Badanie trzeźwości kierowców przez pracodawcę to przywilej, który nakłada na pracodawców nowelizacja ustawy z 2022 roku. Dowiedz się, w jakich sytuacjach możliwe jest badanie trzeźwości kierowcy przez pracodawcę i jakie są konsekwencje odmowy.
Prowadzenie pojazdu przez kierowców pod wpływem alkoholu to problem, który może prowadzić do tragicznych konsekwencji zarówno dla samego kierowcy, jak i dla innych uczestników ruchu drogowego. Z tego względu pracodawcy w sektorze transportowym i nie tylko coraz częściej korzystają z możliwości przeprowadzania badań trzeźwości swoich pracowników. Ale kiedy jest to zgodne z prawem?
Nowelizacja Kodeksu Pracy a badanie trzeźwości
Od grudnia 2022 roku w życie weszła nowelizacja Kodeksu Pracy, która umożliwia pracodawcom kontrolę trzeźwości swoich pracowników. Nowe przepisy dają firmom narzędzie do zapobiegania sytuacjom, w których pracownik – zwłaszcza kierowca – podejmuje swoje obowiązki w stanie nietrzeźwości. Dzięki temu można skutecznie dbać o bezpieczeństwo innych osób oraz chronić mienie firmy.
Pracodawca ma możliwość wprowadzenia prewencyjnych kontroli trzeźwości, jeśli ich celem jest ochrona zdrowia, życia innych osób lub zabezpieczenie mienia firmy. Należy jednak pamiętać, że taka kontrola musi być zgodna z zasadami określonymi w regulaminie pracy, obwieszczeniu lub układzie zbiorowym obowiązującym w danym zakładzie pracy.
Jak wygląda badanie trzeźwości przez pracodawcę?
Kontrola trzeźwości przeprowadzona przez pracodawcę musi spełniać określone warunki. Przede wszystkim nie może naruszać godności i innych dóbr osobistych pracownika. Testy muszą być przeprowadzone w sposób, który nie będzie publicznie piętnował pracownika, a wyniki badań powinny być traktowane jako poufne.
Do badania trzeźwości można wykorzystać alkomat, który posiada ważny certyfikat kalibracji lub wzorcowania, co gwarantuje jego prawidłowe działanie. Wynik kontroli jest zapisywany w aktach osobowych pracownika na okres nie dłuższy niż rok, chyba że stanowi dowód w postępowaniu prawnym – wtedy może być przechowywany dłużej.
Kiedy kierowca zostaje uznany za nietrzeźwego?
Polskie prawo określa wyraźne normy dotyczące stanu nietrzeźwości. Stan po użyciu alkoholu występuje, gdy stężenie alkoholu we krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila, a w wydychanym powietrzu od 0,1 do 0,25 mg w 1 dm³. Z kolei stan nietrzeźwości to wynik powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi lub powyżej 0,25 mg alkoholu w wydychanym powietrzu.
Pracodawca może uznać kierowcę za nietrzeźwego, jeśli wynik badania alkomatem przekracza te wartości. W takiej sytuacji pracownik może zostać odsunięty od wykonywania swoich obowiązków, co może wiązać się z konsekwencjami dyscyplinarnymi, w tym nawet zwolnieniem z pracy.
Czy kierowca może odmówić badania?
Kierowca ma prawo odmówić przeprowadzenia badania trzeźwości przez pracodawcę, jednak odmowa nie oznacza braku konsekwencji. W takiej sytuacji pracodawca może wezwać policję do przeprowadzenia kontroli. Co więcej, pracownik również ma prawo zażądać badania przez odpowiednie służby, jeśli nie zgadza się z wynikiem testu przeprowadzonego przez pracodawcę.
Konsekwencje stanu nietrzeźwości
Jeśli badanie wykaże, że kierowca był pod wpływem alkoholu, pracodawca może nałożyć karę porządkową, na przykład w postaci nagany lub kary pieniężnej, a nawet rozwiązać umowę o pracę. Dodatkowo, jazda pod wpływem alkoholu to jedno z najcięższych wykroczeń drogowych, które może prowadzić do kar grzywny, utraty prawa jazdy, a w skrajnych przypadkach nawet do pozbawienia wolności.
Konsekwencje jazdy pod wpływem alkoholu dotyczą nie tylko kierowcy, ale mogą mieć również poważne reperkusje dla firmy, która zatrudnia taką osobę.
