotę stawki podstawowej miesięcznego wynagrodzenia sędziów w danym roku oblicza się na podstawie tzw. średniej krajowej, która obowiązywała w drugim kwartale roku poprzedniego. Nie mamy na myśli tego, że sędzia zarabia dokładnie tyle, ile wynosiła wówczas średnia krajowa. Aby uzyskać stawkę jego wynagrodzenia zasadniczego, wspomnianą średnią krajową mnoży się jeszcze przez wskazany w załączniku do ustawy mnożnik. Mnożniki są różne i zależą m.in. od rodzaju sądu, w którym danym sędzia pracuje.
Mnożniki pensji zasadniczej sędziego
Wynagrodzenie zasadnicze sędziów w Polsce jest określane na podstawie systemu mnożników, które zależą od stanowiska oraz stażu pracy. Podstawą do obliczenia pensji jest średnie wynagrodzenie w gospodarce narodowej w drugim kwartale poprzedniego roku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Następnie, ta kwota jest mnożona przez odpowiedni mnożnik, określony w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych. Przykładowo, dla sędziego sądu rejonowego mnożnik wynosi od 2,05 do 2,50, co przekłada się na wynagrodzenie zasadnicze w przedziale od około 17 800 zł do 21 700 zł brutto miesięcznie (na podstawie średniej krajowej z II kw. 2025 r.).
W przypadku sędziów sądów okręgowych, mnożniki wahają się od 2,36 do 2,92, co daje pensję od około 20 500 zł do 25 300 zł brutto miesięcznie. Sędziowie sądów apelacyjnych mają mnożniki od 2,75 do 3,23, co skutkuje wynagrodzeniem w przedziale od około 23 900 zł do 28 000 zł brutto miesięcznie. Warto zaznaczyć, że oprócz wynagrodzenia zasadniczego, sędziom przysługują również dodatki za długoletnią pracę, funkcje oraz inne świadczenia, które dodatkowo zwiększają ich dochody.
Interesuje Cię praca we Wrocławiu? Znajdziesz ją na GoWork.pl!
Dodatki płacowe w pracy sędziego
Na końcowe wynagrodzenie brutto sędziego, oprócz jego pensji zasadniczej, wpływa też jednak m.in. staż pracy, trzynasta pensja czy dodatki funkcyjne (mogą one wynieść nawet 20% minimalnej pensji zasadniczej).
§ 7. Wynagrodzenie sędziów różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę, wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego.
Powyżej pewnego stażu pracy sędziowie mogą liczyć też na gratyfikację jubileuszową. Ciężko zatem określić dokładne średnie wynagrodzenie każdego sędziego, jest ono bowiem zróżnicowane, nawet jeśli pracownicy ci zajmują równorzędne stanowiska.
Wynagrodzenie brutto i netto sędziego
Ich pensja netto nie jest także naliczana tak samo, jak wynagrodzenie, które otrzymuje przeciętny pracownik sektora prywatnego, a nawet publicznego. Sędziowie nie płacą składek ZUS z własnej wypłaty, a te zajmują przecież odczuwalną część kwoty brutto naszych wynagrodzeń.
Stawki awansowe sędziów – tabela
Poniżej zamieszono tabelę ze stawkami awansowymi sędziów i mnożnikami, na podstawie których wyznaczane jest wynagrodzenie sędziego. Tabela pochodzi z Załącznika do ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
| Stanowisko | Stawka wynagrodzenia zasadniczego | Mnożnik |
|---|---|---|
| sędzia sądu rejonowego | pierwsza | 2,05 |
| sędzia sądu rejonowego | druga | 2,17 |
| sędzia sądu rejonowego | trzecia | 2,28 |
| sędzia sądu rejonowego | czwarta | 2,36 |
| sędzia sądu rejonowego | piąta | 2,50 |
| sędzia sądu okręgowego | czwarta | 2,36 |
| sędzia sądu okręgowego | piąta | 2,50 |
| sędzia sądu okręgowego | szósta | 2,65 |
| sędzia sądu okręgowego | siódma | 2,75 |
| sędzia sądu okręgowego | ósma | 2,92 |
| sędzia sądu apelacyjnego | siódma | 2,75 |
| sędzia sądu apelacyjnego | ósma | 2,92 |
| sędzia sądu apelacyjnego | dziewiąta | 3,12 |
| sędzia sądu apelacyjnego | dziesiąta | 3,23 |
Ile zarabia sędzia sądu rejonowego?
