Reklama

Ile zarabia sędzia? Zarobki sędziów w Polsce

Wynagrodzenia sędziów w Polsce reguluje odpowiednia ustawa. Pracowników tych obowiązuje ściśle obliczana stawka pensji zasadniczej oraz dodatki. Ile zarabia sędzia w poszczególnym rodzaju sądów i z czego to wynika?

Ile zarabia sędzia?

O pensji sędziego mówi pośrednio nawet sama Konstytucja RP. W artykule 178. możemy przeczytać m.in., że:

„Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków”.

Co to oznacza? M.in. to, że zarobki sędziego powinny być na tyle wysokie, aby nie było łatwo skusić go propozycją korupcji. Poniżej wyjaśniamy, jaka jest wysokość wynagrodzeń sędziów.

Jak jest wyliczana pensja sędziego?

Poprzedni model uzależniał zarobki sędziów od uznaniowych decyzji władzy ustawodawczej i wykonawczej. Jednak środowisko sędziów miało zastrzeżenia do sposobu kształtowania wynagrodzeń sędziów. Na skutek postulatów środowiska sędziowskiego doszło więc do zmian. Obecnie mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów opiera się m.in. na przepisach Ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku — Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Kwotę stawki podstawowej miesięcznego wynagrodzenia sędziów w danym roku oblicza się na podstawie tzw. średniej krajowej, która obowiązywała w drugim kwartale roku poprzedniego. Nie mamy na myśli tego, że sędzia zarabia dokładnie tyle, ile wynosiła wówczas średnia krajowa. Aby uzyskać stawkę jego wynagrodzenia zasadniczego, wspomnianą średnią krajową mnoży się jeszcze przez wskazany w załączniku do ustawy mnożnik. Mnożniki są różne i zależą m.in. od rodzaju sądu, w którym danym sędzia pracuje.

Mnożniki pensji zasadniczej wynoszą od 2,05 do 3,23. Średnia krajowa w drugim kwartale 2022 roku wynosiła 6156,25 zł brutto. Mnożąc tę kwotę przez najniższy mnożnik, otrzymamy najmniejszą możliwą pensję zasadniczą sędziego w 2023 roku – 12 620,31 zł brutto miesięcznie. Jednak, pensje sędziów na rok 2023 zostały zamrożone i podstawę do ich wyliczenia stanowiło średnie wynagrodzenie z roku 2020 – w ustawie okołobudżetowej do wyznaczenia pensji na 2023 r. wskazano 5444,42 zł. W związku z tym, po decyzji Trybunału Konstytucyjnego sędziom od 2023 r. wypłacane mają być wyrównania.

Dodatki płacowe w pracy sędziego

Na końcowe wynagrodzenie brutto sędziego, oprócz jego pensji zasadniczej, wpływa też jednak m.in. staż pracy, trzynasta pensja czy dodatki funkcyjne (mogą one wynieść nawet 20% minimalnej pensji zasadniczej).

§ 7. Wynagrodzenie sędziów różnicuje ponadto dodatek za długoletnią pracę, wynoszący, począwszy od szóstego roku pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastający po każdym roku o 1%, aż do osiągnięcia 20% wynagrodzenia zasadniczego.

Powyżej pewnego stażu pracy sędziowie mogą liczyć też na gratyfikację jubileuszową. Ciężko zatem określić dokładne średnie wynagrodzenie każdego sędziego, jest ono bowiem zróżnicowane, nawet jeśli pracownicy ci zajmują równorzędne stanowiska.

Wynagrodzenie brutto i netto sędziego

Ich pensja netto nie jest także naliczana tak samo, jak wynagrodzenie, które otrzymuje przeciętny pracownik sektora prywatnego, a nawet publicznego. Sędziowie nie płacą składek ZUS z własnej wypłaty, a te zajmują przecież odczuwalną część kwoty brutto naszych wynagrodzeń.

Stawki awansowe sędziów – tabela

Poniżej zamieszono tabelę ze stawkami awansowymi sędziów i mnożnikami, na podstawie których wyznaczane jest wynagrodzenie sędziego. Tabela pochodzi z Załącznika do ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2023 r. poz.217).

StanowiskoStawka wynagrodzenia zasadniczegoMnożnik
sędzia sądu rejonowegopierwsza2,05
sędzia sądu rejonowegodruga2,17
sędzia sądu rejonowegotrzecia2,28
sędzia sądu rejonowegoczwarta2,36
sędzia sądu rejonowegopiąta2,50
sędzia sądu okręgowegoczwarta2,36
sędzia sądu okręgowegopiąta2,50
sędzia sądu okręgowegoszósta2,65
sędzia sądu okręgowegosiódma2,75
sędzia sądu okręgowegoósma2,92
sędzia sądu apelacyjnegosiódma2,75
sędzia sądu apelacyjnegoósma2,92
sędzia sądu apelacyjnegodziewiąta3,12
sędzia sądu apelacyjnegodziesiąta3,23

Ile zarabia sędzia sądu rejonowego?

Dla orzekających w sądach rejonowych przewidziane jest wynagrodzenie zasadnicze sędziego od stawki pierwszej do piątej. Są to mnożniki z zakresu 2,05 – 2,50. Daje to następujące kwoty wynagrodzeń podstawowych w roku 2023:

  1. 12,6 tys. zł brutto miesięcznie,
  2. 13,3 tys. zł brutto miesięcznie,
  3. 14 tys. zł brutto miesięcznie,
  4. 14,6 tys. zł brutto miesięcznie,
  5. 15,4 tys. zł brutto miesięcznie.

