Od 17 listopada można zastrzec swój numer PESEL. Jak to zrobić? Drogą elektroniczną lub osobiście w placówce banku, na poczcie lub w urzędzie gminy. Co daje zastrzeżenie numeru PESEL?
Dziś zastrzegę PESEL, ale bank sprawdzi to w czerwcu
Od 17 listopada można zastrzec swój numer PESEL, choć realna korzyść z takiej decyzji przyjdzie dopiero 1 czerwca 2024 roku. To właśnie wtedy banki i inne instytucje będą musiały najpierw sprawdzić, czy podany PESEL nie jest zastrzeżony.
Oszust nie zaciągnie kredytu, pożyczki lub innego zobowiązania na nasze dane, a nawet jeśli uda mu się to zrobić, odpowiedzialność spadnie na bank czy inną instytucję, która pozwoliła na zawarcie umowy, pomimo zastrzeżonego PESEL-u. W świetle prawa każda umowa zawarta w czasie, gdy numer PESEL był zastrzeżony, będzie nieważna.
Dlaczego PESEL możemy zastrzec już dziś, ale obowiązek sprawdzania Rejestru Zastrzeżeń Numerów PESEL przez różne instytucje wejdzie w życie dopiero za nieco ponad pół roku? Od 17 listopada zaczyna obowiązywać ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości i rozpoczyna się pierwszy etap wdrażania Rejestru Zastrzeżeń Numerów PESEL. W czerwcu nastąpi drugi. Do tego czasu system ma być już zintegrowany. Te kilka miesięcy mają służyć bankom i innym instytucjom do przygotowania się do korzystania z Rejestru Zastrzeżeń Numerów PESEL.
Po co zastrzegać PESEL?
Zastrzeżenie numeru PESEL zdecydowanie zwiększy ochronę przed próbami wykorzystania naszych danych i na przykład zaciągnięcia kredytu. Jeśli oszust zawrze w naszym imieniu umowę i wyłudzi kredyt w czasie, gdy nasz PESEL pozostaje zastrzeżony, to odpowiedzialność za tak zaciągnięty kredyt spadnie na bank, który go udzielił.
Zastrzeżenie numeru PESEL nie przeszkodzi jednak w sytuacji, gdy sami będziemy chcieli uzyskać pożyczkę, bo wycofanie zastrzeżenia numeru PESEL jest tak samo proste, jak samo zastrzeżenie. Wystarczy kilka kliknięć na stronie internetowej lub aplikacji.
Eksperci wskazują, że zastrzeżenie numeru PESEL nie zapobiegnie jednak wszystkim oszustwom. Jak wskazuje na to sama nazwa ustawy, to krok, który pomoże jedynie ograniczyć niektóre skutki kradzieży tożsamości.
Jak zastrzec PESEL?
Najprościej zrobić to elektronicznie — przez stronę mObywatel.gov.pl lub aplikację mObywatel. Można również złożyć prosty wniosek w każdym urzędzie gminy. Na naszą prośbę urzędnik wydrukuje dokument z systemu z już uzupełnionymi danymi.
Pozostanie nam je jedynie sprawdzić i podpisać wniosek. Usługa jest bezpłatna. W każdej chwili można również cofnąć zastrzeżenie naszego numeru PESEL. Sprawę załatwimy ponadto na poczcie, w banku krajowym i spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej.
Źródła: gov.pl, RMF24
Popularność zastrzegania numeru PESEL. Aktualizacja 2025
Zainteresowanie zastrzeganiem numeru PESEL w Polsce osiągnęło w 2025 roku niespotykany dotąd poziom. Po zapowiedziach z 2023 roku rząd rzeczywiście wprowadził nowe przepisy – teraz banki, notariusze i operatorzy telekomunikacyjni mają obowiązek sprawdzać, czy PESEL jest zastrzeżony przed podpisaniem umowy. Dzięki temu Polacy masowo zaczęli korzystać z tej formy ochrony – w połowie 2025 roku zastrzeżono już miliony numerów. Przełomowe okazało się także to, że osoby z zastrzeżonym PESEL-em nie odpowiadają za kredyty zaciągnięte przez oszustów. Aplikacja mObywatel bije rekordy popularności jako najprostszy sposób na zabezpieczenie danych. Nowe prawo znacząco ograniczyło przypadki wyłudzeń i kradzieży tożsamości. Eksperci mówią o prawdziwej rewolucji w cyberbezpieczeństwie obywateli. W 2025 roku zastrzeganie PESEL stało się codziennym nawykiem Polaków.
