Szykują się zmiany przepisów, które dotkną osób poszukujących pracy. Niektóre osoby bezrobotne będą mogły liczyć na wyższe zasiłki, odmowa przyjęcia pracy nie będzie wiązać się z dużymi konsekwencjami, a poszukiwania pracy mają być owocniejsze. Jakie zmiany szykuje resort?
Spis treści
Zmiany w działaniu urzędów pracy
Jak podaje Business Insider, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej szykuje zmiany, które mają uelastycznić działania urzędów i zwiększyć komfort osób poszukujących pracy. Wszystko za sprawą nowej ustawy o aktywności zawodowej. Nadchodzące zmiany mają zmienić postrzeganie urzędów pracy. Po wprowadzeniu przepisów mają się kojarzyć jako miejsca stanowiące realną pomoc w poszukiwaniu pracy. Projekt ustawy o aktywności zawodowej ma wejść na miejsce ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z kwietnia 2004 r. Jak mówi cytowany przez Business Insider wiceminister rodziny Stanisław Szwed, projekt zakłada większą koncentrację na osobach faktycznie poszukujących pracy.
Jakie zmiany dla osób poszukujących pracy przyniesie ustawa?
Jak wynika z danych MRiPS, znaczna część osób dokonujących rejestracji w urzędzie pracy robi to w celu uzyskania prawa do ubezpieczenia zdrowotnego. Zmiany mają nieco odciążyć urzędy w tym zakresie. Rozwiązanie zakłada wnioskowanie o ubezpieczenie zdrowotne do ZUS w formie elektronicznej przez profil ZUS.
Dużym ułatwieniem dla bezrobotnych ma być również zniesienie właściwości urzędu pracy ze względu na miejsce zameldowania. Kolejne rewolucyjne rozwiązanie obejmuje wdrożenie centralnej bazy CV, co może się przyczynić do skrócenia czasu poszukiwania pracy. Po wprowadzeniu profilu zawodowego kandydat od razu otrzyma informację o dostępnych w Centralnej Bazie Ofert Pracy propozycjach zatrudnienia.
Co zmiany oznaczają dla osób bezrobotnych?
Urzędy pracy mają wspierać aktywizację zawodową, dlatego też kandydat będzie miał prawo do wyboru oferty dopasowanej do jego oczekiwań. Zatem zmiany mają również objąć rezygnacje z sankcji za odmowę przyjęcia pracy z urzędu. Osoba, która nie przyjmie danej oferty, nie zostanie wykreślona z urzędu. Ponadto osoby bezrobotne będą mogły liczyć na opiekę indywidualnego doradcy ds. zatrudnienia.
Ustawa obejmuje również zmiany finansowe. Osoby ze stażem pracy do 5 lat mają otrzymywać zasiłek w wysokości 100% zasiłku podstawowego, a nie 80%. Wyższe ma być również stypendium stażowe, zamiast 120% ma to być 140%.
Szczególnym aspektem zmian jest aktywizacja zawodowa rodziców wychowujących dzieci. Pierwszeństwo w uzyskaniu pomocy mają więc mieć bezrobotni członkowie rodzin wielodzietnych. Zgodnie z przewidywaniami wiceministra przepisy powinny wejść w życie od 1 stycznia 2024 r.
Jakie wsparcie dla bezrobotnych przewiduje nowa ustawa?
Projekt ustawy o aktywności zawodowej to próba uporządkowania i zmodernizowania systemu wsparcia dla osób bezrobotnych. Zamiast jednego, sztywnego modelu, ustawodawca proponuje podejście bardziej elastyczne – z uwzględnieniem sytuacji życiowej, kompetencji i potencjału zawodowego poszukujących pracy. Nowością mają być m.in. indywidualne plany działania, szybsze ścieżki przekwalifikowania oraz aktywizacja nie tylko poprzez kursy, ale też zatrudnienie wspierane.
Duży nacisk położono również na współpracę urzędów pracy z pracodawcami – chodzi o to, aby wsparcie nie kończyło się na podpisaniu listy obecności, ale realnie przygotowywało do wejścia lub powrotu na rynek pracy. Osoby w trudnej sytuacji – np. długotrwale bezrobotne, samotne matki, osoby 50+ – mają otrzymać szczególne formy pomocy, w tym dotacje na rozpoczęcie działalności, mentorów zawodowych oraz elastyczne programy stażowe.
Kiedy zmiany wejdą w życie i jak się do nich przygotować?
Zgodnie z zapowiedziami, ustawa ma wejść w życie jeszcze w 2025 roku – dokładny termin będzie zależał od zakończenia procesu legislacyjnego. Już teraz warto jednak śledzić informacje z urzędów pracy, bo część elementów nowego systemu może być wdrażana stopniowo. To dobry moment, by sprawdzić swoją sytuację zawodową – przygotować CV, pomyśleć o podnoszeniu kwalifikacji czy zarejestrować się w bazie osób aktywnych zawodowo.
Dla wielu osób kluczowa będzie zmiana podejścia – nowy system promuje aktywność, a nie bierne oczekiwanie. Pracodawcy również powinni zacząć planować, jak wykorzystać nowe mechanizmy – np. zatrudnienie subsydiowane czy szkolenia dopasowane do realnych potrzeb firmy. Reforma zapowiada się jako największa zmiana w urzędach pracy od lat – i choć nie rozwiąże wszystkich problemów, może znacząco ułatwić powrót na rynek pracy.
