Świadczenia wypłacane w ramach nowej wdowiej emerytury mają na celu poprawę sytuacji finansowej osób, które straciły swojego małżonka. Nowe przepisy wprowadzają zmiany w systemie, umożliwiając otrzymywanie części drugiego świadczenia, co stanowi znaczącą poprawę w stosunku do dotychczasowych zasad. Wypłata środków finansowych odbywać się będzie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a wysokość wsparcia będzie zależna od wyboru świadczeniobiorcy oraz określonych limitów.
Wraz z wprowadzeniem nowych przepisów o wdowiej emeryturze, osoby owdowiałe uzyskają prawo do łącznej wypłaty świadczeń, co poprawi ich sytuację finansową po utracie małżonka. Świadczenie to będzie mogło być łączone z innym świadczeniem, takim jak emerytura, renta rodzinna czy świadczenie przedemerytalne, ale obowiązywać będzie limit wypłat. Ważnym elementem nowych regulacji jest także kwestia jednorazowych świadczeń, które nie będą wliczane do sumy wypłat, co może mieć istotny wpływ na wysokość otrzymywanych środków.
Spis treści
Czym jest wdowia emerytura i jakie zmiany wchodzą w życie w 2025 roku?
Wdowia emerytura, czyli renta wdowia weszła w życie 1 stycznia 2025 roku i umożliwia osobom owdowiałym zachowanie części emerytury po zmarłym małżonku. Dotychczas wdowy i wdowcy musieli wybierać między rentą rodzinną po zmarłym małżonku a własnym świadczeniem, co często skutkowało obniżeniem dochodów. Nowe przepisy umożliwiają pobieranie jednego ze świadczeń w całości oraz 15% drugiego świadczenia (od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie ono do 25%).
Kto może ubiegać się o wdowi dodatek do emerytury?
Aby uzyskać wdowi dodatek do emerytury, trzeba spełnić określone warunki. Uprawnione osoby to:
- wdowy i wdowcy, którzy osiągnęli wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn),
- osoby, które pozostawały we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka,
- osoby uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
- wdowy i wdowcy, którzy nie zawarli ponownego związku małżeńskiego – w przypadku ponownego ślubu prawo do renty wdowiej wygasa.
Jak obliczana jest wdowia emerytura w Polsce?
Zgodnie z nowymi zasadami, uprawnieni zyskują do wyboru dwie opcje:
- 100% renty rodzinnej po zmarłym oraz 15% własnego świadczenia (od 2027 roku 25%),
- 100% własnego świadczenia oraz 15% renty rodzinnej po zmarłym (od 2027 roku 25%).
Kwota łącznych świadczeń nie może jednak przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. W 2025 roku trzykrotność najniższej emerytury wyniesie ok. 5705,13 zł brutto. Jeśli suma świadczeń przekroczy ten limit, ZUS odpowiednio zmniejszy wypłatę.
Jak złożyć wniosek o wypłatę renty rodzinnej po zmarłym małżonku?
Aby otrzymać wdowią emeryturę, należy złożyć wniosek ERWD (wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń) w ZUS. Dokumenty można przesłać:
- osobiście w oddziale ZUS,
- pocztą (najlepiej za potwierdzeniem odbioru),
- elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE-ZUS).
Wnioski można składać od 1 stycznia 2025 r., ale pierwsze świadczenia będą wypłacane od 1 lipca 2025 r.
Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia wniosku?
Do wniosku ERWD należy dołączyć:
- dokument potwierdzający prawo do renty rodzinnej lub własnego świadczenia, np. decyzję ZUS,
- akt zgonu zmarłego małżonka,
- dokumenty potwierdzające we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci,
- numer rachunku bankowego do wypłaty świadczenia.
Osoby, które już pobierają rentę rodzinną i własne świadczenie, nie muszą dostarczać dodatkowych dokumentów – ZUS sam pobierze potrzebne dane.
Co się stanie, jeśli pobieram rentę rolniczą lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?
Nowe przepisy obejmują nie tylko emerytów z ZUS, ale także osoby otrzymujące renty rolnicze, emerytury rolnicze, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczenia przedemerytalne. Osoby uprawnione mogą skorzystać z renty wdowiej na takich samych zasadach, składając odpowiedni wniosek do swojego organu rentowego (np. KRUS).
Czy wdowia emerytura przysługuje osobom mieszkającym za granicą?
Jeśli osoba uprawniona pobiera świadczenie z zagranicznych instytucji, może również ubiegać się o wypłatę renty rodzinnej w Polsce. Jednak suma wszystkich świadczeń (w tym tych wypłacanych przez instytucje zagraniczne) nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. W przypadku przekroczenia tego limitu ZUS pomniejszy wypłacane świadczenie.
Wdowie emerytury na nowych zasadach – co dalej?
Rząd zapowiedział możliwość podwyższenia renty wdowiej do 30-50% drugiego świadczenia w 2028 roku, ale ostateczna decyzja będzie zależeć od sytuacji budżetowej. Warto na bieżąco śledzić komunikaty ZUS i Ministerstwa Rodziny, aby być na bieżąco z ewentualnymi zmianami dotyczącymi tego świadczenia.