Należy oczywiście pamiętać o wszelkich dodatkach dochodzących do tych kwot, które wspomniane były wcześniej oraz o innym sposobie naliczania płacy netto sędziów.

Ile zarabia sędzia sądu okręgowego?

Minimalne pensje zasadnicze sędziów sądów okręgowych zaczynają się od czwartej stawki wynagrodzenia podstawowego, czyli mnożnika 2,36 i dochodzą maksymalnie do stawki ósmej, czyli mnożnika 2,92.

Kwoty wynagrodzenia zasadniczego, które zarabiają sędziowie sądów okręgowych, według przysługującego im numeru stawki w 2023 roku:

  1. 14,5 tys. zł brutto miesięcznie,
  2. 15,4 tys. zł brutto miesięcznie,
  3. 16,3 tys. zł brutto miesięcznie,
  4. 16,9 tys. zł brutto miesięcznie,
  5. 17,9 tys. zł brutto miesięcznie.

Sędziowie pracujący w tych rodzajach sądów także otrzymują dodatki do wymienionych wyżej kwot podstawowych oraz nie odprowadzają składek ZUS ze swojego wynagrodzenia.

Ile zarabia sędzia w sądzie apelacyjnym?

W przypadku sędziów sądów apelacyjnych wysokość wypłaty zasadniczej liczona jest z uwzględnieniem mnożników z zakresu 2,75 – 3,23. Są to siódme, ósme, dziewiąte i dziesiąte stawki wynagrodzenia zasadniczego, które w 2023 roku wynoszą kolejno:

  1. 16,9 tys. zł brutto miesięcznie,
  2. 17,9 tys. zł brutto miesięcznie,
  3. 19,2 tys. zł brutto miesięcznie,
  4. 19,9 tys. zł brutto miesięcznie.

Na wynagrodzenie sędziego sądu apelacyjnego również czeka lista dodatków, która zwiększy wymienione wyżej kwoty.

Ile zarabia sędzia Sądu Najwyższego?

W przypadku płacy zasadniczej sędziów Sądu Najwyższego stosuje się mnożnik wynoszący 4,13. Daje to minimalną stawkę wynagrodzenia zasadniczego w 2023 roku w kwocie 25,4 tys. zł brutto miesięcznie.

Warto wiedzieć też, że po 7 latach, pełnienia służby w ramach struktury Sądu Najwyższego, wynagrodzenie sędziego zaczyna być naliczane wedle stawki awansowej, a ta stanowi 115% stawki podstawowej, którą umiemy już obliczać. Sędziom Sądu Najwyższego przysługuje także dodatek funkcyjny, jak i inne dodatki dla sędziów sądów powszechnych. Wysokość dodatku funkcyjnego jest uzależniona od stanowiska:

  • Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego – mnożnik 1,2
  • Prezes Sądu Najwyższego – mnożnik 1,0
  • Przewodniczący wydziału, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego, Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny – mnożnik 0,7
  • Rzecznik Prasowy, zastępca Rzecznika Prasowego, zastępca przewodniczącego wydziału, zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego – 0,5

Ile zarabia sędzia Trybunału Konstytucyjnego?

Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego zarabiają zdecydowanie najwięcej. Tym sędziom przysługuje mnożnik średniej krajowej wynoszący 5. Oznacza to, że minimalne zasadnicze wynagrodzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego w 2023 roku to 30,7 tys. zł brutto miesięcznie.

Do tego doliczyć trzeba przysługujące sędziom dodatki płacowe, m.in. dodatek stażowy. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego, który mieszka poza Warszawą, może także liczyć na zapewnienie mu nieodpłatnego zakwaterowania na terenie miasta.

Na czym polega praca w KRS?

Krajowa Rada Sądownictwa jest organem mającym stać na straży niezależności i niezawisłości polskich organów sądowniczych. Obowiązkiem sędziów zasiadających w KRS jest m.in. branie udziału w spotkaniach tego organu. Posiedzenia KRS odbywają się średnio raz lub dwa razy w miesiącu i trwają po kilka dni.

Warto mieć na uwadze, że czas pracy sędziów nie jest określony ściśle ustalonymi godzinami, np. od ósmej do szesnastej. Sędziowie mają za zadanie wypełnienie określonych obowiązków, a nie pracę w stałych godzinach.

Dieta sędziego KRS

Wynagrodzenie sędziów zasiadających w Krajowej radzie sądownictwa to m.in. diety wypłacane za uczestnictwo w posiedzeniach i branie udziału w pracach poszczególnych zespołów. Zarobek sędziego będzie więc odpowiadał zakresowi obowiązków, jakie sprawuje.

Niemniej dieta przewidziana za jeden dzień pracy sędziego, na rzecz Krajowej Rady Sądownictwa, wynosi 20% średniej krajowej obowiązującej w drugim kwartale roku poprzedniego. Sędzia KRS w 2023 roku otrzymuje, więc około 1 200 zł za jeden dzień swojej służby. Da się wysnuć wniosek, że może zatem zarobić kilka tysięcy miesięcznie biorąc aktywny udział w obowiązkach KRS-u.

W roku 2024 r. środowisko sędziowskiego znów czeka wzrost wynagrodzeń sędziów, gdyż w II kwartale 2023 r. średnie wynagrodzenie wyniosło 7005,76 zł.

Oceń artykuł
3.9/5 (10)