Dla orzekających w sądach rejonowych przewidziane jest wynagrodzenie zasadnicze sędziego od stawki pierwszej do piątej. Są to mnożniki z zakresu 2,05 – 2,50. Daje to następujące kwoty wynagrodzeń podstawowych w roku 2026:
- 17 934,69 zł brutto miesięcznie,
- 18 992,07 zł brutto miesięcznie,
- 19 941,74 zł brutto miesięcznie,
- 20 602,77 zł brutto miesięcznie,
- 21 771,58 zł brutto miesięcznie.
Należy oczywiście pamiętać o wszelkich dodatkach dochodzących do tych kwot, które wspomniane były wcześniej oraz o innym sposobie naliczania płacy netto sędziów.
Ile zarabia sędzia sądu okręgowego?
Minimalne pensje zasadnicze sędziów sądów okręgowych zaczynają się od czwartej stawki wynagrodzenia podstawowego, czyli mnożnika 2,36 i dochodzą maksymalnie do stawki ósmej, czyli mnożnika 2,92.
Kwoty wynagrodzenia zasadniczego, które zarabiają sędziowie sądów okręgowych, według przysługującego im numeru stawki w 2026 roku:
- 20 602,77 zł brutto miesięcznie,
- 21 771,58 zł brutto miesięcznie,
- 22 941,72 zł brutto miesięcznie,
- 23 853,20 zł brutto miesięcznie,
- 24 999,77 zł brutto miesięcznie.
Sędziowie pracujący w tych rodzajach sądów także otrzymują dodatki do wymienionych wyżej kwot podstawowych oraz nie odprowadzają składek ZUS ze swojego wynagrodzenia.
Ile zarabia sędzia w sądzie apelacyjnym?
W przypadku sędziów sądów apelacyjnych wysokość wypłaty zasadniczej liczona jest z uwzględnieniem mnożników z zakresu 2,75 – 3,23. Są to siódme, ósme, dziewiąte i dziesiąte stawki wynagrodzenia zasadniczego, które w 2026 roku wynoszą kolejno:
- 23 853,20 zł brutto miesięcznie,
- 24 999,77 zł brutto miesięcznie,
- 26 785,52 zł brutto miesięcznie,
- 27 952,48 zł brutto miesięcznie.
Na wynagrodzenie sędziego sądu apelacyjnego również czeka lista dodatków, która zwiększy wymienione wyżej kwoty.
Ile zarabia sędzia Sądu Najwyższego?
W 2026 roku wynagrodzenie zasadnicze sędziego Sądu Najwyższego w Polsce jest obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za drugi kwartał 2025 roku, które wyniosło 8748,63 zł. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, mnożnik dla sędziów Sądu Najwyższego wynosi 4,13, co daje miesięczne wynagrodzenie zasadnicze na poziomie około 36 108,08 zł brutto. Po siedmiu latach służby w Sądzie Najwyższym, sędziowie są uprawnieni do stawki awansowej, stanowiącej 115% stawki podstawowej, co podnosi ich wynagrodzenie do około 41 524,79 zł brutto miesięcznie. Dodatkowo, sędziowie pełniący funkcje kierownicze mogą otrzymywać dodatki funkcyjne, których wysokość zależy od pełnionej roli i jest określana przez odpowiednie mnożniki.
Wysokość dodatku funkcyjnego jest uzależniona od stanowiska:
- Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego – mnożnik 1,2
- Prezes Sądu Najwyższego – mnożnik 1,0
- Przewodniczący wydziału, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego, Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny – mnożnik 0,7
- Rzecznik Prasowy, zastępca Rzecznika Prasowego, zastępca przewodniczącego wydziału, zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego – 0,5
Ile zarabia sędzia Trybunału Konstytucyjnego?
W 2026 roku wynagrodzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego w Polsce wynosi około 43 743 zł brutto miesięcznie. Kwota ta została ustalona na podstawie średniej płacy z drugiego kwartału 2025 roku (8748,63 zł) pomnożonej przez 5 (ustawowy mnożnik dla TK). Wynagrodzenie to odzwierciedla znaczenie i odpowiedzialność związane z pełnieniem funkcji sędziego w najwyższym organie sądownictwa konstytucyjnego w kraju. Budżet TK na 2026 rok przewiduje środki na wynagrodzenia sędziów (76,5 mln zł, wzrost o ponad 45%), co rozwiązuje wcześniejsze problemy z finansowaniem.
Na czym polega praca w KRS?
Krajowa Rada Sądownictwa jest organem mającym stać na straży niezależności i niezawisłości polskich organów sądowniczych. Obowiązkiem sędziów zasiadających w KRS jest m.in. branie udziału w spotkaniach tego organu. Posiedzenia KRS odbywają się średnio raz lub dwa razy w miesiącu i trwają po kilka dni.
Warto mieć na uwadze, że czas pracy sędziów nie jest określony ściśle ustalonymi godzinami, np. od ósmej do szesnastej. Sędziowie mają za zadanie wypełnienie określonych obowiązków, a nie pracę w stałych godzinach.
Dieta sędziego KRS
Wynagrodzenie sędziów zasiadających w Krajowej Radzie Sądownictwa to m.in. diety wypłacane za uczestnictwo w posiedzeniach i branie udziału w pracach poszczególnych zespołów. Zarobek sędziego będzie więc odpowiadał zakresowi obowiązków, jakie sprawuje.
Członkowie Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) otrzymują diety za każdy dzień udziału w posiedzeniach plenarnych oraz innych pracach na rzecz Rady. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wysokość takiej diety wynosi 20% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego. W praktyce oznacza to, że za jeden dzień pracy na rzecz KRS członek Rady może otrzymać około 3580 zł (dla stawki referencyjnej 17 934,69 zł). Biorąc pod uwagę, że posiedzenia KRS odbywają się średnio dwa razy w miesiącu i trwają po kilka dni, miesięczne wynagrodzenie z tytułu diet może wynieść nawet około 28 600 zł. Dodatkowo, członkowie Rady uczestniczą w pracach zespołów opiniujących kandydatów na sędziów, co generuje kolejne diety. W efekcie, roczne wynagrodzenie z tytułu diet dla niektórych członków KRS sięga kilkuset tysięcy złotych.
Jakie są benefity i dodatki do pensji sędziów
Wynagrodzenie zasadnicze sędziego stanowi jedynie część całkowitego pakietu finansowego. Do podstawy doliczane są dodatki funkcyjne, które przysługują osobom pełniącym funkcje kierownicze w sądach – prezesów, wiceprezesów czy przewodniczących wydziałów. Istnieją również dodatki za wysługę lat, które rosną wraz ze stażem i w praktyce znacząco zwiększają wynagrodzenie. System przewiduje także świadczenia dodatkowe, takie jak diety za udział w delegacjach czy zwrot kosztów podróży.
Benefity pozapłacowe obejmują m.in. prawo do urlopu o wydłużonym wymiarze oraz możliwość korzystania z określonych świadczeń socjalnych. Dla sędziów kluczowe znaczenie ma stabilność zatrudnienia i ochrona przed arbitralnym zwolnieniem, co choć nie jest bezpośrednio elementem finansowym, w praktyce przekłada się na poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego. Całość systemu wynagrodzeń ma z jednej strony zagwarantować niezależność sędziów, z drugiej – zrekompensować ograniczenia związane z wykonywaniem tego zawodu.
Jak zarobki sędziów porównują się z innymi zawodami prawniczymi
Porównanie wynagrodzeń sędziów z zarobkami adwokatów, radców prawnych czy prokuratorów pokazuje wyraźne różnice w strukturze i dynamice dochodów. Sędziowie otrzymują stałe wynagrodzenie ustalane ustawowo, podczas gdy adwokaci i radcowie działający na rynku prywatnym mogą liczyć na znacznie wyższe dochody, ale uzależnione od liczby klientów i powodzenia prowadzonych spraw. Prokuratorzy natomiast funkcjonują w systemie wynagrodzeń zbliżonym do sędziowskiego, choć ich pensje są nieco niższe i mniej obudowane dodatkami.
Warto zauważyć, że różnice te wynikają także z odmiennych modeli kariery. Sędzia zyskuje stabilność i przewidywalność dochodów, ale nie ma możliwości ich swobodnego zwiększania, podczas gdy adwokat ryzykuje zmiennością rynku, ale może osiągnąć zarobki wielokrotnie wyższe. Porównania pokazują więc nie tylko dysproporcje finansowe, lecz także różne filozofie wykonywania zawodu prawniczego – między służbą publiczną a działalnością rynkową.
Nachapani za nasze pieniądze. A oper.d. się jak na wakacjach. Sędziowie-wstrędziowie.
Nic dodać, nic ująć.
ty w swoim życiu nic nie osiągnąłeś. oni poświęcili życie tej pracy i nauce.
kodeksy jest bardzo przejrzysty ,ale to w Sadach tylko bajeczka dla dzieci
tak wiele pracy poświęcili w swoim życiu na opanowanie sztuki liczenia , a mądrość tych ludzi pozwoliła im wywnioskować ,że studiowane kodeksy to wyłacznie bajeczki dla dzieci
Szczególnie prezeska kucharek konstytucyjnych (już była) się poświęciła nauce i pracy. I gotowaniu.
ilu agentów jest w ich gronie. Nigdy nie byli w tym zakresie weryfikowani, a szkoda.
a mimo to rządzi tam pieniądz a nie litera prawa ,kodeksy to tylko bajeczka dla dzieci
Cala prawda Nic dodać nic ująć.
Rozprawa wyznaczona na godzinę dziesiątą. Nic się nie dzieje.
Dziesięć po dziesiątej słychać tupot obcasów na schodach. Pani sędzia powoli złazi z pokoju sędziów na piętrze do holu na parterze. Mruczy pod nosem: gdzie to ja mam? Podchodzi do drzwi pierwszej sali rozpraw i sprawdza wokandę, ale nie znajduje na niej swojego nazwiska. Podchodzi do drugiej sali i też nie znajduje siebie na wokandzie. W końcu odnajduje swoje dane na wokandzie przed trzecią salą. Wchodzi do środka.
W holu czeka sporo osób, ale pani sędzia traktuje je jak powietrze. Żadnego „dzień dobry”. Naiwni myślą, że skoro sędzia jest już w sali, zaraz zacznie się rozprawa, ale się mylą. Mijają kolejne minuty. W końcu z sali wychodzi protokolantka i wywrzaskuje nazwiska stron. Zaczyna się rozprawa.
To, jak wygląda rozprawa, pominę. Szkoda słów.
Pani sędzia:
— Ma elementarne braki w wychowaniu. Nie zna słów „dzień dobry”, spóźnia się i nie uważa za stosowne, by za to przeprosić.
— Nie wie nawet, w której sali orzeka. Można się tylko domyślać, jak wygląda jej znajomość akt poszczególnych spraw.
— Wyraźnie nie lubi swojej pracy, nie znosi też ludzi. Daje to odczuć każdemu uczestnikowi postępowania.
— Lubi udowadniać, że ma władzę. Krzyczy na świadków, nie pozwala dokończyć myśli.
— W kwestii meritum wolę się nie wypowiadać, bo mnie od razu coś trafia. Nadmienię tylko, że w postępowaniu m.in. użyto dokumentu z podrobionym moim podpisem. Do jego podrobienia przyznała się osoba ze strony przeciwnej. Dla pani sędzi nie miało to większego znaczenia.
Ależ oczywiście, że sędziowie zarabiają za mało. Zawsze za mało. Płaćmy im jeszcze więcej, by z jeszcze większym lekceważeniem podchodzili do swoich obowiązków. I niech nadal będą nieusuwalni. I niech nadal sędziów wybierają inni sędziwie. I niech nadal postępowania dyscyplinarne wobec sędziów prowadzą sędziowie. Niech sędziowie będą ponad prawem i poza krytyką. Wszak sobiepaństwo sędziów jest podstawą prawidłowo funkcjonującego wymiaru sprawiedliwości.
Błędy w artykule, bo podstawa obliczenia wynagrodzenia na 2022 była zamrożona na II kwartał 2020 a nie 2021 roku.
Racja. Niekompetentny redaktor
ale ogólnie artykuł rzetelny
Niestety ale tak jest
Cóż sędziowie to „specjalna kasta”, czyż tego nie powiedziała jedna z sędziów z samego szczytu?!
I pomyśleć, że rzymskie paremium prawnicze mówi: Dura lex, sed lex. = Twarde prawo, lecz prawo. Widać równość wobec prawa i sprawiedliwość nie dotyczy to Polski, bo tu mamy system kast, czy raczej niewolnictwa.
Zarobki niby wysokie, jak na budżetówkę, ale i tak mają się nijak do prawników z wolnego rynku (adwokatów, radców prawnych, komorników, notariuszy), których zarobki są o wiele wyższe.
Dodatkowo jedna uwaga: sędziowie nie płacą składek na ZUS. Ale efekt jest tego taki, że nie są te składki odliczane od dochodu, co skutkuje zapłatą o wiele wyższego podatku.
Ja uważam , że sędziowie za mało zarabiają. Powinni zarabiać tak dużo aby wyjechali na wakacje i już więcej nie wrócili, należy im się to jat twierdza to jest sól tej ziemi.
fragment o diecie z KRS jest fałszywy – to jest 20% od podstawy ustalenia a nie od wynagrodzenia. W efekcie za dzień nie jest to 3580zł tylko około 1700zł (brutto)